Söylenenlerden çok söylenemeyenlerin bilinmesi daha önemlidir

Düşünmek ve bu düşünceyi özgürce dile getirmek, sadece anayasal bir hak değil; bir insan için hava, su ve gıda kadar temel bir ihtiyaçtır. Ancak günümüzde bu hayati ihtiyacımız dünya genelinde ciddi bir tehdit altında. Düşünce özgürlüğü ile yaratıcılık arasındaki bağ koparıldığında, toplumlar sadece sessizleşmekle kalmaz, aynı zamanda fikren ve ruhen kurumaya başlar. Eskiden ifade özgürlüğü kısıtlamaları sadece az gelişmiş veya demokrasisi zayıf toplumların bir sorunu olarak görülürdü. Oysa bugün, ABD ve Avrupa’nın bazı ülkelerinde başta Macaristan’da hükümetin toplumu kontrol etme isteğiyle bireysel ve toplumsal özgürlük alanlarını daralttığı sık sık gündeme gelmektedir.

Macaristan Seçimlerine Atfedilen En Ciddi Eleştiri Düşüncenin Sınırlandırılmamasıydı

Bu konuda Avrupa’da başta Macaristan’da Viktor Orban’ın 16 yıllık uygulamasıyla basını sınırlaması ve muhalifleri birtakım gerekçelerle içeriye alması çok sık konuşuldu. Benzer şekilde Rusya’da, Polonya’nın ve Bulgaristan’ın düşünceyi sınırlamaları ve iktidarların tutumları konuşulmaktadır. Bu bağlamda Avrupa’dan artan göçmen karşıtı tutum sahibi ve o anlayışa sahip siyasilerin oy oranlarını artırması, beraberinde otoriter yönetimlere eğilimli yönetimlerin iktidara gelme kaygısını artırmaya başlamıştır. Bu arada, başta ABD Başkanı Trump ve Rusya yönetiminin Orban’ı destek verme istemleri nedeniyle otoriter kontrollerin büyük güçler tarafından da istendiği düşünülmektedir. Büyük güçlerin kendi istedikleri otoriter kontrolü yönetimleri destekleyen yaklaşımın bu çağda ne kadar tutturacağı da test edilecektir. Seçim sonuçları bu bağlamda yeni analizleri beraberinde getirdi.

Düşünce Üretmenin Önündeki En Büyük Engel: Kendi İçimizdeki Sessizlik Otosansüre Yenik Düşmektir

İnsanlığın kısa geçmişinde, düşüncenin yasaklanması, sansür ve değişik engelleyici uygulamalar ve ona karşı verilen direnişler ile epey bir tarihsel bilgi birikimi mevcuttur. Halende akıl ve yapay zekâ çağında en çok konuşulan ve şikâyet edilen konu düşüncenin cezalandırılmasıdır. Günümüzde düşünceyi açıklamanın önündeki en büyük engel artık sadece dışarıdan gelen yasaklar değil; bireyin kendi zihnine vurduğu o görünmez kilit, yani oto sansürdür. Bu baskı ikliminin en sinsi sonucu ise oto sansürdür. Otosansür, bir insanın başına bir iş gelmemesi, dışlanmaması veya kariyerine zarar gelmemesi için kendi düşüncelerini bizzat kendi eliyle kısıtlamasıdır. İktidarların doğrudan müdahalesine gerek kalmadan, insanlar artık yazma ve konuşma dillerini yumuşatıyorlar, görüşlerini açıklamayı erteliyorlar. Kendini sürekli adeta bir "mikroskop altında" hissederek yaşayan birey, sonunda tamamen susmayı tercih ediyor.

Dünyadan Giderek Daha Çok Sessizlik Sarmalı Yayılıyor

Bu durumun örneklerini dünyanın dört bir yanında görmek mümkün. Macaristan’da basına yönelik sınırlamalar ve yolsuzluk haberlerinin "kişilik hakları" bahanesiyle engellenmesi, Rusya’da ordu hakkında "yanlış bilgi yayma" suçuna verilen ağır cezalar insanların sosyal medya paylaşımlarını silmesine neden oluyor. Dünyada çoğu ülkede zaman zaman karşılaşılan sosyal medya platformlarına getirilen erişim engelleri ve sitelerdeki haberlerin engellenmesi de "dijital sansür" dalgasının bir parçası olarak gündeme gelmektedir.

Yasaklar Yaratıcılığın ve Sanatın Nefesini Kesiyor

Yaratıcılığın ana damarı gerçektir. Gerçeğin eğilip büküldüğü ya da hiç söylenmediği bir ortamda felsefe, edebiyat ve sanat "tatsız tuzsuz" bir hal alır. Diğer bir ifadeyle, gerçeğin ifade edilemediği bir yerde felsefe, sanat ve yaratıcılık çiçek açamaz; insanın ruhunu güzelleştiren esenlikler yeşermez. Bir ressamın "sakıncalı" bulunma korkusuyla toplumsal eleştiri içeren bir tabloyu yapmaktan vazgeçmesi veya bir yazarın gerçek fikirlerini rumuzların arkasına gizlemesi, toplumun kültürel damarlarının kuruması demektir.

Baskı arttıkça toplumda ne söylendiğinden çok, söylenemeyenler daha önemli hale gelir. Özellikle de akademik ve entelektüel çevrelerde düşüncenin kısıtlanması ciddi rahatsızlık yaratmaktadır. Üniversiteler üzerinde kurulan ideolojik baskı, bilim insanlarını oto sansüre zorlar. Hong Kong’da akademisyenlerin hassas konularda ders vermeyi bırakması, üniversitelerdeki bilimsel ilerlemeyi durma noktasına getiriyor. Bilimsel bulgular "zararlı" görülerek sansürlendiğinde, o toplumun geleceği ipotek altına alınmış olur. Bu durum, herkesin aynı şeyi düşündüğü, farklılıkların yok olduğu "tekdüze" ve yavan bir toplum modelini doğurur ki bu durumda farklı orijinal fikir ve görüşler oluşmaz. Bundan bireylerden çok toplumun geleceği büyük zarar görür.

Otosansür ve Düşüncenin Kısıtlanması, Kişiliğin ve Kültürel Zenginliği Engeller

Özgür düşünce ortamının yok edilmesi sadece sanatı değil, hayatın her alanını, başta cebimizi ve soframızdan gelecek yiyeceklerin çeşitliliğini de doğrudan etkiler. İnsan gelişiminde bedensel varlığın korunması kadar özgürlükler aracılığıyla tinsel yönün zenginleştirilmesi de istenen bir gerekliliktir. Özgür düşüncenin filizlenmesi ve açıklamalarına getirilen sınırlamalar, insanlar arasındaki doğal farklılıkları yok ederek "tekdüze" (monist) bir toplum modeli yaratması sakıncasını oluşturur. Fikirlerin özgürce tartışılamadığı bir ortamda, yeni fikirler (inovasyon) doğmaz; sorunların çözümüne ilişkin gerektiğinde radikal fikirler gelişmez; çözümler zihinlerde şekillenmez.

Düşünce Zenginliği Gelişmez ve Sorunlara Çözüm Üretilmez ise, Ekonomik Sorunlar Artar, Ahlaki Çöküş Yaygınlaşır

Sansür, aslında bir toplumun kendi gelişimini engellediği bir tür "ulusal ekonomik özsabotaj"dır. Bu durumun sonucunda inandırıcılıktan uzak, yavan ve gerçek iradeyi yansıtmayan bir kültürel ortam oluşur. Veriler açıkça gösteriyor ki ifade özgürlüğünü koruyan, demokratik değerleri önceleyen, basın özgürlüğü olan, üniversiteleri özerk olan ülkeler çok daha yüksek yaşam standartlarına ve refah seviyesine sahiptirler. İnsanın en kıymetli varlığı, akla dayalı düşüncenin önemsendiği ve önemsenmediği toplumların gelişim düzeyleri ortada. Bugün aşta Kuzey Avrupa ülkelerindeki demokrasi standartı ile yaşam kalitesi paralel ilerlemektedir. Demokrasinin içselleştiği ülkelerde farklılıklara tahammül daha fazla ve üretkenlik de daha fazladır. Ayrıca, özgür basının susturulduğu ve denetleme mekanizmalarının işlemediği bir ortamda yolsuzluklar kurumsallaşır, hukuk zedelenir ve toplumun ahlaki temelleri ciddi olarak sarsılır. Yanlış politikalar eleştirilemediği için bu hataların topluma maliyeti çok daha ağır olur. Tersinden, basının dengeleyici bir güç olarak iyi işlemediği toplumlarda sorunların üstü örtülmekte ve sonrasında daha ağır bedellere yol açmaktadır.

Sonuç olarak, düşünce özgürlüğünü kısıtlamak sadece bugünü sessizliğe gömmek değil, bir toplumun gelecekteki gelişim kapasitesini de ipotek altına almaktır. Bir toplumun nefes alabilmesi, bireylerin hiçbir korku duymadan "düşünüyorum ve bunu söyleyebiliyorum" diyebilmesine bağlıdır.

Ozan Mahsuni’nin dediği gibi, “Bırak beni konuşayım, yine sana danışayım".. Sanırım en doğrusu düşünelim, konuşalım. Konuşan danışan dağları aşar. İdeolojik veya birtakım gerekçelerle düşüncenin ve bilgi yaymanın baskılandığı durumdaki sessizlik, aslında bir toplumun ahlaki ve zihinsel çöküşünün habercisi olduğunu abartmış olmaz. İletişim teknolojileri çağında otoriter yönetimlerin basını ve düşünceyi kontrol altına almasının çağın dinamiklerine uygun olmayacağı açık.

12 Nisan 2026, Adana

iortas@cu.edu.tr

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/143/prof-dr-ibrahim-ortas

KÜRESEL BÜYÜME TAHMİNLERİNE SAVAŞ TIRPANI

IMF, 2026 yılı için ocak ayında yüzde 3,3 olarak açıkladığı küresel büyüme öngörüsünü yüzde 3,1 seviyesine düşürdü. Raporda, Şubat ayı sonunda patlak veren Orta Doğu krizinin tedarik zincirlerini ve enerji arzını vurmasının bu revizyonda ana etken olduğu belirtildi. "Büyüme ivmesi, jeopolitik risklerin yarattığı türbülans nedeniyle ivme kaybediyor" ifadesine yer verilen raporda, özellikle enerji ithalatçısı ülkelerin daralma riskiyle karşı karşıya olduğu vurgulandı.

ENFLASYONDA "KARA DELİK" UYARISI

Rapora göre, dünya genelinde manşet enflasyon beklentisi yüzde 3,8'den yüzde 4,4'e çıkarıldı. Petrol ve doğal gaz fiyatlarında yaşanan sert yükselişlerin, merkez bankalarının "enflasyonu düşürme" hedeflerini zora soktuğu kaydedildi.

IMF Başekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, raporla ilgili değerlendirmesinde, "Piyasalar ve hanehalkı, yüksek faiz ve yüksek maliyet sarmalının beklendiğinden daha uzun süreceği gerçeğine hazırlıklı olmalı" diyerek küresel ekonomideki belirsizliğe dikkat çekti.

TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİN 2026 ÖNGÖRÜLERİ

IMF raporunda Türkiye için büyüme tahmini de yüzde 3,7'den yüzde 3,4'e indirildi. Bölgesel istikrarsızlığın dış ticaret üzerindeki baskısına değinilen analizde, Türkiye’nin 2026 yıl sonu enflasyon tahmini yüzde 28,6 olarak açıklandı.

İşsizlik oranının yüzde 8,3 seviyelerinde seyredeceği öngörülürken, cari açığın milli gelire oranının yüzde 2,8 olacağı hesaplandı. Raporda Türkiye’nin, artan enerji faturalarına rağmen uygulanan para politikaları sayesinde dezenflasyon sürecinde direnç gösterdiği notu paylaşıldı.

GELECEK SENARYOSU: BÜYÜME YÜZDE 2’YE DÜŞEBİLİR

Raporda yer alan en karamsar senaryoya göre, Orta Doğu’daki çatışmaların genişlemesi ve enerji tesislerinin kalıcı hasar alması durumunda küresel büyüme yüzde 2’ye kadar gerileyebilir. IMF, hükümetlere ve merkez bankalarına "ihtiyatlı kalma" çağrısı yaparak, sosyal dengelerin korunması ve savunma harcamalarının bütçe disiplinini bozmaması gerektiği uyarısını yineledi.

Mevcut tabloda küresel ekonominin "yumuşak iniş" ihtimalinin zayıfladığı, bunun yerine uzun süreli bir düşük büyüme döneminin (stagflasyon) kapıda olabileceği belirtildi.

Turktime

BAKAN YUMAKLI AÇIKLADI

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, projenin detaylarını TİGEM Polatlı Tarım İşletmesi Müdürlüğü’nde yaptığı açıklamayla duyurdu. Bakan Yumaklı, proje kapsamında her bir üreticiye "95 dişi, 5 de erkek küçükbaş hayvan" verileceğini belirtti.

Hayvan desteğinin ötesinde üreticilerin mali yükünü hafifletmeyi hedeflediklerini vurgulayan Yumaklı, "Ayda 15 bin lira, yıllık 180 bin lira bakım ve diğer giderleri için destekte bulunmuş olacağız" açıklamasını yaptı. Verilecek damızlıkların tamamının TİGEM bünyesindeki yüksek kaliteli ırklardan seçileceği bildirildi.

BAŞVURU ŞARTLARI VE ÖNCELİKLİ GRUPLAR

1 Nisan’da başlayan başvurular için son tarihin 30 Nisan olduğu hatırlatıldı. Bakanlık, projede toplumsal ve mesleki katılımı artırmak adına belirli gruplara avantaj sağlayacak bir puanlama sistemi getirdi. Yumaklı, kriterlere ilişkin şu bilgileri verdi: "Gençler, kadınlar ve şehit yakınları ilave puan alacak. Veteriner hekimler, ziraat ve gıda mühendisleri bu konuyla ilgili eğitimleri aldıkları için ilave puan alacak." Ayrıca aile işletmeleri ve tarımsal örgüt üyesi üreticiler de öncelikli olarak değerlendirilecek.

FİNANSMAN MODELİ VE HEDEFLER

Projenin ekonomik ayağında Ziraat Bankası aracılığıyla "yüzde 100’e varan faiz desteği ve 2 ila 7 yıl arası vade" imkânı sunuluyor. Üç yıl sürmesi planlanan projenin Türkiye’deki küçükbaş varlığını artırmak için bir model olduğunu ifade eden Bakan Yumaklı, "Anadolu'yu küçükbaş hayvancılığın merkezi haline getirmeye devam edeceğiz" dedi. Türkiye’deki küçükbaş sürülerinin yüzde 11 artışla 58 milyon başa ulaştığını belirten Yumaklı, hedeflerinin verimli ve sürdürülebilir bir hayvansal üretim planlamasıyla potansiyeli en üst düzeye çıkarmak olduğunu kaydetti. (AA)

Türkiye, 19 Eylül 1950 tarihinde TBMM’nin onayı olmadan Amerikan emperyalizmine hizmet için Kore’ye asker göndermiş ve bunun sonucunda 18 Şubat 1952 tarihinde NATO'ya katılmıştır. Bugün NATO’nun üye sayısı 32 olmuştur. NATO, soğuk savaş döneminde Sovyetler Birliği tehdidine karşı bir denge unsuru olarak kurulmuş ve günümüzde de üye ülkelerin güvenliğini korumaya devam eden uluslararası askeri ittifaktır. Ancak bugün Sovyetler Birliği dağılmış, Rusya’nın ise tehdit durumu söz konusu değildir. Günümüzde NATO, ABD’nin çıkarları için çalışan bir örgüt konumuna getirilmiştir.

28 Şubat tarihinde emperyalist ABD ve haydut devlet İsrail’in, İran’ı vurmasıyla başlayan yeni süreç NATO ile ABD’yi karşı karşıya getirdi. NATO’yu, ABD olmadan kâğıttan kaplan olarak niteleyen ABD Başkanı Donald Trump; İran’da yardımına gelmedikleri için NATO üyelerine “bizim yanımızda değilse biz neden onların yanında olalım ki?” diyerek, kızgınlığını ifade etti. Türkiye’yi ise diğer NATO üyelerinden ayırarak; “Türkiye bizi son derece destekleyici oldu. Bence Türkiye şahaneydi, harikaydı. Onlar istediğimiz şeylerin dışında kaldılar. Bence Erdoğan harika bir lider” diyerek, İran’a karşı Türkiye’nin de tutum alması için algı operasyonuna başladı.

Bunun yanında 4, 9, 13 ve 30 Mart günlerinde İran’dan ateşlendiği belirtilen füzelerin Türk hava sahasına yöneldiği ve Doğu Akdeniz’de bulunan NATO hava ve füze savunma unsurları tarafından düşürüldüğü bildirilmişti. Ancak ortada yanıt bekleyen kritik sorular bulunmaktadır: atıldığı iddia edilen füzelerin radar izi nerede, hangi rota ile geldi, ne kadar yüksekte düşürüldü? Bu soruların yanıtı bulunmayınca, akıllara başka olasılıklar gelmektedir. Ayrıca Milli Savunma Bakanlığı’nın, görüntüsü belli olmayan füzeleri İran'dan bizim topraklarımıza doğru atılmış füzeler olarak nitelendirmesi ise tuhaftır.

Bu füzelerle ilgili yapılan yorumların amacı, Türkiye'yi İran'a karşı bir savaşa sürükleme çabasıdır ve zaten ABD’nin de isteği budur. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran’dan Türkiye’ye füze fırlatıldığı yönündeki iddiaların tamamen asılsız olduğunu bildirerek “İran iyi komşuluk ilkesine bağlıdır. Türkiye’nin egemenliği ve toprak bütünlüğüne saygı duyuyoruz. Muhtemel iddiaların incelenmesi için ortak teknik iş birliğine hazırız” dedi.

Emperyalist ABD ve haydut devlet İsrail, İran’daki savaşa başından beri NATO’nun dahil olmasını istemektedir. Bunu sağlayabilmek için NATO anlaşmasının 5. maddesine sığınmaktadır. Bu maddeye göre; “Avrupa veya Kuzey Amerika’daki bir müttefike yönelik silahlı saldırı, tüm üyelere yapılmış sayılır. Bu madde, ‘birimiz hepimiz, hepimiz birimiz için’ prensibiyle, saldırıya uğrayan üyeye askeri kuvvet kullanımı dahil gerekli yardımın yapılmasını taahhüt eder.” İşte ABD, bu maddeyi uygulamak için İran’dan atıldığı söylenen füzelere sığınmaktadır. Ancak İran’ın bu zorlu savaşta kendisine yeni bir cephe açarak NATO’yu da devreye sokması akıl ve mantık ile açıklanamaz.

2004 yılından beri Yunanistan Ege Adalarımızı işgal etti ama NATO’dan hiç ses çıkmadı. Bizim siyasi iktidarımızdan da tepki verilmedi; üstelik işgal hala her boyutuyla sürmektedir. Ayrıca ABD, Yunanistan’da bizim sınırımıza yakın yerlerde üs kurmaktadır. Biz de el yükseltelim, bölücü ve dinci terör örgütlerinin arkasında başta ABD olmak üzere bazı NATO ülkelerinin olduğu gerçeğini unutmamalıyız; ülkemizin parçalanması, emperyalizmin en büyük arzularından biridir. Bu durumda NATO’ya üye olmanın ne işe yaradığı sorgulanmalıdır.

26 Mart 2026 tarihinde Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılan basın açıklamasında, NATO'nun Adana’da Çok Uluslu Kolordu Karargâhı kurma sürecinde olduğu bildirildi ve ardından da İstanbul Boğazı Anadolu Kavağı’nda Deniz Unsur Komutanlığı kurulacağı bilgisi paylaşıldı. Böyle bir ortamda NATO’nun Türkiye’de iki yeni karargâh kuracağının açıklanması, ülkemizin güvenliği açısından son derece tehlikeli bir girişimdir. Zaten Adana İncirlik ve Malatya Kürecik üsleri ülkemiz adına tehdit oluşturmaktadır.

Adana'da kurulacak NATO Çok Uluslu Kolordu Karargâhı, İran ve Ortadoğu içindir. Bu karargâh Türkiye için değil NATO adına, bir başka deyişle ABD ile İsrail’in bölge planlarına hizmet edecektir. Açıkça İsrail'in güvenliğine ve bölgede kurmaya çalıştığı baskının hizmetine yöneliktir. Dolayısıyla bölgemizde devam eden savaş sürecinde kurulması planlanan bu karargâhın Ortadoğu, Doğu Akdeniz ve Kuzey Afrika olmak üzere bölgeden kaynaklanacak tehditlere odaklanacağı yönündeki yorumlar tamamen gerçek dışıdır.

İstanbul'da Anadolu Kavağı'nda kurulacak NATO Deniz Unsur Komutanlığı’nın ise komşumuz Rusya için kurulacağı bellidir. Bu, ülkemiz için yaşamsal derecede önemli olan Montrö Sözleşmesi’nin ortadan kaldırılmasına yönelik bir girişimdir. Böylece ülkemizin güvenliğinin temel taşlarından biri olan önemli bir uluslararası sözleşmeyi kendi elimizle yok etmiş olacağız. Planlanan NATO makyajlı bu girişim ile zaman içinde Montrö Sözleşmesi’ni ortadan kaldırarak, Karadeniz’e kıyısı olmayan ülkelerin, özellikle ABD savaş gemilerinin Karadeniz’e serbestçe girişi sağlanacaktır. Kısaca bu girişim Türkiye’nin kendi eliyle Karadeniz’i NATO’ya açması anlamına gelmektedir.

Türkiye, NATO maskesi altında kuşatılmak istenmektedir. Adana ve İstanbul Boğazı’ndaki iki NATO yapısı, birbirini bütünlemektedir. Bu girişimler, Türkiye'nin güvenliği ve çıkarları için büyük tehdittir. Bu arada Türkiye, 7-8 Temmuz 2026 tarihlerinde ikinci kez NATO Zirvesi'ne ev sahipliği yapacak; bu zirvede ülkemizin güvenliğini olumsuz yönde etkileyecek nasıl kararlar çıkacağını da hep birlikte göreceğiz.

13 Nisan 2026

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/111/suay-karaman

Macaristan'da Viktor Orban'ı rekor oyla deviren Peter Magyar'ın yükselişi tartışma konusu oldu. Eşini boşadıktan sonra gizli ses kayıtlarını sızdırmasıyla başlayan süreç, Siyonist lobilerin desteği iddialarıyla gölgeleniyor.

• Peter Magyar, 12 Nisan 2026'da yapılan seçimlerde Tisza Partisi ile %53,6 oy alarak Viktor Orban'ı devirdi; Orban'ın partisi ise %37 oyda kaldı.
• Magyar, eski eşinin ses kayıtlarını sızdırarak siyasi kariyerine başladı ve Siyonist lobilerle bağlantılı olduğu iddiaları öne çıktı.
• Yeni hükümet, Macaristan'ın dış politikasını köklü bir şekilde değiştirecek ve Avrupa Birliği ile entegrasyonu hızlandıracak bir sürecin başlangıcını temsil ediyor.

Macaristan’da 16 yıllık Viktor Orban efsanesini rekor bir oyla deviren Peter Magyar’in yükselişi, sadece bir seçim başarısı mı yoksa küresel odakların titizlikle hazırladığı bir proje mi? Eski eşinin gizli ses kayıtlarını sızdırarak siyasi hamlelerine başlayan süreçten, Siyonist lobilerin desteğine ve Brüksel’deki karanlık pazarlıklara kadar Peter Magyar’in bilinmeyen portresini Haber7.com kalemiyle aralıyoruz.

ORBAN İÇERİDEN DEVRİLDİ

Avrupa siyaseti 12 Nisan 2026 gecesi büyük bir değişimle uyandı. Uluslararası Ceza Mahkemesi Tutuklama emrinden sonra Netanyahu'yu ülkesine davet eden ve kararı uygulamayı reddeden Macaristan Başbakanı Viktor Orban, kendi içlerinden çıkan bir isim tarafından koltuğundan edildi. Peter Magyar liderliğindeki Tisza Partisi, yüzde 53,6 gibi ezici bir oranla sandıktan galip çıktı. Orban’ın Fidesz partisi yüzde 37 seviyelerinde kalarak tarihi bir yenilgi aldı. Peki, düne kadar sıradan bir bürokrat olarak Avrupa Parlamentosu milletvekilliğini yürüten ve Orban’ın en yakınındaki isimlerden birinin, Adalet Bakanı Judit Varga’nın eşi olan bu adam nasıl bir anda halk kahramanına dönüştürüldü?

EŞİNİ ÖNCE BOŞADI SONRA İFŞA ETTİ

Haberin perde arkasına bakıldığında, Magyar’in yükseliş grafiğinin doğal bir siyasi süreçten ziyade laboratuvar ortamında hazırlanmış bir operasyonu andırdığı görülüyor. 1981 Budapeşte doğumlu olan Magyar, hukuk eğitimi aldıktan sonra devletin en kritik noktalarında görev yaptı. Ancak asıl kırılma noktası, eşi Judit Varga ile boşandıktan sonra bir yolsuzluk davasına müdahale ettiğini iddia ettiği ses kayıtlarını bizzat kendisinin sızdırmasıyla yaşandı. Kendi çocuklarının annesini ve bir dönemin en güçlü bakanını ifşa ederek yola çıkan Magyar, kısa süre sonra siyasi parti kuracağını açıkladı ve devasa bütçeli mitingler düzenlemeye başladı. Bu paranın kaynağı ise henüz açıklanabilmiş değil. Magyar’ın arkasındaki sosyal medya gücü ve finansal akış, akıllara küresel lobileri getiriyor.

KOLTUĞA SİYONİST BAŞKAN GELDİ

En çarpıcı iddia ise Magyar’in Siyonist Yahudi lobileriyle olan gizli bağı. Viktor Orban, Netanyahu ile yakın dost olsa da Macaristan’ın ulusal çıkarlarını koruma noktasında Brüksel’in İsrail lehine attığı her adımı veto ederek Siyonistlerin Avrupa operasyonlarına takoz koyuyordu.

Peter Magyar ise kampanya sürecinde İsrail konusunda bilinçli bir sessizlik içinde kalsa da, Avrupa Birliği ile tam entegrasyon vaadi aslında Siyonist lobilerin Macaristan’daki veto engelini aşma planının bir parçası olarak değerlendiriliyor. İsrail medyasında yer alan analizlerde, Magyar’in galibiyetinin İsrail için Orban’ın gidişinden doğacak boşluğu doldurabileceği, zira Magyar’in Brüksel’deki Siyonist merkezlerle çok daha uyumlu çalışacağı açıkça ifade ediliyor.

DEVLET YAPISI DEĞİŞİYOR

Magyarin liderliğindeki Tisza Partisinin sloganı olan Şimdi ya da Asla, aslında sadece Macaristan için değil, Avrupa Birliğini tek tipleştirmek isteyen küresel sermaye için de bir dönüm noktasını temsil ediyor. Seçim sonuçlarının netleşmesinin ardından Avrupa Komisyonu Başkanı Von der Leyenin yaptığı Macaristan Avrupa’yı seçti açıklaması, bu operasyonun dış ayağının ne kadar güçlü olduğunun bir kanıtı niteliğinde.

Magyar, 199 sandalyeli parlamentoda 138 koltuk kazanarak anayasal çoğunluğu da ele geçirdi. Bu durum, Macaristan’ın sadece hükümetinin değil, devlet yapısının ve dış politikasının da kökten Siyonist rejime uygun değişeceği anlamına geliyor.

Peter Magyar

TRUVA ATI MI, ÖZGÜR İRADE Mİ?

Dünya kamuoyu şimdi şu soruyu soruyor: Peter Magyar, Macar halkının iradesinin bir sonucu mu, yoksa İsrailin ve küreselci lobilerin Orta Avrupa’daki kalesini düşürmek için sahaya sürdüğü bir ‘Truva Atı’ mı? Orban’ın yenilgisiyle birlikte Macaristan’ın bölgedeki denge politikalarına verdiği desteğin bıçak gibi kesilmesi bekleniyor. Siyonist lobilerin bu yeni dönemde Macaristan üzerinden hangi hamleleri yapacağı ise merak konusu.

Haber7 / Mücahit Çetin - Özel Haber 

Görünen o ki “derin devlet” kavramı ile adeta uyutulmuşuz!

Kim bu derin devlet!

Bilinmez. Cevabı bilinmeyen, anlaşılmayan anlamlandırılamayan olaylar “derin devlet” kavramı içinde hayat bulur.

“Derin devlet” var mı?

Bana göre derin devlet diye bir yapı yok! Geçmişte varsa da, 15 Temmuz’a uzanan “parelel yapı” derin devlet olgusunu yerle yeksan etmiştir.

Parelel CIA organizesi, derin devlete alternatif geliştirmiş olması Türkiye’de alternatif yapı kadim geleneksel derin yapıları tasfiye etmişe benziyor.

Derin devletin tasfiyesini nereden anlıyoruz? Şayet zihnimize kazınan son tahlilde, devletin milletin “sahibi rolü” olduğu düşünülen derin devlet olsaydı başta “15 Temmuz ” sürecinde rol almaz mıydı? Ayrıca da son günlerde, “PKK sözcülerinin” bile dile getirmeye çekindikleri önerilerin yapmasını “Derin akıl, devlet aklı” gibi benzetmelerle adeta “derin devlet” rolü karşısında sessiz kalınması canibi dikkat bir durum değil midir?

Demek ki “derin devlet” olgusu olmasına rağmen ete kemiğe bürünmüş “derin devlet” görünmemektedir. Şayet “derin devlet” varsa ve olanlara ses çıkarmıyorsa ya “felç olmuş” ya da “sessizliğe bürünmüş” demektir. Bu da “derin devlet” in varlığını tartışılır hale getirmektedir.

Derin ilişkiler mi?

Derin devlet mi?

Derin millet mi?

Binlerce yıllık tarihe sahip Türk milletine; “Derin millet” kavramı daha yakışmakta ve daha uygun gözükmektedir.

Peki şayet Türkiye derin milletten oluşuyorsa olanlara millet neden sessiz kalmaktadır?

Asıl sorulması gereken ve üzerinde düşünülmesi gereken de bence budur!

Millet neden sessiz?

Millet “demokrasi” “partiler” gibi kavramlara teslim edilmiş, her fert kendi “partisine” siyasal birlikteliğine adeta aklını teslim etmiş, “büyüklerimiz bilir” tembelliğine esir edilmiştir.

“Büyüklerimiz bilir, vardır bir bildikleri” gibi düşünceler sorgulamanın önünde engel olarak dikilmektedir.

Öyle olmasa, daha birkaç ay önce suç sayılan cümleler “devlet aklı, taşın altına elini koymak” gibi “algılara” feda edilirler miydi?

Dün derin devlet var mıydı bilmiyoruz ancak bu günlerde derin devlet olduğunu düşünmek için hiçbir gerekçe yoktur.

Derin düşünenler;

Derin düşünen, derin yazan sorgulayanlar da çok az da olsa elbette vardır. Ancak onların sesi, onların sözü “devlet tecrübesi, devlet aklı” gibi ön alan tamtamlar arasında tarihin sayfaları arasında yerlerini almaktadırlar! Derin düşünmeye çalışanlara derin analiz ve tahlillere bu günlerde itibar edilmemektedir. Hatta yazdıklarını söylediklerini sorgulamak yerine yazan konuşan ve uyaranları sorgulanmak gibi bir acayiplikle de karşılaşabilmekteler.

Öte yandan derin devlet yerine “derin adam”lar duruma vaziyet ediyorlar gibi görünüyor!

Derin adamlar!

Derin ilişkiler içinde olan bu ünvanlı ünvansız bürokrat, siyasetçi, gazeteci veya akademisyenler olabilir!

Millet ferasetini kaybetmeden, böylelerinin hayallerini, oyunlarını boşa çıkarmalıdırlar!

Derin devlet yoksa? Binlerce yıllık tarihe sahip olan ey aziz Türk Milleti senden daha derin millet mi var?

Özerkliğin yolunu açacak kanuni düzenlemeler,

Eyalet sistemi yolunu açacak düzenlemeler; Yerel dilde eğitim, yerel yönetimlerin güçlenmesi eğitimin yerel yönetimlere bırakılması gibi uygulamaların önü açıldığında bil ki, bölünmenin, parçalanmanın, ülkenin yok edilmesinin yolunu açmak “gafleti belki ihaneti” içine girmeye yeltenenler olduğunu aklından çıkarma!

Ey millet senden başka sana sahip çıkacakların olduğunu sanıyorsan, olmadığını anladığında çok geç kalmış olabilirsin!

Yarın geç olmadan,

Silkin, “titre ve kendine dön”

Vesselam

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/119/halis-ozdemir

Orta Doğu’daki gerilim ve Hürmüz Boğazı kaynaklı gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatlarında yaşanan artış, pompa fiyatlarına yansımaya devam ediyor.

Gazeteci Olcay Aydilek’in aktardığına göre, motorine bu gece yarısından itibaren geçerli olmak üzere 3 lira 32 kuruş zam bekleniyor. Motorine bugün ise 4 lira 35 kuruşluk indirim yapılmıştı.

Büyük şehirlerde güncel akaryakıt fiyatları şöyle:

İstanbul (Avrupa Yakası)

Benzin: 62.65 TL
Motorin: 72.26 TL
LPG: 34.99 TL

İstanbul (Anadolu Yakası)

Benzin: 62.51 TL
Motorin: 72.12 TL
LPG: 34.39 TL

Ankara

Benzin: 63.62 TL
Motorin: 73.38 TL
LPG: 34.87 TL

İzmir

Benzin: 63.90 TL
Motorin: 73.66 TL
LPG: 34.79 TL

T24

Satın alma gücüne göre kişi başı gelir: 2025'te Avrupa'da en yoksul ve zengin ülkeler hangileriydi?

2025'te Avrupa'da satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH büyük farklılıklar gösteriyor. AB'de her üç kişiden biri, kişi başına GSYH'si AB ortalamasının üzerinde olan bir ülkede yaşıyor.

Satın alma gücü standardına (PPS) göre kişi başına gayri safi yurtiçi hasıla (GSYH), fiyat düzeyi farklılıklarını dikkate aldığı için ulusal gelir seviyelerini karşılaştırmada yaygın olarak kullanılan bir ölçüt.

AB İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre 2025'te PPS cinsinden kişi başına GSYH, Avrupa genelinde önemli farklılıklar gösteriyor. AB ortalamasının 100 kabul edildiği ölçekte bu değer, Bulgaristan ve Yunanistan'da 68'den Lüksemburg'da 239'a kadar uzanıyor. Bu da Lüksemburg'daki seviyenin Bulgaristan ve Yunanistan'ın yaklaşık üç buçuk katı olduğu anlamına geliyor.

Bu, fiyat farkları düzeltildikten sonra AB'de ortalama bir kişinin ortak bir mal ve hizmet sepetinden 100 birim satın alabildiği anlamına geliyor. Bulgaristan ve Yunanistan'da bu sepetten yaklaşık 68 birim alınabilirken, Lüksemburg'da bu sayı 239 birime çıkıyor. Lüksemburg'u 237 birimle İrlanda yakından takip ediyor.

Bu veriler, Lüksemburg ve İrlanda'nın kişi başına GSYH bakımından AB ortalamasının sırasıyla yüzde 139 ve yüzde 137 üzerinde olduğunu gösteriyor. Buna karşılık Bulgaristan ve Yunanistan'da bu oran AB ortalamasının yüzde 32 altında.

Bu iki uç örnek dışında, Hollanda PPS bazında kişi başına GSYH'de AB ortalamasının yüzde 134'ü ile en yüksek seviyeye sahip ülke oldu. Hollanda'yı Danimarka (yüzde 127) ve Avusturya (yüzde 117) izledi.

Almanya (yüzde 115), Belçika (yüzde 115), İsveç (yüzde 110), Malta (yüzde 110) ve Finlandiya (yüzde 101) da AB ortalamasının üzerinde yer alan diğer ülkeler oldu.

Almanya, kişi başına GSYH'de 'Büyük Dörtlü'ye liderlik ediyor

AB'nin "dört büyük" ekonomisi arasında, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYİH'de Almanya yüzde 115 ile en yüksek seviyede yer aldı. Almanya, AB ortalaması olan yüzde 100'ün üzerinde bulunan tek ülke oldu.

Fransa yüzde 98 ile AB ortalamasına yakın seyrederken, onu yüzde 96 ile İtalya izledi. İspanya ise yüzde 92 ile bu dört ülke arasında en düşük seviyede kaldı.

AB ortalamasının yüzde 20'den fazla altında kalan sekiz ülke

Yunanistan ve Bulgaristan'a ek olarak, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH bakımından AB ortalamasının en az yüzde 20 altında kalan altı ülke daha bulunuyor.

Bunlar, AB ortalamasının yüzdesi olarak gösterilen verilere göre Letonya (yüzde 71), Slovakya (yüzde 75), Macaristan (yüzde 76), Hırvatistan (yüzde 78), Romanya (yüzde 79) ve Estonya (yüzde 79).

Bu oran Polonya ve Portekiz'de de AB ortalamasının yüzde 81'i seviyesinde gerçekleşti ve bu düzeye yakın seyretti.

Lüksemburg ve İrlanda tabloyu tam olarak yansıtmıyor

Ancak Lüksemburg ve İrlanda özel durumlar oluşturuyor. Eurostat, Lüksemburg'da çok sayıda yabancı çalışanın istihdam edildiğini, bu kişilerin ülkenin GSYİH'sine katkı sunduğunu ancak yerleşik nüfus içinde sayılmadığını belirtiyor.

İrlanda'da ise kişi başına GSYH'nin yüksek seviyesi kısmen fikri mülkiyet varlıklarını elinde bulunduran büyük çok uluslu şirketlerin varlığıyla açıklanıyor.

Bu varlıklara bağlı fason üretim GSYH'ye katkı sağlarken, elde edilen gelirin büyük bölümü yurt dışındaki nihai şirket sahiplerine geri dönüyor.

AB'de satın alma gücüne göre kişi başına GSYH ortalaması: 41 bin 600 euro

Ön verilere göre, satın alma gücü standardına göre düzeltilmiş euro cinsinden AB'nin kişi başına ortalama GSYH'si 2025'te yaklaşık 41 bin 600 euro oldu.

AB ülkeleri arasında bu rakam Bulgaristan'da 28 bin 300 eurodan (yaklaşık 1 milyon 457 bin 450 TL) Lüksemburg'da 99 bin 300 euroya (yaklaşık 5 milyon 113 bin 950 TL) kadar değişiyor.

Lüksemburg ve İrlanda'ya ek olarak, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYİH Hollanda'da 55 bin 600 euroya (yaklaşık 2 milyon 863 bin 400 TL), Danimarka'da ise 52 bin 800 euroya (yaklaşık 2 milyon 719 bin 200 TL) çıkarak 50 bin euronun üzerine çıkıyor.

Almanya'da bu rakam 47 bin 900 euro (yaklaşık 2 milyon 466 bin 850 TL), Fransa'da ise 40 bin 700 euro (yaklaşık 2 milyon 96 bin 50 TL) seviyesinde. AB'de 10 ülkede kişi başına GSYH, PPS bazında 35 bin euronun altında kalıyor.

Doğu Avrupa ile Batı ve Kuzey Avrupa

Eurostat'a göre, genel olarak Doğu Avrupa ülkeleri satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH'de en düşük seviyelere sahipken, Batı ve Kuzey Avrupa'daki AB üyeleri en yüksek seviyelerde yer alıyor.

Çalışan başına ya da çalışılan saat başına çıktı olarak ölçülen iş gücü verimliliği ile istihdam yoğunluğu, ülkeler arasındaki farkların başlıca nedenleri arasında gösteriliyor.

Her üç AB vatandaşından biri AB ortalamasının üzerinde yaşıyor

2025'te AB'nin 27 ülkesinden yalnızca 10'unda satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH AB ortalamasının üzerindeydi. Bu ülkeler toplam nüfusun yaklaşık yüzde 34'ünü oluşturuyor.

Genel olarak her üç AB vatandaşından biri, kişi başına GSYH'nin PPS bazında AB ortalamasının üzerinde olduğu bir ülkede yaşıyor. Bu da AB ülkeleri arasındaki farkların kayda değer olduğunu gösteriyor.

AB aday ülkelerinde kişi başına GSYH daha düşük

AB aday ülkeleri, Birleşik Krallık ve Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkeleri ön sonuçlara dahil edilmedi. Ancak 2024 verileri yine de önemli bir karşılaştırma imkanı sunuyor.

Aday ülkelerde satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH belirgin şekilde daha düşük. Bu oran Bosna Hersek'te AB ortalamasının yüzde 35'i, Arnavutluk ve Kuzey Makedonya'da yüzde 42'si, Sırbistan'da yüzde 52'si, Karadağ'da yüzde 53'ü ve Türkiye'de yüzde 72'si düzeyinde.

Türkiye hariç aday ülkelerin tamamı, AB üyesi ülkelerin altında kalıyor.

İngiltere yüzde 99 ile AB ortalamasına yakın seyrederken, Avrupa Serbest Ticaret Birliği ülkelerinde kişi başına GSYH belirgin biçimde daha yüksek. Bu oran Norveç'te AB ortalamasının yüzde 160'ı, İsviçre'de yüzde 151'i ve İzlanda'da yüzde 131'i seviyesinde.

Satın alma gücü standardına göre kişi başına fiili bireysel tüketim, hanehalkı maddi refahı ve yaşam standartlarının temel göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. Bu ölçütteki fark, satın alma gücü standardına göre kişi başına GSYH'deki farktan daha düşük.

Euronews

ABD’nin Asya-Pasifik’e yönelen stratejik ağırlığı nedeni ile Ortadoğu’daki geleneksel denge sisteminde ciddi bir boşluk oluşmaya başladı. Bu boşluğu yıllarca bekleyen yeni oyuncular da yavaş yavaş bölgeye yaklaşıp adımlarını içeri atıyorlar.

Bugünün Ortadoğu’sunda rekabet artık sadece tanklarla, savaş uçaklarıyla ya da doğrudan çatışmalarla değil daha farklı yeni etkenlerin etkisi altında yürütülmekte.

Rusya askeri gücüyle sahada kalıcı izler bırakmaya çalışırken, Çin ekonomik ağlar ve altyapı yatırımları üzerinden daha sessiz ama derin bir şekilde ilerliyor.

Bir zamanlar petrolün belirlediği güç dengeleri değişmeye ve veri güvenliği, lojistik ağlar ve teknolojik bağımlılıkların kontrolü üzerinden yeniden şekillenmeye başladı. Enerji hatlarının yerini veri akışları, boru hatlarının yerini dijital koridorlar aldı.

Hibrit savaş doktrinleri, artık devletlerin başvurduğu temel araçlardan biri hâline gelmiş durumda. Vekil güçler, siber saldırılar, ekonomik yaptırımlar ve bilgi savaşları, düşük maliyetle yüksek etki yaratmanın en etkili yolları olarak öne çıktı. Bu da savaşların artık sadece cephede değil, ekonomiden teknolojiye kadar her alanda sürdüğünü göstermekte.

Siyasi düzlemde ise daha farklı bir dönüşüm yaşanmakta. Uzun yıllar boyunca ideolojik kamplaşmaların hâkim olduğu Ortadoğu’da, artık daha faydalı ve çıkar odaklı ilişkiler ön plana çıkmış, “Düşmanlık” kavramının yerini “zorunlu iş birliği” almış ve Ortadoğu’nun yönetimi kontrollü kaos sisteminden, kontrollü iş birliği sistemine kaymış durumda.

Bugün kurulan bu yeni dengeler, yarın kolaylıkla değişebilecek bir yapıya sahip olduğundan ve sürekli rekabet içerdiğinden dolayı beklendiği gibi sürekli ve istikrarlı olamayacak. Bu nedenle de kalıcı güç, sadece askeri yetenek, silah gücü ve mali kapasiteye değil; ekonomik dayanıklılık ve süreklilik, teknolojik yetkinlik ve stratejik aklın birlikte kullanılmasına bağlı hâle gelmiş durumda.

Tam da bu noktada Türkiye’nin konumu dikkat çekici bir şekilde öne çıkıyor.

Türkiye, sadece bir geçiş ülkesi olmanın ötesine geçerek enerji, ticaret ve lojistik ağlarının kesişim noktasında stratejik bir merkez olma yoluna doğru gitmekte ve yerini de kalıcılaştırmakta. Türkiye bu stratejisi ile elini her gün biraz daha güçlendirmekte ve bölgesel değerini biraz daha arttırmakta.

Sonuç olarak Ortadoğu artık sadece bir coğrafya değil; küresel rekabetin en kritik sahnesi ve bu yeni dönemde güç, hızla değişen şartlara uyum sağlayabilenlerin elinde şekilleniyor. Bu sahnede yalnızca hamle yapanlar değil; oyunun kurallarını doğru okuyanlar başarılı olacak.

Bu yüzden Türkiye için önemli adımlardan bir tanesi de bölgesel olarak enerji, ticaret ve lojistik ağlarının kesişim noktası olmanın ötesine geçilerek, bu kazanımın bölgesel kalıcı stratejik bir güce dönüştürülmesi olacak.

Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İran donanmasının büyük bir kısmının etkisiz hale getirildiğini iddia etti.

İran'a ait 158 geminin "deniz dibinde yattığını" savunan Trump, halihazırda vurulmayan unsurların ise "hızlı saldırı gemileri" olarak adlandırılan küçük tekneler olduğunu, bunları o dönemde ciddi bir tehdit olarak görmediklerini ifade etti.

"Derhal imha edilecekler"

ABD'nin bölgedeki askeri faaliyetlerine ve uygulanan ablukaya ilişkin sert mesajlar veren Trump, kalan küçük teknelerin ABD operasyon alanına yaklaşması durumunda taviz verilmeyeceğini vurguladı.

Trump, "Bu gemilerden herhangi biri ablukamıza yaklaşırsa, denizde uyuşturucu kaçakçılarına karşı kullandığımız aynı öldürme sistemi kullanılarak derhal imha edileceklerdir. Bu hızlı ve acımasız bir işlemdir." ifadelerini kullandı.

Uyuşturucu ile mücadele vurgusu

TRT'nin haberinde yer alan açıklamasında uyuşturucu kaçakçılığıyla mücadeledeki verilere de değinen Trump, okyanus veya deniz yoluyla ABD'ye girmeye çalışan uyuşturucuların yüzde 98,2'sinin durdurulduğunu ileri sürdü.

Trump, bu alandaki "öldürme sistemi" olarak nitelendirdiği yöntemin, askeri angajman kuralları çerçevesinde İran unsurlarına karşı da uygulanacağının sinyalini verdi.

Katoliklerin ruhani lideri Papa Leo, cumartesi günü yaptığı açıklamada sözünü sakınmadı. ABD-İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşı besleyen 'mutlak güç yanılsamasını' kınayarak, siyasi liderleri savaşı durdurup barış süreçlerine katılmaya çağırdı. Tüm bunlar yaşanırken, ABD ve İran, Pakistan’da barış müzakerelerine başladı.

Aziz Petrus Bazilikası'ndaki akşam duası sırasında ABD'den ya da ABD Başkanı Donald Trump'tan doğrudan bahsetmese de Papa'nın tonu ve mesajı, askeri üstünlükleriyle övünen ve savaşı dini kullanarak meşrulaştıran ABD yetkilileri ve Trump'ı hedef alır nitelikteydi.

Leo, "Kendi benliğinize ve paraya tapmaktan (putperestlikten) artık vazgeçin!" dedi. "Güç gösterisi artık bitsin! Savaş artık bitsin!'"

ABD Askeri Dini Özgürlükler Vakfı (MRFF) 3 Mart 2026 tarihinde, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Uzay Kuvvetleri de dahil olmak üzere silahlı kuvvetlerin çeşitli kollarından askeri personelden, komutanlarını İran'a karşı savaşı haklı göstermek için aşırı Hıristiyan söylemler kullanmakla suçlayan 200'den fazla şikayet aldığını duyurdu.

Bazilikada bulunanlar arasında Tahran Başpiskoposu Dominique Joseph Mathieu da vardı. ABD Büyükelçiliği, ABD'nin misyon şefi yardımcısı Laura Hochla tarafından temsil edildiğini belirtti.

ABD doğumlu Papa Leo başlangıçta savaşı açıkça eleştirme konusunda isteksiz davranmış ancak Palmiye Pazarından itibaren eleştirilerini arttırmıştı. Bu hafta başında Trump'ın İran medeniyetini yok etme tehditlerini "gerçekten kabul edilemez" olarak niteleyerek kınadı ve diyaloğa öncelik verilmesini istedi.

Cumartesi günü Papa, iyi niyetli tüm insanları barış için dua etmeye ve siyasi liderlerinden savaşa son vermelerini talep etmeye çağırdı.

Barış için dua etmenin; kılıçların, dronların veya 'haksız kazancın' olmadığı bir 'Tanrı Krallığı' inşa etmek adına 'kötülüğün şeytani döngüsünü kırmanın' bir yolu olduğunu söyleyen Papa Leo şunları kaydetti: "Bizi kuşatan, giderek daha öngörülemez ve saldırgan bir hal alan o mutlak güç yanılsamasına karşı asıl kaleyi burada (duada) buluyoruz. Yaşamın Rabbi olan Tanrı'nın o kutsal adı bile ölüm söylemlerine alet ediliyor (içine çekiliyor)."

Liderler, savaştaki eylemlerini savunmak için dini bir araç olarak kullandılar. Başta Savunma Bakanı Pete Hegseth olmak üzere ABD'li yetkililer, Hristiyanlık inançlarından bahsetti ve ABD'yi düşmanlarına karşı savaşan bir 'Hristiyan ulusu' olarak tanımladılar.

Papa Leo ise Tanrı'nın hiçbir savaşı, özellikle de bombaların atıldığı savaşları desteklemediğini söyledi.

Vatikan özellikle İsrail'in Hizbullah'la yaptığı ve güneydeki Hıristiyan toplulukların zaten acı çektiği Lübnan'a yayılan savaştan endişe duyuyor.

Euronews

Bakkala git, markete git, pazara git, nereye gidersen git.
Aldanmayan bir Müslüman gördünüz mü?
Ya da aranızda aldatılmayan Müslüman var mı?
Bu işi yapan esnafın bu işten kazancı olur mu? 
Esnaf malı size verirken ne diyor; Allah bereket versin.
Peki bu esnafın dükkanında bereket olur mu? 

Bereket nedir ki ?
Gelin ona bir hadisi şerifle cevap bulmaya çalışalım.
Peygamber Efendimiz bir hadisi şerifinde; 
“Muhakkak ki Allah buyurdu ki; ‘İki ortaktan biri diğerine hıyanet etmediği sürece onların üçüncüsü benim. Şayet biri diğerine hıyanet ederse ben aralarından çıkarım.” (Kenzu’l-ummal, h.no: 9295)
Bu hadise göre bir işi tek başına dürüstçe yapan esnafın da ikinci ortağı Allah’tır.
Yani Esnaf işini dürüst yaptığı sürece ikinci, üçüncü ya da onuncu ortağın payı bu ticaret hanelere kalır. İşte Allah’ın bu payına “Bereket” diyoruz. 
Allah’ın payını ortadan kaldıracak bir iş yapıldığında da bu pay yok olup gidiyor.
Esnaf dürüstlüğünü kaybettikçe bereketini kaybettiğinin farkında değil.
Mal başından aşağı yağsa da ayağının altında ona yarar bir mal kalmaz.

Diğer bir hususa gelince;
Şimdi bir moda çıkardılar.
Satılacak malın üzerine konulan etiketler.
19.99- 49.98 ya da 99.999 gibi.
Bazen soruyorum, kardeşim bu malın bir kuruşluk nasıl bir eksiği var.
Sen 19.99 lira yazılan bir etikette,
Eğer adamın bir kuruşunu vermezsen işte o an haram yemiş olmuyor musun?
Efendim bir kuruşla ne olur deme hakkın yok.
Efendim zaten bir kuruş gibi bir paramız yok.
Bu düşünceler işin safsatası.
Konu kuruş değil de zehir olsaydı,
İçtiğin bir damla zehirle bir şişe zehir arasında ne fark olurdu.
Bir damla da bir şişe de seni öldürmeye yeter.
Taneyle satılanlar için bu böyle.

Teraziyle tartılanlara gelince onlar da kendilerine göre bir yol bulmuşlar,
 Efendim biz zaten fazla tartıyoruz, diyenler çıkıyor.
Senin niyetin düzgün olmadıktan sonra bir kilo versen ne olur.
O bir kuruşluk miktar sana zehir zıkkım olarak geri döner. Bunu böyle bileceksin.
 Eğer peygamber “Bizi aldatan bizden değil” dediyse o bir kuruş aldatma aracıdır.
Bazı esnafın en büyük hastalıklarından bir tanesi “Etiket Değiştirme” hastalığıdır.
Haftada bir ya da ayda iki üç sefer etiket değiştiriyorlar.
Bazen raftaki etiket değişmediği halde kasaya gelince etiket değişiyor.
Soruyorsun, niye değiştiriyorsunuz diye,
Efendim maliyetler sürekli artıyor.
Raftaki duran malın maliyeti nasıl olur. Birisinin bunu izah etmesi lazım.
Kendinizi ve insanları kandırırsınız da Allah’ın nasıl kandıracaksınız. 
Ömer Hayyam ne diyordu;
“İçin temiz olmadıktan sonra 
Hacı hoca olmuşsun, kaç para! 
Hırka, tespih, post, seccade güzel; 
Ama Tanrı kanar mı bunlara? 
…

Diğer bir önemli husus;
Esnaf kul hakkının ne olduğun bile bilmiyor.
En çok istismar edilen konulardan bir tanesi de bu.
Kaldırımların işgali! 
Bazen sohbet esnasında “Bu şehrin esnafı tecavüzcü” diyorum, bana hemen sertleşiyorlar. Çünkü tecavüz deyince onların aklında olan karşı cinsten birisini üzerine fiziki çullanma olarak algılıyor. Akıl burada olunca doğal olarak da bu algılanıyor.

Kaldırımlar kimin için?
Kaldırımlar vatandaşın hakkı değil mi?
Kaldırım bu insanların rahatça yürümeleri için değil mi?
Eğer onların ise burada kul hakkına tecavüz yok mu? 
İnsanlar eşi ve çocuklarıyla rahatça geçemiyorlar.
Adam kaldırımın yarısına kadar malını dizmiş. Kaldırımın iç yanına da malını dizmiş. Aradaki mesafe, bir metre ya da bir buçuk metre. Sanki kaldırımlar esnafın ön bahçesi. Bir de en dar yerine geçip birisiyle sohbete dalıyor. Geçebilene aşk olsun. Bu yetmiyormuş gibi caddenin kenarına da getirip arabasını park etmiş. Burayı da özel garajı gibi kullanıyor. Araba onun için bir depo olmuş.

Bir esnafın önünden geçerken bir olay meydana gelmiş ve polis de müdahil olmuş. Esnaf şöyle diyor ;
“Benim dükkânımın önüne getirip kasa koyacak öyle mi”
Adam dükkanın önündeki kaldırım ve yolu kendi hakkı olarak görüyor.
Dışarıdan gelen yabancı bir insan ihtiyacı olan bir şeyi alabilmek için aracını durduracak yere sahip değil. Bu insanlar bunun bile farkında değil.
Bu işlemler bir an önce sonlandırılmalıdır.
Bu işgal bu milletin hakkına bir tecavüzdür.
Bu tecavüze de belediyeler göz yumuyor.
Kimi adamını buluyor, kimi parasını kullanıyor, kimi dostunu kullanıyor bu işi hallediyor.
Ondan sonra da geriye dönüp 
“Bu şehir niye kalkınmıyor”  diye kendi kendimize soruyoruz.
Eğer bir şehir hakkında bilgi sahibi olmak istiyorsanız, o şehrin yazarına, pazarına ve mezarına bakın.

Bu üç unsur bizde içler acısı…

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/48/ali-kaybal

"Çeşitli medya kaynaklarından aldığımız haberlere göre, yeni bir tütün kontrolü kanun teklifi hazırlandığı bilgisi almış bulunmaktayız. Meslek örgütlerinden, uzmanlık derneklerinden ve ilgili STK’lardan habersiz kanun hazırlanması ve basından paylaşılan haliyle bu kanun teklifinin ülkemizin tütün mücadelesine ciddi zarar verme olasılığı bu uğurda çalışan sivil toplum örgütlerini ve uzmanları haklı olarak kaygılandırmıştır.." Şeklinde başlayan açıklamada şu ifadelere yer verildi;

"Tehditlerin başında, Türkiye’nin taraf olduğu Dünya Sağlık Örgütü Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi gereği 2008 yılından beri 4207 sayılıTütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun’da güvenci altına alınankapalı kamusal ortamlarda % 100 dumansız hava sahası ilkesini kadük eden sigaraiçme alanları tahsisi gelmektedir.

Zaten 4207 sayılı Kanun’da tütün ürünü tüketiminin yasaklanmış olduğu alan ve kurumlar, denetim ve ihlal hükümleri yeni kanundüzenlemesi olarak sunulmaktadır.

4207 sayılı Kanun’daki satış noktalarında mevcut tütün ürünü teşhir ve reklam yasaklarının giderek artan şekilde ihlal edildiği bilimsel çalışmalarla ispat edilerek gösterilmesine rağmen, gerekli denetim ve yaptırımlar uygulanmamaktadır.

Bütün dünya gençliğinin sağlığını ciddi şekilde tehdit edenve ülkemizde bugüne kadar üretimi ve ticareti yasak olan elektronik sigara, ısıtılmış tütün ürünü ve nikotin poşetlerinin tütün ürünü kapsamına dahil edilmesinin serbestleştirme anlamına geldiğini görüyor ve itiraz ediyoruz. Sözkonusu yeni nesil ürünlerin üretilmesi, ithali, satışa sunumu ve kullanımı mutlaka şimdiden yasaklanmalıdır.

Eğer yeni kanunun amacı halk sağlığının iyileştirilmesi ise neden 2040’ın beklediği anlaşılmamaktadır.."

bursaarena.com.tr

ABD Başkanı Trump’ın “İran’ın teklifini müzakere edilebilir buluyorum. Bu nedenle de 15 günlük ateşkesi onaylıyorum” açıklaması tüm dünyaya şimdilik derin bir nefes aldırdı.

‘Derin nefes aldırdı’ diyoruz çünkü Trump’a göre İran gerekli adımları atmadığı takdirde taş devrine gönderilecek ve bir medeniyet yok olacaktı. İran ise İsrail ve ABD’nin bu yönde bir adım atması halinde tüm bölgeye cehennemi yaşatacağı tehdidinde bulunmuştu.

Şimdilik korkulan olmadı. ABD ve İran 15 gün boyunca ateşkes sağlanması yönünde anlaştı. İsrail ‘Lübnan’ı dışarıda tutarak’ buna uyacağını ilan etti.

Bu ateşkes arasında geride kalan 40 güne dair farklı okumalar yapabilmek de mümkün olacak. Savaş taraflar için nasıl başladı, neler hedefleniyordu, günün sonunda hangileri gerçekleşti gibi sorular cevap arıyor. Ancak üzerine konuşulması gereken en önemli meselelerden biri de bu süreçte istihbarat örgütlerinin nasıl bir sınav verdiği hususu…

[ABD Başkanı Trump'ın İsrail istihbaratından gelen bilgilere göre hareket ettiği öne sürülüyor.]

ABD ve İsrail istihbaratı İran’da başarılı oldu mu?

Bursa Teknik Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ali Burak Darıcılı bu soruya yanıt verirken önce önemli bir uyarıda bulunuyor. ABD ve İsrail istihbaratlarının bu süreçte pek de aynı görüşlere sahip olmadığının altını çiziyor.

Bilindiği üzere, ABD istihbarat örgütleri Başkan Trump’a İran’da halkın sokaklara dökülüp de bir isyan başlatmasının son derece güç olduğunu iletti. İsrail istihbaratı ise tam tersi bir tutum izledi. Özellikle üst düzey isimler ortadan kaldırılırsa gerisinin çorap söküğü gibi geleceği yönünde görüş bildirdi.

Trump, kendi ülkesinin istihbarat bilgisinden ziyade İsrail’e güvenmeyi tercih etti ve 28 Şubat’ta savaş çok üst perdeden bir operasyonla başladı.

[İran henüz savaşın ilk saatlerinde Dini Lider Hamaney dahil çok sayıda ismi kaybetmişti.]

“Bütüncül bir istihbarat yaklaşımı göremedik”

Doç. Dr. Darıcılı bu noktada "decapitation strategy" olarak bilinen yaklaşımı anımsatıyor.

“Buradaki temel yaklaşım ‘Başı keserseniz gövde çöker’ tezine dayanıyor. ‘İran’da üst düzey isimler ortadan kaldırılırsa rejimin sonu kendiliğinden gelir’ görüşüne çok güvenildi. Özellikle İsrail istihbaratı bu kartı oynadı. ABD tarafını da ikna etti. Ancak günün sonunda evdeki hesap çarşıya uymadı” diyor.

Savaşın ilk gününde İran Dini Lideri Hamaney başta olmak üzere çok sayıda üst düzey ismin saatler içinde saf dışı bırakılmasını ‘İran için fiyasko, ABD-İsrail adına ciddi başarı’ olarak tanımlıyor Darıcılı.

Ancak üst düzey isimlerin yerine gelebilecek muhtemel adaylar üzerinde iyi düşünülmediğini vurgulayıp, devam ediyor:

“Dini Lider, Devrim Muhafızları Komutanı ya da siyasi bürodan isimler… İsrail ve ABD buradan en kritik isimleri temizledi. Ancak onların yerine gelenler daha radikal çizgiden oldu. Orta ve alt düzeye odaklanamamış istihbarat örgütleri. Ve süreci doğru okuyamadılar.

Bir diğer husus da 40 gün süren çatışma boyunca İran’ın bir şekilde füze ve kamikaze İHA atışlarına aralıksız devam etmesi. Trump ikinci hafta ‘İran’da vurulacak askeri hedef kalmadı’ dedi. Ancak Tahran o günden son ana kadar neredeyse her gün bir şekilde karşı tarafa hasar verebilmeyi başardı. Füzelerin atış rampaları, İHA üretim tesisleri ve bunların depolandığı alanlarda istihbarat örgütlerinin daha iyi bir sınav vermesi gerekirdi.

Hatta bir adım daha ileri gidelim… İsrail istihbaratının ateşkes olacağına dair bir öngörüsü olduğunu bile düşünmüyorum. Ateşkesten saatler önce bile İsrailli siyasiler ve basın mensupları kesinlikle ateşkes olmayacağını yazıyordu. İsrail bu süreci de doğru okuyamadı ve yönetemedi.”

[İsrail istihbaratına göre İran halkı bir kıvılcımı ateşe döndürebilecek ve sistem kendi kendine çökecekti. Ancak yüz binlerce İranlı rejime destek için sokaklara döküldü.]

Ateşkes sürecinde istihbarat örgütleri ne yapacak?

Madalyonun bir de ateşkes süreci var. Doç. Dr. Ali Burak Darıcılı’ya göre özellikle ABD ve İsrail istihbaratları bu süreci son derece yoğun geçirecek.

Her şeyden önce üç ülkenin istihbaratının da ‘ateşkes şartlarına ne kadar uyulduğu’ meselesine kafa yoracağını vurguluyor Darıcılı ve sözlerini şöyle tamamlıyor:

“Elbette diğer yandan özellikle ABD ve İsrail istihbaratları muhakkak B planı üzerinde çalışmaya devam edecek. Yani eğer anlaşma bozulur ve eski düzene dönülürse farklı hamleler yapabilecek bir hazırlıktan bahsediyoruz.

Ayrıca bu 15 günlük ateşkeste İran toparlanacak. Yeniden füze ve Kamikaze İHA üretimleri olacak. İstihbarat örgütleri bu kapasiteyi daha yakından izlemeye çalışacak.

Tabi tüm bunların yanında bir de ABD-İsrail imzalı bir suikast listesi var. Her ne kadar ateşkes olsa da bu listedeki isimlerin aldığı her nefes izlenmeye çalışılacak. Ve olası bir aksilikte buradan da hızla sonuç alınmaya çalışılacak.”

Sertaç Aksan / TRT - Dosya haber

Biri içeride siyaset ve ekonomi,

diğeri sınırlarımızın hemen ötesinde başlayan savaş.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan savaş, kısa sürede bölgesel bir krize dönüştü.

İran’ın misillemeleri, Hürmüz Boğazı tehdidi ve enerji hatları üzerindeki riskler, dünya ekonomisini sarstı.

Son günlerde ise savaş yerini kırılgan bir ateşkese bıraktı.

Ancak bu ateşkes, bir barıştan çok nefes alma arası gibi görünüyor.

AYNI ANDA 4 HİKÂYE

Türkiye bugün tek bir hikâye yaşamıyor.

Aynı anda birçok hikâyenin içinde:

• Barış süreci ile şüphe, Yanlı yargı ile tartışma, Ekonomi ile sabır, Savaş ile tedirginlik…

Hepsi iç içe geçmiş durumda ve belki de en zor olan şu:

Bu kadar çok hikâyenin ortasında, hangi gerçeğin ağır bastığını anlamak…

***

Türkiye’de yeniden konuşulmaya başlanan ‘çözüm süreci’nde bugün tartışılan mesele sadece silahların susması değil, aynı zamanda siyasetin yeniden dizayn edilmesi.

Öcalan’a İmralı’da yeni bir konut yapıldığı iddiaları, kimilerine göre ‘barış için zemin’, kimilerine göre de ‘devletin tavizi’ olarak tartışılıyor.

Asıl soru ise şu; bu süreç gerçekten toplumsal barışı mı hedefliyor, yoksa yeni bir siyasi denklemin parçası mı?

***

Belediye seçimlerini yitiren AKP yönetiminin, bunun ‘iktidarı da yitirmek’ olduğunu anladığı ve telaşa kapıldığı, seçimle bir daha kazanamayacağı belediyeleri yargıyı kullanarak ele geçirme operasyonunu bu amaçla başlattığı kamuoyundaki yaygın kanaat.

AKP liderinin, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun ileride Cumhurbaşkanlığı seçiminde rakip olarak karşısına çıkmasını engellemek için ona tuzaklar kurduğu iddiaları hem içerde hem de yurt dışında açıkça seslendiriliyor.

***

Siyaset ne kadar konuşursa konuşsun, halkın gündemi değişmiyor:

Artan hayat pahalılığı, düşen alım gücü ve derinleşen gelir adaletsizliği…

Bu tablo, siyasetin bütün tartışmalarının üstünde duruyor.

Çünkü vatandaş için mesele çok basit:

“Geçinebiliyor muyum?”

Eğer bu sorunun cevabı ‘hayır’ ise, diğer tüm tartışmalar ikinci plana düşüyor.

ARA SEÇİM TARTIŞMALARI

‘Ara seçim’ tartışmaları da tam bu noktada devreye giriyor.

Türkiye siyasetinde ara seçimler çoğu zaman “küçük seçimler” diye küçümsenir. Oysa bu küçük sandıklar, büyük kasırgaların habercisi olmuştur.

İlk örnek; 1950-1960 yılları arasındaki ‘Demokrat Parti’nin Çatlayan Zırhı’ olarak nitelenen 1957 ara seçimi:

Demokrat Parti’nin 1950’deki zaferi, halkın özgürlük ve değişim arzusunun sandığa yansımasıydı. 1954 ara seçimleri, bu rüzgârın hâlâ güçlü estiğini gösterdi.

Ancak, 1957’ye gelindiğinde ekonomi tökezlemeye başladı, enflasyon ve dış borç baskısı arttı. Ara seçimlerde muhalefetin oylarını artırması, DP’nin zırhında ilk çatlakların belirdiğini işaret ediyordu.

İkinci örnek; 14 Ekim 1979’da Süleyman Demirel’in Genel Başkanlığındaki Adalet Partisi (AP) sahneye “bej bej” sloganıyla çıktı. Beş ilde beş milletvekilliği hedefi, bir anda siyasi arenada moral fırtınasına dönüştü. Ekonomik kriz, sokak çatışmaları ve siyasi istikrarsızlık içinde seçmen, AP’ye yönelerek 5 milletvekilliğini de kazandırdı ve iktidara sert bir uyarı verdi. Küçük sandıklar, büyük bir mesaj taşıdı: halkın sabrı tükeniyordu.

ARA SEÇİMLER SİYASETİN BAROMETRESİ

Özetle, ara seçimler siyasetin küçük barometresi. Halkın öfkesi, umudu, beklentisi bu küçük sandıklarda ölçülüyor. 1950’lerde Demokrat Parti’nin yükselişi ve düşüşü, 1979’da Demirel’in moral zaferi, 2003’te Erdoğan’ın siyasi dönüşümü… Hepsi ara seçimlerin küçük dalgalarıydı. Unutmayalım: küçük dalgalar bazen büyük fırtınaların habercisidir.

Temennimiz, TBMM’de boş bulunan 8 milletvekilliği için CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in, başlattığı turların sonunda tüm muhalefet partilerinin desteğini aldığı ‘Ara Seçim’ talebinin Cumhur İttifakı’nca da benimsenerek, seçmenin iradesinin kısmen de olsa tazelenmesi…

---

İYİ HAFTALAR

remzidilan_48@hotmail.com

---

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/79/remzi-dilan

11 Nisan 1985'te hayatını kaybeden Enver Hoca ölümünün 41'inci yıl dönümünde yeniden hatırlandı. Enver Hoca döneminin ardından, 1990’lı yılların başında Arnavutluk’ta geçmişe ait sembollere yönelik geniş çaplı bir tasfiye süreci başlatılmıştı. Ülke genelinde birçok heykel yıkılırken ya da hurdaya ayrılırken, küçük bir köyde saklanan bir heykel ise bu sürecin dışında kaldı.

KÜÇÜK BİR KÖYDE SAKLANAN TARİH

Ancak Elbasan bölgesindeki Labinot Mal köyünde bulunan bir Enver Hoca heykelinin kaderi diğerlerinden farklı oldu. Yaklaşık 6 bin nüfuslu köyde yaşayanlar, heykeli koruma altına alarak yıllardır saklıyor.

Evrensel'den Kavel Alpaslan'ın bugünkü köşe yazısına göre, heykelin, samanlar arasında bir depoda muhafaza edildiği belirtilirken, köylüler nesilden nesile bu mirasa sahip çıkmayı sürdürüyor.

GEÇMİŞLE BAĞ KOPARILMADI

Köylüler için heykel yalnızca bir figür değil, aynı zamanda tarihsel bir hatıranın parçası. Bölgenin, Arnavut Ulusal Kurtuluş Ordusu’nun kuruluşuna ev sahipliği yapması da bu bağlılığı güçlendiren unsurlar arasında yer alıyor.

YIKIM VE DÖNÜŞÜMÜN ARDINDAN GELEN TARTIŞMA

Sosyalist sistemin çöküşü sonrası Batı ile yakınlaşan Arnavutluk’ta yaşanan dönüşüm süreci, beraberinde ekonomik ve toplumsal sorunları da getirdi.

Bu süreçte geçmişin sembollerine yönelik tutum ile ülkenin bugün geldiği nokta arasındaki karşılaştırmalar, farklı görüşlerin ortaya çıkmasına neden oluyor.

TARTIŞMALAR SÜRÜYOR

Bir yanda geçmiş döneme yönelik eleştiriler, diğer yanda o dönemin mirasına sahip çıkanlar bulunurken; Labinot Mal köyünde saklanan heykel, bu tartışmaların sembolik örneklerinden biri olarak dikkat çekiyor.

ENVER HOCA KİMDİR

1944 yılından 1985’teki ölümüne kadar yaklaşık 41 yıl boyunca Arnavutluk’u yöneten komünist lider ve devlet adamı Enver Hoca, Arnavutluk Emek Partisi’nin birinci sekreteri olarak görev yaptı. Ülkesini Marksist-Leninist çizgide yönetti.

1967’de Arnavutluk’u “dünyanın ilk ateist devleti” ilan etmesi, ülke genelinde binlerce sığınak inşa ettirmesi ve SSCB ile Çin dahil olmak üzere müttefikleriyle yollarını ayırarak kendi ideolojik çizgisini oluşturması, döneminin en dikkat çeken özellikleri arasında yer aldı. Ayrıca II. Dünya Savaşı sırasında İtalyan ve Alman işgaline karşı direnen partizan hareketinin liderlerinden biri olarak öne çıktı.

Odatv

İran devlet televizyonu Press TV’nin haberine göre, İran Devrim Muhafızları Ordusu, askeri gemilerin Hürmüz Boğazı'na yaklaşmasına ciddi bir karşılık verileceği konusunda uyardı.

İlgili haberde, "Hürmüz Boğazı'na herhangi bir savaş gemisinin yaklaşmasına sert bir karşılık verilecek" ifadelerine yer verildi.

Daha önce ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın uluslararası kuralları ihlal ettiğini savunarak, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilerin ablukaya alınacağını açıklamıştı.

Trump ayrıca, boğazın yakında kapatılacağını ileri sürerek, İngiltere ve daha birkaç ülkenin mayın temizleme gemileri göndereceğini dile getirmiş, ayrıca orduya boğazdan geçiş için İran'a ödeme yapan tüm gemileri izleme ve ele geçirme emri verdiğini söylemişti.

SPUTNİK Haber Ajansı

1-Ücret ve Çalışma Saatleri

Bu düzenlemelerden en önemlisi bu sektörde yer alan işçilerin ücretlerine ilişkindir. Buna göre Kömür ve Linyit çıkarılan maden işyerlerinde işçilere ödenecek ücret, asgari ücretin 2 katından az olamaz. Önemle belirtmek isteriz ki bu hak yer üstünde veya açık sahada maden işletmelerinde geçerli değildir.

Bunun yanı sıra normal işletmelerden farklı olarak;

Standart bir işçi için haftalık çalışma süresi 45 saat iken, yer altı maden işçileri için bu süre 37,saattir. Günlük çalışma süresi ise en fazla 11 saat yerine 7,5 saat olarak uygulanır.

Haftalık çalışma süresi En çok 37,5 saattir. Yer altı maden işlerinde çalışan işçiler için haftalık 37,5 saati aşan her çalışma, fazla mesai olarak değerlendirilir.

Diğer işyerlerinde işçinin onayıyla yıllık 270 saate kadar fazla çalışma yapılabilirken, yeraltı maden işyerlerinde zorunlu ve olağanüstü haller (iş güvenliği riski, arıza vb.) dışında fazla çalışma yapılamaz. Fazla mesai yapılması halinde fazla mesai ücretleri % 50 zamlı yerine %100 zamlı ödenir. Örneğin saatlik ücreti 500-TL olan işçiye bir saatlik fazla mesai yapması halinde ayrıca 1.000-TL fazla mesai ücreti ödenmelidir.

2- Yıllık Ücretli İzin Hakkı

Yıllık izin süreleri, işçinin kıdemine göre (14, 20, 26 gün gibi) belirlenir. Ancak yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin izin hakları hesaplanırken, standart sürelere 4’er gün eklenir.

Örneğin; 1 yıldan 5 yıla kadar kıdemi olan normal bir işçi 14 gün izin hakkına sahipken, aynı kıdeme sahip yer altı maden işçisi 14 + 4 = 18 gün yıllık ücretli izin hakkına sahiptir.

3- Emeklilikte Yıpranma Payı

Yer altı maden işçiliği, fiziksel olarak en çok yıpratan meslek gruplarından biridir. Bu nedenle SGK bu işçilere "Fiili Hizmet Süresi Zammı" (FHSZ) hakkı tanır. Yer altında geçirilen her 360 gün için, sigortalılık süresine 180 gün (6 ay) ilave edilir. Bu durum, maden işçilerinin diğer çalışanlara göre çok daha erken yaşta emekli olabilmelerinin yolunu açar.

Bu FHSZ süreleri toplam prim gün sayısına eklenir ve emeklilik yaşından düşülür. Örneğin 10 yılı tamamlayan bir işçi 1.800 gün de FHSZ’ye hak kazanır ve bu 1.800 gün işçinin emeklilik yaşından indirilir. Yeraltı maden işyerlerinde 20 yıl çalışan işçiler için emeklilik yaşı 50 olarak uygulanmaktadır.

Normalde SGK’dan ölüm aylığı (dul ve yetim aylığı) bağlanabilmesi için en az 900 gün prim gerekli iken, kömür ve linyit madenlerinde yeraltı işyerlerinde meydana gelen iş kazası sonucu vefat eden işçiler için 900 gün şartı aranmaz. Bu işçilerin varsa SGK’ya olan borçları silinir ve hak sahiplerine aylık bağlanır. Ayrıca hak sahiplerine ölüm geliri bağlanır.

5- İşten Çıkarma ve İşe İade

4857 sayılı İş Kanunu'na göre normalde 30 veya daha fazla işçi çalıştıran işyerlerinde iş güvencesi hükümlerinden yararlanırken maden ocaklarında sebepsiz yere işten çıkarılan işçi İşe İade Davası açma hakkı için 6 ay kıdem şartı da aranmaz.

Yazımızı yeraltı maden işyerlerinde 18 yaşından küçükler ile her yaşta kadın ve engellilerin çalıştırılması yasak olduğunu vurgulayarak bitirelim.

.....

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/150/mehmet-solak

Resmi adı BA.3.2 olan ve "cicada" (ağustos böceği) olarak anılan bu varyant; ABD, Hong Kong, Mozambik ve İngiltere'de de görüldü.

Varyantın diğerlerine kıyasla daha tehlikeli olduğuna dair bir kanıt bulunmasa da uzmanlar, çocukların bu varyanta yakalanma olasılığının yetişkinlere göre daha yüksek göründüğünü belirtiyor. Peki ne kadar endişelenmeliyiz?

Cicada varyantı nedir?

BA.3.2 varyantına "cicada" adı verilmesinin nedeni, ilk tespit edildikten sonra dünyanın bazı bölgelerinde uzun süre "uykuda" kalması; tıpkı ağustos böceklerinin uzun süre yeraltında yaşaması gibi.

Varyant ilk kez Kasım 2024'te Güney Afrika'da tespit edildi, ancak vakalarda artış Eylül 2025'e kadar başlamadı.

BBC Dünya servisinden Kate Bowie'nin haberine göre, geçen ay ABD'deki Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), 25 eyalette vakaların görüldüğünü açıkladı.

Kuruma göre BA.3.2; dört yolcudan alınan burun sürüntülerinde, beş hastanın klinik örneklerinde ve 132 atık su örneğinde tespit edildi.

WHO da varyantı "izleme" kategorisine aldı. Bu, varyantın "öncelikli dikkat gerektirebileceği" ve küresel halk sağlığı açısından bir tehdit oluşturup oluşturmadığının araştırıldığı anlamına geliyor.

Çocuklar daha mı kolay yakalanıyor?

New York'taki vakalar üzerinde yapılan veri analizi, Covid varyantı araştırmacısı Ryan Hisner'a göre çocukların BA.3.2 için pozitif test verme olasılığının yetişkinlerden daha yüksek olabileceğini gösteriyor.

Cambridge Üniversitesi Terapötik İmmünoloji ve Enfeksiyon Hastalıkları Enstitüsü'nden Prof. Ravindra Gupta, "Bu çalışma henüz hakemli değil ya da yayımlanmadı ama doğru görünüyor" diyor.

Bunun nedenine dair farklı teoriler var. Bunlardan biri, cicada varyantının daha önce görülmemiş olması nedeniyle bağışıklık sistemi tarafından tanınmasının zor olması.

Genel olarak daha az sayıda virüs ve Covid enfeksiyonu geçirdikleri için çocukların bağışıklığının yetişkinlere göre daha düşük olduğuna dikkat çeken Gupta, "Bu yüzden bu virüse karşı bağışıklıklarının daha zayıf olması beklenir" diyor.

Yetişkinlerde ise virüslere karşı koruyucu antikorlar üretimi yıllar içinde olgunlaşır ve bağışıklığın genişlemesine katkı sağlar.

Gupta, "Çocuklar bu olgunlaşma sürecinden çok daha az yıl geçirmiştir. Bu da virüse karşı daha hassas olmalarını kısmen açıklayabilir" diye ekliyor.

Bazı araştırmacılar ise cicada varyantındaki yüksek derecede mutasyona uğramış bir proteinin çocuklardaki enfeksiyonlarla bağlantılı olabileceğini öne sürüyor.

Gupta ve ekibi, varyantın neden çocukları daha fazla etkiliyor göründüğünü anlamak için pediatrik örnekler üzerinde çalışmayı planlıyor.

Belirtiler neler?

Şu ana kadar cicada varyantının insanları diğer varyantlara göre daha ağır hasta ettiğine dair bir kanıt yok.

İngiltere'deki East Anglia Üniversitesi'nden epidemiyolog (salgın hastalıklar uzmanı) Prof. Paul Hunter, "Daha sık görülen özel bir belirti de yok" diyor.

Covid-19 ateş, öksürük, boğaz ağrısı, burun tıkanıklığı, yorgunluk, baş ağrısı, kas ve eklem ağrıları, nefes darlığı ve ishal gibi belirtilere yol açabilir.

Reading Üniversitesi'nden virolog Ian Jones bu durumu, "Virüs, varyanttan bağımsız olarak aynı hücreleri hedef alır… bu nedenle ortaya çıkan belirtiler aşağı yukarı aynıdır" diye açıklıyor.

Neden bu kadar çok mutasyona uğradı?

Tüm virüsler zaman içinde mutasyona uğrar ve Covid-19 gibi RNA virüsleri özellikle hızlı mutasyon geçirir.

ABD'deki Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC), BA.3.2'yi "yüksek derecede farklılaşmış" olarak tanımlıyor. Bu, varyantın orijinal Omicron varyantından oldukça farklı olduğu anlamına geliyor.

Jones'un aktardığına göre bu mutasyonlar, bağışıklık sisteminin virüsü tanımasını zorlaştırabilir ve "bir dereceye kadar" mevcut bağışıklıktan kaçmasına yardımcı olabilir.

"Virüs açıkça başarılı; toplumdaki antikorlardan kaçıyor ve bu yüzden yavaş yavaş yayılıyor."

Aşılar hâlâ işe yarıyor mu?

Bu mutasyonlar nedeniyle Covid aşıları cicada varyantına karşı daha az etkili olabilir. Ancak uzmanlar, mevcut aşıların yine de bir miktar koruma sağladığını vurguluyor.

Jones, "Enfekte olabilirsiniz ama hastalığı hafif geçirirsiniz" diyor.

WHO'ya göre bugüne kadar dünya nüfusunun yüzde 67'si Covid-19'a karşı aşılandı.

Ancak yeni varyantlara karşı güncellenmiş "hatırlatma" aşılarına erişim dünya genelinde eşit değil.

Jones'a göre ilaç şirketlerinin cicada'ya özel yeni bir aşı geliştirmesi, ancak vaka sayısı ve hastalığın şiddeti ciddi şekilde artarsa olası.

Endişelenmeli miyiz?

Epidemiyolog Hunter'a göre Covid-19 virüsünün yeni varyantlarının ortaya çıkması şaşırtıcı değil.

İnsanlar var olduğu sürece bu virüsün yeni varyantlarını görmeyi sürdüreceğimizden bahseden Hunter, "SARS-CoV-2'nin tamamen ortadan kalkması pek olası değil" diyor.

Cicada varyantındaki artış, toplam Covid vakalarının ya da ölümlerin de artacağı anlamına gelmeyebilir.

Hunter, "Varyantlar düzenli olarak ortaya çıkacak ve enfeksiyon dalgalarına katkıda bulunacak… ancak ölümler ve ağır hastalıkların azalmaya devam etmesi muhtemel" diye ekliyor.

WHO aralık ayında yaptığı açıklamada, cicada ile ilişkili olarak hastalığın ağırlaşmasına, hastaneye yatış ya da ölüm oranlarına dair bir veri bulunmadığını ve varyantın halk sağlığı açısından düşük risk taşıdığını belirtmişti.

Jones, "Covid-19 artık kış aylarında görülen sıradan solunum yolu enfeksiyonlarından biri haline geldi. İnsanların bunun farkında olması yeterli" diyor.

"Kendilerini aşıdan fayda görecek durumda hissediyorlarsa gidip aşılarını yaptırmalılar."

Bununla birlikte 65 yaş üstü bireyler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve kronik hastalığı bulunanlar Covid-19'u ağır geçirebilir.

Gupta, "Çocuğunuzda mevcut akciğer, kalp hastalığı ya da bağışıklık yetmezliği varsa erken tıbbi yardım almak önemli" diyor.

"Ancak sağlıklı çocukların çoğunda hastalık kendiliğinden sınırlı seyredecektir."

Kamu bankalarında yönetim kurulu üyelerinin yakınlarının kredi kullanımına ilişkin sınırlama genişletilerek ikinci dereceye kadar akrabaları da kapsama dahil edildi.

KAMU BANKALARINDAN ORTAK KARAR

Hazine ve Maliye Bakanlığından edindiği bilgiye göre, Ziraat Bankası, Halkbank ve VakıfBank'ın 9 Nisan'da İstanbul'da gerçekleştirilen olağan genel kurullarında düzenlemeye ilişkin karar alındı.

Daha önce yalnızca yönetim kurulu üyeleri, eşleri ve velayet altındaki çocuklarını kapsayan kredi sınırlaması, artık ikinci dereceye kadar akrabaları da içine alacak şekilde genişletildi.

KİMLERİ KAPSIYOR?

Yeni düzenlemeyle birlikte yönetim kurulu üyelerinin anne, baba ve kardeşleri de bu kapsamda değerlendirilecek. Bu kişiler, ilgili kamu bankalarından kredi, kredi kartı ve çek karnesi kullanabilecek ancak belirlenen yasal sınırların üzerine çıkamayacak.

Bankacılık Kanunu çerçevesinde mevcut uygulamada olduğu gibi, bu kişilerin kredi kullanım limiti yönetim kurulu üyesinin aylık net ücretinin belirli katları ile sınırlandırılmaya devam edecek.

HAZİNE DESTEKLİ KREDİLER İSTİSNA TUTULDU

Düzenleme kapsamında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından sübvanse edilen Hazine faiz destekli krediler kapsam dışında bırakıldı. Tarım ve esnaf kredilerinin kamu bankaları aracılığıyla yürütülmesi nedeniyle bu alanlarda erişim kısıtlamasına gidilmedi.

Bu kapsamda Ziraat Katılım Bankası ve Türkiye Tarım Kredi Kooperatifleri üzerinden sağlanan tarımsal destekli krediler ile Halkbank üzerinden verilen esnaf kredileri düzenlemeden etkilenmeyecek.

"KURUMSAL ŞEFFAFLIK" VURGUSU

Yetkililer, yapılan değişikliğin kamu bankalarında kurumsal yönetim ilkelerini güçlendirmeyi amaçladığını belirtiyor. Düzenlemenin; hesap verebilirlik, şeffaflık ve sorumluluk ilkeleri çerçevesinde kamu bankalarının yönetim standartlarını daha da ileri taşımayı hedeflediği ifade ediliyor.

AA

Devrimciler, günün artık 24 saat yerine 10 saate bölünmesini kararlaştırdı.

Her bir saat, 100 dakikadan, her bir dakika da 100 saniyeden oluşacaktı.

Bir haftanın da 10 gün olmasını öngören bu yeni sistem aynı zamanda, zamanın ölçümünü Hristiyanlıktan arındırmayı amaçlayan devrimci bir hamleydi.

Saatleri ondalık sisteme dönüştürme çalışmaları kısa sürede başladı. Belediye binalarına ondalık saatler yerleştirildi ve resmi faaliyetler yeni takvim kullanılarak kayıtlara geçirildi.

Londra'daki Greenwich Gözlemevi'nden bilim iletişimcisi Finn Burridge, bunun hızla sayısız soruna yol açmaya başladığını söylüyor.

Mevcut saatleri yeniden tasarlamak ve dönüştürmek son derece zorlu bir işti. Sistem Fransa'yı komşu ülkelerden izole etti. Ayrıca, kırsalda yaşayanlar 10 günde bir izin yapmaktan nefret ediyordu. Sonuç olarak, ondalık zaman sistemi kullanımı Fransa'da sadece bir yıldan biraz fazla sürebildi.

Bir günde 24 saat, bir saatte 60 dakika ve bir dakikada 60 saniye saymaya nasıl başladığımızı ve bugün hala niye bunu devam ettirdiğimizi anlamak için, çok gerilere gitmek gerekiyor.

Çünkü bizi bu sisteme geçme nedenimiz, en eski sayım sistemlerinden birinin hikayesinde yatıyor.

Bu hikaye aynı zamanda bu garip sistemin, icat eden medeniyetlerden nasıl çok daha uzun süre varlığını sürdürdüğünü de açıklıyor.

60 temelli ölçüm

Sistemin kökeni, MÖ 5300-1940 yılları arasında Mezopotamya'da yani kabaca günümüzdeki Irak topraklarında yaşamış ve şehirler kuran ilk medeniyetlerden biri olan Sümerlere dayanıyor.

Sulama ve pulluk gibi birçok icatın yanı sıra, bilinen ilk yazı sistemini de oluşturdukları kabul ediliyor. Bu sistemde, 60 kavramına dayalı bir sayma yöntemi de vardı.

Elinizi kaldırıp, bir parmağınızı büktüğünüzde üç eklem olduğunu göreceksiniz.

Başparmak hariç, parmaklarınızdaki tüm eklemleri saydığınızda 12'ye ulaşacaksınız.

Bu 12'yi diğer elinizdeki bir parmağı kullanarak "elde var bir" olarak kabul edin ilk elinizdeki eklemleri saymaya devam edin. ikinci elinizdeki tüm parmakları kullandığızda 60'a kadar saymış olacaksınız.

Bu, Sümerlerin ortaya çıkan matematik sistemlerini neden 10 değil de 60'a dayandırdıklarını açıklamaya çalışan çok sayıda teoriden biri. Sümerlerin bu kararı günümüzde hala zamanı nasıl ölçtüğümüzü belirliyor.

Kanada'daki New Brunswick Üniversitesi'ndenden çivi yazısı kültürleri uzmanı Martin Willis Monroe'ya göre, Sümerlerin yazılı sayı sistemini geliştirmelerinin nedeni, giderek daha büyük ve karmaşık hale gelen tarım sisteminin kayıtlarını tutma ihtiyacıydı.

Sayıları kayda geçirmek için genellikle akıllı telefon boyutunda veya daha küçük küçük kil tabletler kullanmaya başladılar, kayıtları yumuşak kile işlediler.

Kısa süre sonra diğer resimli işaretler de ortaya çıktı ve Sümerlerin ünlü çivi yazısı oluştu.

Bu kil tabletler 19. yüzyılın ortalarında keşfedildi ve deşifre edilmeye başlandı. Monroe'ya göre, tabletler Sümerlerin çok çeşitli sayı sistemleri kullandığını gösteriyor. Fakat matematik ve dolayısıyla astronomi ve zaman ölçümü için kullanılan başlıca usül hızla 60'lık sistem diye adlandırılan yönteme dönüştü.

Sümerler 60 sayısını, günümüzde 10 sayısını kullandığımız şekle benzer bir şekilde kullanıyorlardı.

ABD'deki Brown Üniversitesi'nde antik çağ tarihi alanında doktorasını yeni tamamlayan Erica Meszaros, "Dokuz sayısına ulaştığımızda, sola doğru bir basamak kaydırıp, bir yazıyoruz ve sağa sıfır ekliyoruz. Böylece 10 oluyor" diyor.

"Altmışlık sistemde de durum aynı. 59'a ulaşıyorlar ve 59'dan daha yüksek bir sayı yazmak yerine, sadece bir basamak kaydırarak bunu bir olarak kabul ediyorlar" diye devam ediyor.

Yukarıda anlattığımız parmakla sayma teorisine rağmen, Sümerlerin neden 60 tabanlı bir sisteme karar verdikleri net değil.

Monroe, "60'ın nereden geldiğine dair çok fazla kanıt yok" diyor.

Bazı bilim insanları, 60'lık sistemin Sümerlerden çok daha eski olabileceğini öne sürüyor.

Buna karşın kullanım kolaylığı açık.

Altmış, kesir veya ondalık sayılara ihtiyaç duymadan bir, iki, üç, dört, beş, altı, 10, 12, 15, 20, 30 ve 60'a bölünebiliyor.

Bunu, yalnızca bir, iki, beş ve 10'a bölünebilen 10 ile karşılaştırdığınızda, avantajları daha da belirginleşiyor.

Meszaros, "Muhasebe, vergi veya tarlaları ölçmek ve çocuklarınızın miras payını belirlemek gibi pratik uygulamalar için sayılar geliştiriyorsanız, bu matematiksel işlemleri kolayca yapabilmek gerçekten işleri kolaylaştırabilir" diyor.

Zamanın kökeni

Çivi yazısı kültürleri uzmanı Monroe'ya göre, Sümerlerin zamanı ölçtüğüne dair net bir kanıt yok.

Sümerlerden sonra gelen Babilliler M.Ö 1000 civarında güneş ve su saatlerini kullandığı belgelenen ilk uygarlık. Bundan önce de bölgede zamanın ölçülmüş olabileceği düşünülüyor.

İsviçre'deki Basel Üniversitesi'nden arkeoloji ve astronomi uzmanı Rita Gautschy'ye göre, günü saatlere bölen bilinen ilk uygarlık antik Mısırlılar.

Bunun kanıtları, M.Ö. 2500 civarından kalma dini metinlerde görülüyor.

Gautschy, zaman ölçümüyle ilgili bilinen ilk nesnelerin başlangıçta gecenin 12 saatini referans aldığını söylüyor. Bunlar, M.Ö. 2100 ile 1800 yılları arasında soylu Mısırlıların tabutlarının iç kapağında görülen çapraz yıldız saatleri.

Mısırlıların neden daha sonra günde 24 saatlik güne evrilecek 12 saatlik geceyi seçtikleri bilinmiyor.

Mısırlıların 12 takımyıldızdan oluşan bir döngüsü vardı ancak bu muhtemelen 12 saatlik sistemin ilk olarak referans alınmasından sonra ortaya çıktı. Eklemler ve parmakları kullanılarak 12'ye kadar sayılmış olması da başka bir ihtimal.

Zamanı ölçmek için bilinen en eski aletler olan güneş saatleri ve su saatleri, M.Ö. 1500 civarında Mısır'da ortaya çıktı.

Bazıları günlük işlerde kullanılıyordu ancak Gautschy'ye bunların, "zamanı ölçmekten çok dini ritüellerle ilgili" olduğunu söylüyor.

"Şahsen, bunların çoğunun tanrılara sunulan hediyeler, adaklar olduğunu düşünüyorum" diyor.

Gautschy'ye göre, başlangıçta günlük yaşamın işleyişiyle ilgili metinlerde en küçük zaman birimi genellikle vardiyalardı. Bu da genellikle sabah veya öğleden sonra olarak düşünülüyordu. Ancak Antik Mısır'daki Roma hakimiyeti dönemine (MÖ 30'dan itibaren) gelindiğinde, saatler standart hale geldi ve yarım saatler de ortaya çıkmaya başladı.

Dakikaların gelişi

Bu arada Babilliler de saat kullanımını geliştiriyorlardı. Saati çok daha küçük birimlere ayıran ilk uygarlık da onlar olacaktı. Fakat bu zaman ölçümü amacıyla değildi.

M.Ö. 2000 ile M.Ö. 540 yılları arasında gelişen Babilliler, çivi yazısını ve altmışlık sayı sistemini Sümerlerden aldılar. Meszaros'a göre, yaklaşık M.Ö 1000 civarında, güneşin gökyüzünde aynı konuma geri dönmesi için geçen süreye dayalı bir takvim geliştirmişlerdi. Bu süre 360 ​​günden biraz fazlaydı.

Bu, zaten 60 tabanlı bir sayma sistemi kullanan bir medeniyet için kullanışlı bir sayıydı.

Babilliler, Mısırlılar gibi, hem gündüzü hem de geceyi 12'ye bölen, günlük kullanım için pratik bir zaman ölçme sistemi geliştirdiler.

Bu "mevsimsel saatlerin" uzunlukları, gündüz ve gecenin uzunluğuna göre değişiyordu. Meszaros, "Günü 12'ye böldük çünkü gece gökyüzünü 12 aya ve 12 burca bölüyoruz" diyor.

Birçok diğer eski medeniyet mevsimsel saatler kullandı ve bunlar 15. yüzyıl Avrupa'sında ve 19. yüzyıl Japonya'sında hala kullanılıyordu.

Ancak çivi yazısı uzmanı Monroe'nun belirttiği gibi, bu mevsimsel zaman ölçümü hiç pratik kullanım için daha küçük birimlere bölünmedi.

Monroe', "Bu aslında erken modern döneme kadar pek bir şey ifade etmiyor. Mezopotamya'da ve diğer antik kültürlerde mevcut değil, çünkü buna gerçekten ihtiyaç yoktu" dedi.

Babilliler ayrıca, günlük kullanım için olmayan, astronomik olayları hesaplamak ve ölçmek için başka bir zaman ölçme yöntemi geliştirdiler.

Bu sistem, günü 12 "beru"ya bölüyordu. Bu da günümüzdeki iki saate eşdeğer olarak düşünülebilir. Babil, bu sistemi kullanan tek antik kültür değildi. Antik Çin ve Japonya'da da ortaya çıktı.

Hesaplamalarında daha fazla ayrıntıyı ölçme ihtiyacından hareketle, Babilliler bu beru çift saatlerini, her biri günümüzdeki dört dakikaya eşit olan 30 antik dakikaya (ush) bölmeye başladılar.

Bunlar daha sonra 60'a bölünerek, her biri yaklaşık dört modern saniyeye denk gelen ninda adı verilen daha küçük birimlere ayrıldı.

Ancak Monroe'nun belirttiği gibi, Babilliler bunu "zamanı alt bölümlere ayırmak" diye düşünmüyorlardı.

"Gökyüzündeki mesafeyi veya gezegenlerin hızını ölçen sayıları alt bölümlere ayırmak olarak düşünüyorlardı."

Gautschy, tüm bu antik gelişmelerde kimin kimden ilham aldığını tam anlamıyla söylemenin zor olduğunu belirtiyor.

"M.Ö. 330'dan itibaren, İskenderiye'deki yeni bilim merkeziyle Mısır, insanların ve onlarla birlikte tüm bölgelerden gelen fikirlerinin birleştiği bir erime potası haline geldi" diyor.

"Buna Helenistik dünya diyoruz" diye açıklıyor.

Yine de, Meszaros'a göre, eski Yunanlıların Babil astronomik zaman sistemini benimsediği açık:

"Aynı bölümlemeyi korudular çünkü bu, mevcut gözlemlere yeni gözlemler eklemelerine olanak sağladı. Bu, Babilliler için faydalı bir sistemdi ve onlardan sonra gelen medeniyetler de astronomik verileri ve gelenekleri almak için bunu olduğu gibi benimsedi."

Saniyeleri saymak

Yunanlılar saraylarında "insanların konuşmak için aynı süreye sahip olmalarını sağlamak" amacıyla kum saatleri kullanıyordu.

Gautschy'ye göre, benimsedikleri Babil zaman ölçme sistemi yalnızca astrologlar tarafından kullanılıyordu ve "günlük yaşam için pek de önemli değildi".

Ancak Helenistik kültürlerin kaynaşmasından ortaya çıkan saat, dakika ve saniye kavramları yüzyıllar boyunca günümüze kadar aktarıldı. Bununla birlikte, zaman ölçme cihazlarının dakika ve saniyeleri ölçebilecek kadar hassas hale gelmesi sadece birkaç yüz yıl önce gerçekleşti.

Saniye artık sayısız bilimsel tanımda kullanılıyor ve saniyeden daha küçük zaman birimlerini saymaya başladığımızda, bilim insanları metrik sisteme geçerek bunu milisaniye ve mikrosaniye (saniyenin binde biri ve milyonda biri) olarak ayırdılar.

20. yüzyılda, atom saatleri bilim insanlarının saniyeyi daha hassas bir şekilde yeniden tanımlamalarına olanak sağladı.

Güneş'in dönüşlerine dayalı tanımlamadan, sezyum-133 atomlarının mikrodalga radyasyonunu emmesini ve yaymasını temel alan hassas ölçüme geçildi.

Bugün, küresel atom saatleri ağımız, internetten küresel konum belirlemeye, süper hassas MRI görüntülemeye kadar her şeyin arkasında yer alıyor.

Ancak zaman ölçümünün tarihini izlemek, aslında insanların kararlarıyla belirlenen bir süreç olduğunu gösteriyor.

Saatler, dakikalar ve saniyeler, bir dizi seçim, tesadüf ve rastlantı yoluyla bize ulaştı.

Ancak yüzyıllar boyunca faydalı bir miras olarak bizimle kaldılar. O kadar derinden yerleşmiş bir gelenek ki, sistemi şimdi değiştirmek muhtemelen başa çıkılması çok zor bir iş olurdu.

Fransa'nın 18. yüzyıldaki zamanı ondalık sisteme geçirme girişiminde bile, yeni sistem pratikte neredeyse hiç kullanılmadı. Oysa genç cumhuriyetin mesafe ölçümlerini ve para birimini ondalık sisteme geçirme yönündeki uğraşları benimsendi ve günümüze kadar kullanılıyor.

Ondalık zaman ölçümü sadece 17 ay sürdü, ancak takvim yaklaşık on yıl boyunca bir ölçüde kullanımda kaldı.

Burridge, "Denendi ama başarısız oldu, tutmadı" diyor.

Jocelyn Timberley /  BBC Türkçe

AA'nın aktardığına göre Alman pilot sendikası Vereinigung Cockpit (VC) tarafından yapılan açıklamada, Avrupa'nın en büyük hava yolu şirketlerinden Lufthansa'da görevli pilotlar için "emeklilik haklarının ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi" görüşmelerinin sonuçsuz kaldığı ve pilotlara grev çağrısında bulunulduğu belirtildi.

İş bırakma eyleminin, 13 Nisan Pazartesi yerel saatle 00.01'de başlayacağı ve 14 Nisan Salı 23.59'da sona ereceği kaydedilen açıklamada, greve ana marka Lufthansa'nın yanı sıra kargo iştiraki Lufthansa Cargo, Eurowings ve bölgesel birim Lufthansa CityLine bünyesindeki pilotların katılacağı vurgulandı. Açıklamada, Eurowings'teki grevin 13 Nisan'da 24 saatle sınırlı kalacağı aktarıldı.

EYLEMLERDEN ETKİLENMEYECEK

Orta Doğu'daki jeopolitik gerilim ve insani durum gözetilerek bazı rotaların grev kapsamı dışında tutulduğu duyurulan açıklamada, bu çerçevede Azerbaycan, Mısır, Bahreyn, Irak, İsrail, Yemen, Ürdün, Katar, Kuveyt, Lübnan, Umman, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'ne yapılacak uçuşların eylemden etkilenmeyeceği kaydedildi.

VC Başkanı Andreas Pinheiro, konuya ilişkin açıklamasında, işverenlerin ücret uyuşmazlıklarında çözüm iradesi göstermemesi ve ciddi teklifler sunmaması nedeniyle grev adımının zorunlu hale geldiğini savundu.

Pinheiro, "Paskalya tatili boyunca grev yapmama yönündeki yapıcı kararımıza rağmen karşı taraftan ciddi bir teklif gelmedi. İşveren tarafı sadece görüşmeye hazır olduğunu söylüyor ancak emeklilik sistemindeki iyileştirmeleri tartışmayı reddediyor." ifadelerini kullandı.

Türkiye Jokey Kulübü'nün (TJK) açıkladığı takvime göre yarış sezonu farklı şehirlerde devam edecek.

TJK'dan yapılan açıklamaya göre, İzmir ve Adana'nın ardından İstanbul, Ankara ve Bursa'da da safkanlar piste çıkacak.

TJK, ulusal ve uluslararası yarışların yer aldığı takvimi duyururken, 28 Haziran'da İstanbul Veliefendi Hipodromu'nda yapılacak 100. Gazi Koşusu'nun da logosunu tanıttı.

3 yaşındaki İngiliz safkanların mücadele edeceği 2400 metrelik Gazi Koşusu, 1927 yılından bu yana Mustafa Kemal Atatürk adına kesintisiz olarak düzenleniyor.

AA

Irak'ta 17 adayın yarıştığı cumhurbaşkanlığı seçiminde Meclis, yeni liderini seçti. Eski Cumhurbaşkanı Celal Talabani'nin oğlu Bafel Talabani liderliğindeki Kürdistan Yurtseverler Birliği'nin (KYB) adayı Nizar Amedi, Irak'ın yeni cumhurbaşkanı oldu.

İKİNCİ TURA KALDI
Odatv'nin aktardığı habere göre, Mecliste yapılan ilk tur oylamasında adaylardan hiçbiri, anayasal olarak gereken 220 oyluk üçte iki çoğunluk barajını aşamadı.

58 yaşındaki Amedi, ikinci tur oylamada 329 sandalyeli mecliste 227 oyla seçildi. Toplamda 249 vekil oy kullandı.

CUMHURBAŞKANLIĞI KÜRTLERE TAHSİS EDİLİYOR
Irak'ta 2005'ten bu yana uygulanan sisteme göre, cumhurbaşkanlığı Kürtlere, başbakanlık Şiilere ve meclis başkanlığı Sünni Araplara tahsis ediliyor

Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP), mevcut Dışişleri Bakanı Fuad Hüseyin’i aday göstermişti.

Anayasa'ya göre cumhurbaşkanının görev süresi dört yıl ve aynı kişi sadece iki kez seçilebiliyor.

Irak Anayasası gereğince Cumhurbaşkanı, en geç 15 gün içinde parlamentodaki en büyük blokun (Şii) adayını hükümeti kurmakla görevlendirmek zorunda.

BARZANİ VE MALİKİ’DEN ORTAK BOYKOT
Mesut Barzani liderliğindeki Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) ve eski Irak Başbakanı Nuri Kamil El-Maliki liderliğindeki Hukuk Devleti Koalisyonu, yeni cumhurbaşkanının seçileceği parlamento oturumuna katılmayarak oylamayı boykot etti.

NİZAR AMEDİ KİMDİR
Nizar Amedi 1968 yılında Duhok'un Amediye ilçesinde dünyaya geldi. 1993 yılında Musul Üniversitesinden mezun oldu. Eski Irak Cumhurbaşkanı ve KYB lideri Celal Talabani'nin sekreterlik ofisinde 2000 yılına kadar görev yaptı.

Irak'ın eski cumhurbaşkanlarından Celal Talabani ve Fuad Masum dönemlerinde Cumhurbaşkanlığı Ofisinin sorumluluğunu üstlenen Amedi, 2022-2024 yıllarında Irak Çevre Bakanı görevinde bulundu.

Bursa’da Filistin’e destek amacıyla gerçekleştirilen basın açıklamasında, İsrail’in Gazze başta olmak üzere bölgede gerçekleştirdiği saldırılara tepki gösterildi. Yoğun katılımın olduğu programda, Filistin’e Destek Platformu Bursa Başkanı Ramazan Acar’ın selamlama konuşmasının ardından Filistin’e Destek Platformu tarafından hazırlanan metin kamuoyuyla paylaşıldı.

“İNSANLIK REHİN ALINMIŞTIR”

Filistin’e Destek Platformu Gençlik Temsilcisi Yahya Çerkez, Platform adına yaptığı basın açıklamasında şu ifadeleri kullandı: Gözü dönmüş, azgın bir grup Siyonist tarafından planlanmış ve ne yazık ki uygulamaya konulmuş, akıl almaz bir dönemi yaşamaktayız. Tüm değerlerin yok sayıldığı, çiğnendiği bir zaman diliminden geçmekteyiz. İnsanlık adeta azgın ve sapkın bir ideoloji tarafından ne yazık ki rehin alınmıştır. Biz esir değiliz! Bu esaret girişimine karşı kayıtsız kalacakta değiliz! Siyonist rejim şunu bilsin ki; zalimlerin topuna, canımızla başımızla, elimizle aşımızla, varımızla yoğumuzla direneceğiz.

“GAZZE’NİN ACISI TAZE, YENİ VAHŞETLER YAŞANIYOR”

Kıymetli Filistin Sevdalıları, Siyonist İsrail rejimi tarafından, Gazze’de işlenen soykırımın kahredici acısı vicdanlarda canlı dururken, Lübnan’da ve İran’da ortaya konan yeni vahşetler insanlığı bir kez daha derinden sarsmaktadır. 165 İranlı öğrencinin, Siyonist rejim tarafından okul sıralarında katledilmesi ve bu katliamın küresel vicdanda yeteri kadar yer bulmaması bizleri derinden sarssa da, bugün burada olduğu gibi dünyanın dört bir yanından yükselen itiraz sesleri bir nebze olsun umudumuzu yeşertmektedir.

“İDAM KARARI AÇIK BİR HUKUK İHLALİDİR”

Açıkça ifade etmek gerekir ki; İsrail’in Filistinlilere karşı idamı yasallaştırması tam bir vahşet, açık bir hukuk ihlalidir… İşgal ettikleri toprakların gerçek sahiplerini ipe götürmeye cüret etmek demek, kendi ipini çekmekten, terör devletinin kaçınılmaz sonunu hazırlamaktan başka bir şey değildir.
Bu adımın Nazi zulmünden hiçbir farkı yoktur. Bu zulme imza atanlar ve her şey olurken sessiz kalanlar muhakkak ki, Hitler ile aynı akibeti yaşayacaktır.

“MESCİD-İ AKSA’YA YÖNELİK ADIMLAR KABUL EDİLEMEZ”

Yine; Mescid-i Aksa’nın ibadete kapatılması İslam’ın ve Müslümanların izzetine yapılmış bir saldırıdır. Ortaya konulan bu cürümlere karşı mücadelemiz kıyamete kadar devam edecektir. Filistin mücadelemizde önden gidenlere selam olsun. Şeyh Ahmet Yasin’e, Haniye’ye, Ebu Daif’e, son şanlı şehit Yahya Sinvar’a selam olsun. Bir Yahya’nın şehit oluşu binlerce genci hay kılacak diri kılacaktır. Her doğan Yahya sancağı daha ileri taşıyacaktır.

“ZALİMLER HESAP VERECEK”

Gözü dönmüş Netanyahu’un yargılanacağı ve hak ettiği cezayı çekeceği günlerin yakınlığı bizzat kendisi tarafından da bilinmektedir. Gün gelecek zalimler hak ettikleri muameleye maruz bırakılacaktır. Gün gelecek akan her göz yaşının, dökülen her kanın ve yetim bırakılan her canın hesabı sorulacaktır. Ve zalimler için cehennem daima yaşayacaktır.

SUMUD FİLO’SUNA DESTEK MESAJI

Bizler Filistin’e Destek Platformu olarak; meşrep, mezhep, siyasi görüş, din ve dil ayrımı yapmaksızın küresel bir direniş hareketi başlatmakta her yönden ve her husus da zalim Siyonist rejim ile mücadele etmekte kararlıyız. Bu bağlamda ikinci kez yola iki yüzü aşkın gemiyle çıkacak Sumud Filo’suna tam desteğimizi ilan etmek istiyoruz. Bugün 81 ilimizde yaptığımız basın açıklamasıyla bunu bir kez daha teyit ediyor, katılımlarınızdan dolayı Filistin’e Destek Platformu adına sizlere teşekkürlerimizi sunuyoruz.

Basın açıklamasının ardından Eyüp Sevinç’in yaptırdığı dua ile program son buldu.

bursaarena.com.tr

Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Deprem Dairesi'nin kayıtlarına göre, sarsıntılar yerin 9.12 Km derinliğinde oluştu.

Eskişehir, İzmir ve Bursa'dan da hissedilen deprem yöre halkında korku ve paniğe yol açtı.

Mal ve can kaybına ilişkin önemli bir zararın bulunmadığı öğrenildi.

Irak Türklerinin Tarihinde Önemli bir belge

Bölücü terör vahşetinin yoğun bir şekilde devam ettiği 1992 yılında, DEMİREL hükümeti teröristlerin Türkiye ye sızmasına tedbir olarak Irak’ın kuzeyine hudut karakolları inşa etme kararı aldı.

Bu gelişmeyi, İzmir Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneği yönetimi, Türkiye ve Irak Türklerinin geleceği için çok önemli bir fırsat olarak değerlendirdi, bu görevin Irak Türklerine verilmesi yönünde girişimde bulundu.

Proje “Türkiye’nin güvenliği-Irak Türklerinin güvenliği, Irak Türkleri’nin güvenliği-Türkiye’nin güvenliği" esasına dayanıyordu. Sadece İzmir de birkaç karakolun mevcudunu teşkil edecek sayıda Iraklı Türk vardı. “biz görev almaya hazırız” düşüncesiyle heyecanla karşılanmıştı.

Körfez harekâtından sonra doğduğu toprakları terk ederek Türkiye’ye sığınmak zorunda kalmış bu insanlar, vatanlarını korumaya hazırdı. İstenmiş olunsa Türkiye’deki diğer Irak Türkleri de sınır karakollarında görev alır, hem Irak Türkleri belli bir gelir sahibi olur, hem de Türkiye PKK’nın yapacağı sızmaları önceden haber alırdı.

Türkiye kendi hududunu korur gibi Irak Türklerinin karakollarını koruyacak, Irak Türkleri de kendilerini, korurken Türkiye’yi de korumuş olacaklardı.

Proje Askerlik görevini sınır karakolunda tamamlamış Piyade Asteğmeni tarafından oluşturulmuştu. Konunun uzmanları tarafından şekillendirilebilirdi. Kendilerine güvenilmeyeceği belli olan Kürt aşiret gruplarına, bu görev kesinlikle verilmemeliydi

Türkiye Cumhuriyeti eliyle Irak Türklerinin silahlandırılması anlamına gelecek böyle bir görevlendirme, Türkmen Kurtuluş Ordusunun teşkiline de fırsat verecekti. İş yetkililere ulaşmaya kalmıştı.

Başbakan, Genelkurmay Başkanı ve ilgili Bakanlara mektup gönderildi. Resmi müracaatla yetinmeyerek İzmir’e bir İşhanı’nın açılışı için gelen Başbakan Süleyman DEMİREL’e, Devlet Bakanı Cavit ÇAĞLAR’a bizzat, Cumhurbaşkanı Turgut ÖZAL’a da sekreteri eliyle mektuplar iletildi.

Cevapsız bırakma, cevap yolunu seçen ilgililer, sessiz kaldılar. En azından Genelkurmay Başkanlığı’ndan siz ne demek istiyorsunuz diye sorulacağını bekleniyordu olmadı.

Görüşüne başvurulan IMTC Irak Milli Türkmen Cephesi Başkanı Muzaffer Arslan “bizim böyle bir projemiz yok, bu İzmir’in fikri, Türkiye kendi meselesini kendi halletsin” cevabı verdi.

Yetkililer uyarımızın aksine devletin parasıyla kurulan, iaşesi, aracı, masrafları devletimiz tarafından karşılanan sınır karakollarının yönetimini Kürt aşiret gurubuna verdi. Türkiye Cumhuriyetinin kaynakları israf edildi kullandırıldı. Sonuç hüsran oldu.

Bu sonuç basına yansımış ve Çelik Harekatı yapılmıştı. 12.03.1995 tarihinde dernek Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’e, Başbakan Tansu ÇİLLER’e taahhütlü mektup gönderilerek “biz size dememiş miydik peşmergelere güvenilmez” yazısıyla ilgililere teklifini tekrarladıysa da, netice değişmedi yine cevap verilmedi.

Konu basında yer aldı:

Türkmenlerde Irak’ta bağımsız devlet istiyor. (Yeni Asır, 11 Ekim 1992)

Bağımsız Türkmen Devletine doğru. (Türkiye, 11 Ekim 1992

Kurulacak bir Türkmen Devleti sınır güvenliğimizin sigortası olacaktır. (Ege’nin Sesi.)

Irak Türkmenleri de bağımsız bir devlet kurmalıdır. (Ortadoğu, 12 Ekim 1992)

Bu konuya “UNUTULANLARIN DIŞINDA YENİ BİR ŞEY YOK”[1] kitabında Osman PAMUKOĞLU da değiniyordu.

"Kuzey Irak topraklarında yapılacak harekât için Ankara’dan verilen izinde, 'Harekâtın doğu kanadında Barzani’ye ait güvenlik karakollarının bulunduğu, buradaki Peşmergelerin Irak’a girecek birliklere kılavuzluk yapacakları, bunlardan istifade etmemiz' bildiriliyordu.

Bahsedilen bu karakollar, 1991’den sonra Türkiye tarafından PKK ile mücadele için Barzani’nin gösterdiği yerlere inşa edilmiş ve malzemeleri de verilmişti. Peşmergelerin silah, mermi, telsiz, erzak ve maaşları da Türkiye’den sağlanıyordu. Bunların tam nerede olduğunu bilen de yoktu !. Farz edelim ki bu karakollar sıra sıra vardı ve o bölgede güvenlik sağlıyordu. O zaman nasıl oluyordu da, Çukurca bölgesindeki bizim karakolların bazıları 3-4 defa saldırıya uğruyordu? Sınır karakollarına baskın için Peşmergelerin bulundukları yerlere yaklaşan PKK’lıların gruplarıyla değil çarpışmak, bir küçük haber bile karakollara ulaşmıyordu. Diyelim ki yaklaşırken görmediler, hiçbir haber de alamadılar; çatışma gece başlayıp, ortalık kıyamete döndüğünde her şeyi görüyorlardı ve PKK baskın sonrası geldiği yönden geri çekilirken ne yapıyorlardı?..."

Diye yakınıyordu ve operasyon sırasında kendisine bağlı birliklere Barzani karakollarından ateş açıldığı, askerlerimizin kim olduklarını bağıra bağıra söyledikleri, buna rağmen karakollardan üzerlerine ateş edildiği, burada kalanların PKK militanı olduğu ve 1,5 yıldır karakollarda yaşadıkları bilgilerini veriyordu.

Şimdi dönemin yetkililerine soruyoruz?

Hadi Kuzey Irak sınırına karakol kurarken karakolların yönetimini Irak Türklerine vermeği akıl edemediniz? Bu yönde talep gelince neden değerlendirmediniz? Osman Pamukoğlu’nun kitabında anlattığı gibi operasyon sırasında, karakollardan yapılan ateş sonucunda askerlerimizin yaralamasından, şehit düşmesinden bu karakolların yönetimini peşmergeye veren asker sivil yetkililer sorumlu olmuyor mu? Bunların vicdanları sızlamıyor mu?

Bu kararın altına imza atan ilgililer hakkında işlem yapılmayacak mı ?

Karakolların yönetiminin peşmergeye verilmesi kararı başımıza geçirilen çuval hadisesinin başlangıcı olmuştur. Tam bir ciddiyetsizlik örneğidir. Yapılmaması gereken yanlışlık yapılmıştır.

O yıllarda Irakta TV kurulduğu okul açıldığı Prof. Dr. İhsan Doğramacı’nın da bu gelişmeleri olumlu karşıladığı haberi basında yer alıyordu. Oysa Irak Türklerinin can güvenliğini sağlamadan okul, televizyon açmanın önemli olmadığı görülmedi. Yönetim karakol fırsatının Irak Türklerinin silahlanmasını sağlayacak fırsat olduğu değerlendirmedi. IMTC de kısa süre sonra ağır darbe aldı .

Bu konu hakkında hazırladığımız projenin belgesi devrin Genelkurmay Başkanı Doğan GÜREŞ’in gönderdiği teşekkür mektubunun metni aynen şöyledir

_________________________

[1] Osman Pamukoğlu,Unutulanların dışında yeni bir şey yok, 13.Basım,S.

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/152/celal-ocal

Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği’nde yaşanan yönetim krizi, Başkan Remzi Sanver’in 17 Ekim 2025’te tutuklanmasının ardından yeni bir aşamaya taşındı.

MASONLAR DERNEĞİ'NE KAYYUM ATANDI

Başkanın görevini fiilen sürdürememesi nedeniyle tüzükte öngörülen süre içinde genel kurulun yapılamadığı belirtildi.

Dernek üyesi Ali Rıza Aral, oluşan yönetim boşluğunun giderilmesi amacıyla Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Derneği için kayyum atanması talebiyle İstanbul Nöbetçi Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurdu.

Mahkeme, dernekte ortaya çıkan yönetim boşluğu nedeniyle geçici süreyle kayyum atanmasına karar verdi.

TÜZÜKTEKİ SÜRE AŞILDI

Mahkemeye sunulan başvuruda dernek tüzüğünün 28. maddesine dikkat çekildi.

Söz konusu maddeye göre, büyük üstatlık makamının ölüm, istifa veya başka bir nedenle boşalması halinde üç ay içinde seçimli genel kurul yapılması gerekiyor.

Başvuruda, Sanver’in tutuklanmasının ardından 20 Ocak 2026 itibarıyla bu sürenin dolmasına rağmen yönetim kurulunun genel kurulu toplantıya çağırmadığı ifade edildi.

DAVA EKİM AYINDA GÖRÜLECEK

Mahkeme, geçici kayyum atanmasına karar verirken konuya ilişkin davanın 20 Ekim 2026 tarihinde görüleceği öğrenildi.

REMZİ SANVER KİMDİR?

Prof. Dr. Remzi Sanver, akademik çalışmalarının yanı sıra sivil toplum ve spor yönetimi alanlarında da görev aldı.

Sanver, 2021-2022 yıllarında Galatasaray SK yönetiminde genel sekreter ve yönetim kurulu sözcüsü olarak görev yaptı.

Remzi Sanver

Aynı zamanda Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası’nda büyük üstatlık görevini yürüttü.

Haber7'nin aktardığına göre Sanver, Can Holding soruşturması kapsamında gözaltına alınmış ve 'çıkar amaçlı suç örgütüne üye olma' ile 'suçtan elde edilen malvarlığı değerlerini aklama' suçlamalarıyla tutuklanmıştı.

Cindoruk, 25 Aralık 2025 tarihinde evde oksijen değerlerinin düşmesi üzerine İstanbul'da özel bir hastaneye kaldırılmıştı.

Burada tedavi altına alınan Cindoruk, yoğun bakım servisine yatırılmıştı.

Ntv'nin aktardığı haber ve bilgilere göre Hüsamettin Cindoruk'un bugün hayatını kaybettiği öğrenildi.

SİYASİLERDEN TAZİYE MESAJLARI

Hüsamettin Cindoruk'un vefatının ardından siyasilerden art arda taziye mesajları geldi.

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda şu ifadelere yer verdi:

“Türk siyasetinin müstesna ismi, TBMM Başkanlığı ve vekaleten Cumhurbaşkanlığı görevlerinde bulunmuş Hüsamettin Cindoruk’un vefatını derin bir üzüntüyle öğrendim. Bir ömrü hukuka, Meclis’in itibarına ve demokratik siyaset geleneğine adayan Sayın Cindoruk; makamların ağırlığını, emaneti taşımasını ve zamanı gelince devretmesini bilen bir devlet adamıydı. Genç yaşta hukukçu olarak başladığı yolculukta, darbe dönemlerinin gölgesine rağmen demokratik meşruiyetten yana duruş sergilemesi, hayatındaki en kıymetli izlerden biri olarak hatırlanacaktır. Mekanı cennet olsun.”

Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu da "Eski TBMM Başkanımız, 17 ve 19'uncu dönem Milletvekilimiz Sayın Ahmet Hüsamettin Cindoruk’un vefat haberini derin bir üzüntüyle aldım. Merhuma Allah’tan rahmet; ailesine ve sevenlerine başsağlığı diliyorum. Mekanı cennet olsun." dedi.

HÜSAMETTİN CİNDORUK KİMDİR?

1933 yılında İzmir'de doğan Hüsamettin Cindoruk, Demokrat Parti'den Doğru Yol Partisi'ne merkez sağın önemli isimlerinden biriydi. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Cindoruk, siyaset hayatına Demokrat Parti gençlik kollarıyla başladı. 1958 yılında Demokrat Parti'den ayrılan Hüsamettin Cindoruk, Hürriyet Partisi'nin kurucuları arasında yer aldı.

YASSIADA YARGILAMALARINDA AVUKATLIK YAPMIŞTI

Cindoruk, 27 Mayıs 1960 darbesinin ardından Yassıada yargılamalarında 18 eski milletvekilinin avukatlığını üstlendi. Hüsamettin Cindoruk, Yüksek Adalet Divanı'na hakaret ettiği gerekçesiyle iki buçuk ay hapis cezasına çarptırıldı. Demokratik siyasal yaşama dönüşle birlikte Adalet Partisi ve Demokratik Parti'de faaliyet gösteren Cindoruk'un 12 Eylül 1980 darbesiyle siyasi yaşamı bir kez daha sekteye uğradı.

Hüsamettin Cindoruk, 1983 yılında kurucusu olduğu Büyük Türkiye Partisi ile siyasete geri döndü ancak yeni kurulan partiyi Milli Güvenlik Konseyi kapattı. Cindoruk, aralarında Süleyman Demirel'in de bulunduğu dönemin siyasetçileriyle Zincirbozan'a gönderilenler arasındaydı. Darbe süreçlerinin ardından Hüsamettin Cindoruk 14 Mayıs 1985 tarihinde Doğru Yol Partisi Genel Başkanlığı'na seçildi.

VEKALETEN CUMHURBAŞKANLIĞI YAPMIŞTI

Cindoruk, Genel Başkanlık koltuğunu siyasi yasağının bitmesinin ardından Süleyman Demirel'e bıraktı. Hüsamettin Cindoruk, 1991-1995 yılları arasında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı görevini yürüttü. Hüsamettin Cindoruk, 17 Nisan 1993 tarihinde 8'inci Cumhurbaşkanı Turgut Özal'ın vefatı nedeniyle bir süreliğine vekaleten Cumhurbaşkanlığı görevini de yerine getirdi.

Cindoruk, Süleyman Demirel'in Cumhurbaşkanı olmasının ardından Doğru Yol Partisi Genel Başkanlığı'na aday olmadı, Genel Başkanlık koltuğuna Tansu Çiller'in oturmasının ardından DYP'den ayrılarak Demokrat Türkiye Partisi'ni kurdu.

Hüsamettin Cindoruk, 1999'da seçimlerde partisinin baraj altında kalması üzerine Genel Başkanlık görevinden ayrıldı. Siyasete uzun bir ara veren Cindoruk, 16 Mayıs 2009 tarihinde Demokrat Parti Genel Başkanlığı'na seçildi.

Demokrat Parti ile Anavatan Partisi'nin Demokrat Parti çatısı altında birleşmesinde etkin bir rol oynayan Cindoruk, birleşmenin ardından 2011 yılına kadar Demokrat Parti Genel Başkanlığı görevini yürüttü.

Yasin Hatipoğlu Vefanın Fedakarlığın Altın Levhalarındandır.

Vefayı, sadakati, asaleti hayatınızın merkezine alınız!

Çilenin zirvesinden vefanın huzuruna!

“Anacığım sen ağlama ben ağlayayım!”

Sizlere Merhum Erbakan Hocamızın yol arkadaşlarından Yasin Hatipoğlu ile ilgili hatıralarımı paylaşmak istiyorum.

Erbakan’ın yol arkadaşlarındandı, Yasin Hatipoğlu.

İsmi ile müsemma, Hatip. Cesur, gözü pek. Belediye Başkanlığı, MSP milletvekilliği, TBMM Başkan Vekilliği yapmıştı.

Vefanın Dostluğun Kardeşliğin Altın Levhası!

Vefasızlığın karanlığından vefanın aydınlığına…

Yasin Abi 12 Eylül 1980 askeri müdahalesinde Akıncılar davasında yargılanan arkadaşlarımızın ve benim avukatlığımızı yapıyordu.

Mamak Ceza ve Tutukevinde kalıyorduk. Avukat ziyaretleri zorlu şartlarda, ziyarete gelen avukatın saatlerce sırada beklemesi ile gerçekleşebiliyordu. Avukat görüşmemiz on dakikayı geçmiyordu. Ziyaret dakikalar içine hapsedilmişti. Bu vesile ile Akıncılar davasından yargılanan arkadaşlarımızla birlikte benim de ziyaretime aksatmadan her hafta Mamak Askeri Tutukevinde ziyaretimize gelen bizleri yalnız bırakmayan başka bir dostluk fedakalık ve vefa örneği, Avukat Yusuf Ziya Yıldız Beye de sonsuz şükran duyarız. Allah kendisinden razı olsun. Siyasi davaların tutuklularının bulunduğu ceza ve tutuk evinde bir avukat tarafından tutuklunun mütemadiyen takip edilmesi hayati öneme sahiptir! Yani tutuklunun arayanı soranı var demektir ki çok çok önemlidir. Öyle ortamlarda Allah kimseyi, kimsesiz bırakmasın!

Annem ziyaretime gelmişti.

Annem tutuklandığımı öğrendiğinde bayılmış yere yığılmış ve takriben bir yıl yatalak kalmıştı. Ayağa kalkar kalkmaz da beni Ankara Mamak Askeri Ceza ve Tutukevinde ziyarete üç yaşındaki kardeşim İrfan’ı da yanına alarak gelmişti. Merhum babam ve ziyaretime gelenler, ziyaret sırasına girebilmek için Ankara’ya bir gün öncesinden geliyorlardı. Akıncılar davasından birlikte yargılandığımız Ali Çelik’in abisi çok değerli Mustafa Çelik abi ve muhterem eşi beni ziyarete gelenleri evlerinde misafir ediyorlar, sabahın erken saatinde de Mamak Askeri Tutukevi’nin ziyaret mahalline arabaları ile getiriyorlardı. Allah razı olsun ne büyük fedakarlık ne büyük dostuk gösteriyorlardı.

Görüşme yeri iki üç kişinin ayakta durabileceği genişlikte dar bir alandı. Ziyaret kabinlerinin arasından asker devriye geziyor ziyaretçi ile tutuklu üç dakikalık görüş sırasında birbirleri ile, birbirlerini göremeyecekleri kadar kirli cam ve sık tel kafes arkasından görmeye ve konuşmaya çalışıyorlardı. Konuşursanız karşınızdakini göremiyorsunuz görürseniz de konuşamıyorsunuz!

Şartların insani olduğundan asla o bahsedilemez!

Annem karşımdaydı yanında üç dört yaşlarındaki kardeşim İrfan’la birlikte. İrfan bana gelmek istedi ziyaret kabininin camlarını duvarını zorlamaya başladı camların açılmadığını anlayınca da kabinde nöbetçi askerin ayaklarına tekme atmaya başladı. Ben çok endişelendim annemi ve küçük kardeşimi döverler diye. Çünkü ziyaretçi tutuklu farketmeksizin dövüyorlardı! Nöbetçi askere hitaben; ”komutanım çocuk anlamıyor” dedim. Nöbetçi askerin yüzüne bakmamız yasaktı can havliyle göz ucuyla baktığımda askerin gözlerinden yaş süzüldüğünü gördüm.

Annemin ziyareti karlı bir kış ayında idi. Görüşebilmek için sabahın çok erken saatında sabah namazından önce karlar üzerinde sıraya girmişler saatler sonra öğleden sonra görüş sırası gelmişti. Görüşe geldiğinde kendisine, akraba ve komşuları sorduktan sonra “laf ola beri gele” cinsinden bağımızdan, üzümden kirazdan meyveden, mahsulden bahisle mahsüller nasıl? Dedim. Annem karşımda donmuş gibiydi. O da şuursuzca bir akrabamızın gelininin hamile kaldığını bana müjdeliyordu! Adeta ne konuştuğunun farkında değildi!

"Anne" dedim, "ziyaret bitince zil çalıyor zil çalar çalmaz buradan çıkın" dedim. Ve üç dakikalık ziyaret bitti ben annemin gözleri önünde joplanmamak dövülmemek için kabini hızla terlettim!

Merhum annem üzüm kiraz sordum diye ben hapisten çıkıp eve dönene kadar dört yıl meyve yememiş!

Annemin ziyareti ile ilgili bundan sonrasını yıllar sonra Yasin Abi anlattı; “Diğer tutuklularla avukat görüşmesine gelmiştim. O sırada kadın polislerin yerde yatan bir kadını kaldırmaya çalıştıklarını gördüm. Bir de ne göreyim yerde yatan Saime anne. Hemen başına vardım. Saime anne bayılmış ayıltmaya çalışıyorlardı. Yanındaki çocuk çok korkmuş gözleri yerinden çıkacak gibi etrafa bakıyordu. Saime anne sen ağlama ben ağlayayım dedim…”

Bundan sonrasını merhum annem anlatıyor! “Gözlerimi açtığımda başımda kadın polislerin arasında Yasin Bey de vardı Saime anne sen ağlama ben ağlayayım diyerek gözyaşı döküyordu beni bir kasanın üzerine oturttular bir müddet sonra kendime geldim.”

Yasin Abi ailemizle birlikte ağlıyordu!

Yasin Abinin anlatması ile yıllar sonra bu olaydan haberim oldu. Anneme bana bunu niye anlatmadın dediğimde annem; seni bir daha mı üzeyim dedi!

Ana yüreği ne acıları paylaşmadan taşıyabiliyor!

Yasin abi bir yıla yakın sıklıkla ziyaretime geldi. Tutuklu ziyareti bir avukatın yarım gününe maloluyordu.

İddianamemiz gelmişti artık mahkemeye çıkacaktık ben ifademi hazırlamıştım. Mahkemede söyleyeceklerimi bir de Yasin Abinin dinlemesini istedim. Hangi tarihte tutuklandığımı, bir metre kare dahi olmayan hücreye kapatıldığımı, hücrede kırk gün tutulduğumu, ilk on iki gün hiç uyumama müsade edilmeden yedi yirmi dört ayakta uygun adım marş eşliğinde bin defa istiklal marşı, bin defa gençlik marşı gibi marşlar söyletilerek, dilim dönmeyene takatsiz kalana adeta ayakta uyur hale gelene kadar tutulduğumu, işkenceli sorgu başlamadan önceki on iki gün sürede bana merhamet eden bir nöbetçi askerin yarım dilim kurumuş ekmek, bir başka askerin nöbeti sırasında kendisinin yiyeceği aşureyi gizlice getirdiğini, Yozgatlı bir askerin bir adet şeker verdiğini, bu süre içinde kalbimden yayılan ve bütün vücudumu saran adeta vücudumun yandığını hissettiğimde ise, yalvararak istediğim yarım çay bardağı (buzun eritilmesi ile) su içebildiğimi, takatsiz kaldıktan sonra sorguya başladıklarını, iki askerin koluma girip beni yarı sürükleyerek sorguya götürdüklerini, bana her sorguda işkence yaptıklarını sorgu sonrası sürükleyerek hücreme atıldığımı, sorgulamam başladıktan sonraki günlerde ise, günlük bir tabak yemek verildiğini, kırk gün yarım bardak su dışında hiç su verilmediğini, su içmediğimi, bunun böyle sürdüğünü beni buraya askeri savcı Enis Karakış’ın emri ile attıklarını, sorgum sırasında benim ölmediğimi söyleyerek sorguya işkencelerle devam ettiklerini, bir defa da delireceğim hissine kapıldığımda, delirtip beni sokağa atmaları ihtimalinden korktuğumu, beni sorgulayanlara “bana ne yapıyorsunuz beni delirtmek mi istiyorsunuz? Beni öldürün" dediğimii bunun üzerine bana yapılanın “Çin işkencesi“ olduğu cevabını aldığımı, askeri birliğinden alındığım tarihin belli olduğunu tutuklanma kararının verildiği tarihin belli olduğunu, aradaki 40 gün beni nerede tuttuklarını söylemeleri gerektiğini… ifademe yazdığımı anlattım. (Mamak’ta sorgu genellikle dört veya beş defa tekrarlanmakta ve 180 kişi civarında insanın işkenceden öldüğü) Yasin Abiye anlattım. Yasin Abi konuşmamı biraz yumuşatmamı istedikten sonra; “Halis savcının çok yüksek ceza talebi (idam cezası) çoğunlukla beraatle sonuçlanır. Allah’ın izni ile sen de beraat edeceksin…” diyerek bana moral vermeye çalışmıştı. Moral vermesinin sebebi ikimizin de dilimizin varmadığı savcının “idam” talebiydi.

Ziyaret kabinini size anlattım. Bu defa daha sıkı bir Avukat müvekkil görüşmesi gerçekleşiyordu. Hem benim yanımda hem de Yasin Abinin yanında rütbeli asker vardı bu yetmezmiş gibi iki kabin arasında da bir subay vardı. Belli ki ne konuşacağımızı tesbit etmek istemişlerdi.

O sıralarda elli civarında sağdan ve soldan idam gerçekleşmiş ya da gerçekleşmek üzere idi bir de TBMM’de onay bekleyen onlarca idam dosyası vardı. Durum hiç de kolay geçiştirilecek cinsten değildi.

Darbe mahkemesinde yargılanıyorduk!

Henüz yirmi iki yirmi üç yaşlarındaydım. Yirmili yaşlarındaki bir genç olarak kendi ülkesinde akılalmaz işkence ve muameleler görmüştüm. Ve idam edilmeyi kabullenmiştim!

Ne acı.

Yasin Abi bu ziyarette artık kendisinin mahkemelere katılamayacağını MSP ile Akıncılar davasını birleştirmek için gerekçe aradıklarını söyledikten sonra; merak etme davayı takip edeceğim sadece duruşmalara katılmayacağım, sizi ziyarete gelemeyeceğim dedi.

Akıncılar davası ile MSP davasını birleştirmek istediklerini çok iyi biliyordum. Çünkü davayı benim ifadelerim üzerinden birleştirmek istiyorlardı ve onu için beni “sen ölmüyorsun” diyerek on altı defa işkenceli sorguya almışlardı. (Mamak’ta işkenceli sorgu genellikle dört veya beş defa uygulanıyordu). Askeri müdahale olduğunda, Akıncı Sporcular Derneği Genel Başkanlığı ve Akıncılar Derneği’nin sıkı yönetim tarafından bir provakasyon sonucu kapatılması ile Konya’da kurulan Akıncı Gençler Derneği’nin de kurucularından ve Eğitimden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı idim. Bu sıfatlarla tutuklandım.

MSP Davası ile Akıncılar Davasını Birleştirmek İstiyorlardı.

Erbakan'ı da idam cezası ile yargılamak istiyorlardı.

Sorguda sordukları ve söyledikleri; “zaten idam edileceksin konsey idam kararını verdi, -silahlı kampların emrini Erbakan verdi silahlı kampların parasını da MSP verdi- de” diyorlardı. Bunu söyleyebilmek için on altı defa sorguya alınmış, işkenceye tabi tutulmuştum.

Bu ifadeyi alamadıkları için MSP ile Akıncılar davasını birleştirememişlerdi.

Davaları birleştirebilselerdi Merhum Erbakan’ı da bizimle birlikte idamla yargılayacaklardı.

Ben “idam” sözünü içselleştirmiştim. Öyle ya darbenin baş mimarı Evren; "asmayıp da besleyelim mi? Sağdan soldan idamlar yapılıyor İslamcılardan da idam” olmalıydı.." diyordu.

Mamak’ta bir metrekare dahi olmayan zifiri karanlık, kurumuş, yaş insan pislikler ile dolu hücredeki ilk günümden itibaren; “sen idam edileceksin, kararın konsey tarafından verildi” denilerek beynime kazınmıştı ve ben de artık kabullenmiştim.

Onlara; “Allah dilerse, Allah dilemezse kuru yaprak yerini değiştiremez” diye cevap veriyordum.

İdamı kabullenmiştim kabullenmesine de, "Babam metanetlidir o dayanır da annem dayanamaz" düşüncesi yüreğime hançer gibi saplanmıştı!

Bu vesile ile ifade etmeden geçemeyeceğim önemli ayrıntı ise; Sağcı solcu demeden binlerce gencimizin işkence görmesine ve 179 tutuklunun gene işkenceden ölmesinin baş mimarı Mamak Askeri mahkemeleri baş savcısı, CHP İzmir Belediye Başkanlığı yapmış olan Tunç Soyer’in babası Askeri Savcı Albay Nurettin Soyer’di! İşkenceciler tarih huzurunda ve Allah'ın huzurunda nasıl hesap verebilecekler!?

İşte böyle bir atmosfer içinde hüzün endişe ile Yasin Abi ile birlikteydik. Yasin Abi bizim çektiklerimizi hissediyor, gözleri doluyor için için ağlıyordu. Bizim moralimiz bozulmasın diye metanetli durmaya çalışıyordu. Adeta bizlerle Mamak’ta yaşıyordu. Düşünebiliyor musunuz bana yapılan muameleleri biliyorsunuz ve elinizden birşey gelmiyor!

Allah’tan dilerim ki bizleri cennetinde de buluştursun! Amin.

Bu konuları, “Mamak Zindanlarında Bir Akıncı” ve “Erbakanla Yolculuğum” kitaplarımda da anlattım.

Erbakan’ın yol arkadaşları bir bir fani alemden baki aleme göçtüler. Bir elin parmakları kadar kaldık desem yeridir.

Erbakan’ın Yol Arkadaşları

Erbakan’ın yol arkadaşları ne Erbakan’ın yüzünü yere eğdirdiler ne de kendilerine umut bağlayanları sükutu hayale uğrattılar.

Onlar sadıktılar,

Onlar sabırlıydılar,

Onlar samimiydiler,

Onların da oğulları kızları damatları vardı ama hiçbirisi bakanlıkların koridorunda dolaşmadı, hiçbirisi siyasi itibarlarını şahsi emellerine alet etmediler.

Onlar yüz akı insanlardı..

Merhum Erbakan da ana kadrosunu, karar mekanizmasını sadakatle korudu. Umarım siyasi takipçisi olduğunu iddia eden siyasetçiler de bundan ders almış olsunlar!

Gelenler geldi gidenler gitti. Erbakan’ın yol arkadaşları aynı kaldı. Erbakan da arkadaşları da birbirlerine tahammül gösterip yol arkadaşlıklarını “mezara” kadar devam ettirdiler. Elbette onlar da insandı ve, “kul kusursuz olmaz”dı. Kusurlarımız affola. Ahirete göçenlere rahmet, hayatta olanlara sağlık afiyet dilerim.

Bir elin parmakları kadar kaldığımızı bizden, yani kalanlardan başka bilen de yok gibi! Vefa duygusu ne asil duygudur. Vefalı insan ne asil insandır!

Vesselam

İspanya Dışişleri Bakanı José Manuel Albares Bueno, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'nun Hürmüz Boğazı konusunda harekete geçmemesinden duyduğu hayal kırıklığını dile getirmesinin ardından yaptığı açıklamada, boğazın geçişi güvence altına almanın ittifakın görev alanını aştığını söyledi.

Albares cuma günü İspanya Senatosu'nda yaptığı konuşmada, "NATO'nun bu savaşta hiçbir dahli yoktur. Biz müttefikler bilgilendirilmedik ve bize danışılmadı," dedi.

"Ortadoğu NATO'nun hareket alanı içinde değildir ve bu nedenle sadece biz değil, birçok müttefik de aynı düşünceyi dile getirmiştir: NATO bu savaşa katılmayacaktır."

Bu yorumlar İspanya'nın, uluslararası hukukun açık bir ihlali olarak nitelendirdiği İran müdahalesi konusundaki eleştirel tutumuyla örtüşüyor. Geçen ay ülkenin solcu hükümeti hava sahasını savaşla bağlantılı Amerikan uçaklarına kapatmıştı.

Ancak İspanya bu hafta başında "Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisinin sağlanmasına katkıda bulunmayı" taahhüt eden ortak bir liderler bildirisi imzaladı.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, müttefikleri, Tahran'ın sıkı kontrolü altındaki bu dar nakliye hattından güvenli geçişi garanti edebilecek özel bir misyon oluşturmaya teşvik ediyor.

Ateşkes anlaşmasından sonra da devam eden kapanma, küresel tedarik zincirlerini bozdu, enerji fiyatlarının yükselmesine neden oldu ve stagflasyon korkularını körükledi. Tahminen 2 bin gemi ve 20 bin denizci Basra Körfezi'nde mahsur kalmış durumda.

Bu arada Trump, Hürmüz'e askeri varlıklar konuşlandırmayı reddeden NATO müttefiklerine defalarca ateş püskürdü. Son günlerde, ABD'yi 77 yıllık transatlantik ittifaktan çekme ve Grönland'ı Danimarka'dan alma tehdidini yeniden gündeme getirdi.

Truth Social'da büyük harflerle, "NATO onlara ihtiyacımız olduğunda yanımızda değildi ve tekrar ihtiyacımız olduğunda da yanımızda olmayacak. Grönland'ı hatırlayın, o büyük, kötü yönetilen buz parçasını!!!" diye yazdı.

Rutte gerilimi düşürmek amacıyla çarşamba günü Beyaz Saray'da Trump ile bir araya geldi.

Alışılmadık bir şekilde basına kapalı gerçekleşen toplantı Rutte tarafından "çok samimi, çok açık bir tartışma" olarak tanımlandı. Bir NATO sözcüsü daha sonra Genel Sekreter'in Hürmüz'ün güvenliğinin sağlanması konusunda "müttefiklerle temas halinde olduğunu" söyledi.

Sözcü, "Amerika Birleşik Devletleri'nin Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer serbestisini sağlamak için somut taahhütler ve eylemler beklediği açık," dedi.

Bir NATO misyonu için 32 üye ülkenin mutabakatı gerekiyor ki bu da İspanya'nın ve muhtemelen diğer üyelerin muhalefetinin imkansız kılacağı bir eşik. Türk Ticaret Bakanı Ömer Bolat Euronews'e yaptığı açıklamada NATO müttefiklerinin yardım etmek zorunda olmadığını söylemişti.

NATO anlaşması sadece Avrupa, Kuzey Amerika ve Türkiye toprakları ile bu ülkelerin yetki alanındaki adaları kapsasa da örgüt geçmişte Afganistan, Libya ve Irak'ta operasyonlar düzenleyerek kapsamının pratikte genişletilebileceğini göstermişti.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz, ülkesinin uluslararası bir yetki verilmesi koşuluyla Hürmüz'ün yeniden açılmasına yardımcı olacağını söyledi. Ancak bu hafta BM Güvenlik Konseyi'nden bir karar geçirme girişimi Çin ve Rusya'nın vetosuyla engellendi.

Bu arada İngiltere, kritik su yolunda seyrüsefer özgürlüğünü yeniden tesis etmek için dünyanın dört bir yanından 40'tan fazla ülkenin katılımıyla bir istekliler koalisyonu oluşturuyor. Bu gayrı resmi gruplaşma NATO'nun daha katı çerçevesini aşmaya yardımcı olabilir.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer perşembe günü Trump'la "deniz taşımacılığının mümkün olan en kısa sürede yeniden harekete geçirilmesi için pratik bir plana duyulan ihtiyaç" hakkında konuştu. Ancak Londra bu planın neye benzeyeceği konusunda herhangi bir ayrıntı vermedi.

Euronews

Halen 1937 tarihli ve 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu’na dayanarak örgütlenmiş ve 1934 tarihli 2559 sayılı Polis Vazife ve Sâlahiyet Kanunu ile yetkilendirilmiş bir teşkilattır. İçişleri Bakanlığı’na bağlı bir genel müdürlüktür. Merkezde Daire başkanlıkları, taşrada İl ve İlçe Emniyet Müdürlükleri olarak örgütlenmiştir. 

Polis Teşkilatı 10 Nisan'da kurulduğu için 10 Nisan’ı her yıl Polis Günü olarak kutlar.

Bu yıl da 10 Nisan gününden itibaren yurdun hemen hemen tüm il ve ilçelerinde Polis Günü ve Haftası kutlamalarına başlanıldı ve bu kutlamalar bir hafta boyunca devam edecektir.

BURSA ARENA Ailesi olarak başta Şehit Polislerimiz ve Ailelerinin olmak üzere tüm Emniyet teşkilatı Mensuplarımızın Polis Günü ve Haftasını candan kutluyoruz. 

Gönüllere sığmazsın enginlerden taşarsın
Bir güzelin peşinde tepelerden aşarsın
İçindeki özlemle doludizgin koşarsın
Benim gibi yârinin izini mi güdersin.

Yorulmayı bilmezsin vurursun yokuşlara
Yağan karın altında aldırmazsın kışlara
Hasret kalmışsın gibi sevdalı bakışlara
Benim gibi yârinin izini mi güdersin.

Köprüköy’ün altından köprüden süzülürsün
Sulubük’ün üstünden kuşlarla gezinirsin
Çekip gitme gurbete dert çekip üzülürsün
Benim gibi yârinin izini mi güdersin.

Karaahmetli ile duruyorsun bir düzde
Bahşılı’ya gelince çağlıyormuşsun sözde
Yahşihan’ın önünde durulurmuşsun güzde
Benim gibi yârinin izini mi güdersin.

Yıllarca bir hülyanın peşinden koşmuşum ben
İçimdeki aşk ile çırpınıp coşmuşum ben
Bir fırtına koptu ki çarpılıp düşmüşüm
Benim gibi yârinin izini mi güdersin..

...

Şairin tüm şiirleri için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/96/dermani-sair

Anadolu Efes böylelikle EuroLeague'in çift maç haftasında ikide iki yaptı.

EuroLeague'in 37. haftasında Anadolu Efes Saraybosna'da Dubai Basketball ile karşı karşıya geldi.

DUBAI KARŞISINDA FARKLI GALİBİYET

Yeniçağ'dan Furkan Çelik'in aktardığına göre, çift maç haftasının ilk sınavını evinde Partizan'ı uzatmalarda yenerek geçen Anadolu Efes ikinci karşılaşmayı da deplasmanda Dubai'yi 85-69'luk farklı skorla devirerek kazandı.

ANADOLU EFES ÇİFT MAÇ HAFTASINDA İKİDE İKİ YAPTI

Son hafta öncesinde EuroLeague'de prestij maçlarını kazanarak ikide iki yapan Anadolu Efes Dubai'nin de play-off hedefine darbe vurdu.

BEAUBOIS YILDIZLAŞTI

Anadolu Efes'te Rodrigue Beaubois 18 sayık performansıyla yıldızlaştığı maçta sahanın en skorer oyuncusu oldu ve karşılaşmanın MVP'si seçildi.

Altmışında iş arıyor
Bu emekli neye yarıyor
Hazır mezar bile bulamıyor
Toprak düştü emekliye...

Bazıları dileniyor
Bu düzene bileniyor
İstediğini de alamıyor
Kuruş düştü emekliye..

Bak emekli bocalıyor
Olan hep ona oluyor
Yükü ağır geldi sallanıyor
Semer düştü emekliye..

Ağalar beyler çok yiyecek
Sabır edin düzelecek
Emekliye ne düşecek
Açlık düştü emekliye..

Pazarda ucuz arıyor
Ne ararsa bulamıyor
İnsan gibi de yaşayamıyor
Ölmek düştü emekliye..   

       
14.07.2024

(Fotoğraf: ANKA)

...

Şairin tüm şiirleri için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/151/bekir-yildirim-sair

Boğaziçi Üniversitesi bünyesinde gerçekleştirilen temel bilim ve klinik öncesi araştırmaların ardından klinik aşamaya geçen RS-0139, Türkiye'de keşiften kliniğe ulaşan ilk özgün ilaç adayı olarak önemli bir bilimsel eşiği atladı. Proje, Boğaziçi Teknopark bünyesinde faaliyet gösteren ar-ge firması RS Research tarafından yürütülürken, bu başarı üniversite ekosisteminde doğan bilginin yüksek katma değerli teknolojiye dönüşmesinin somut bir göstergesi oldu.

Akademiden Kliniğe Uzanan Bir Başarı Hikâyesi

Prof. Dr. Rana Sanyal liderliğinde yürütülen çalışmanın klinik öncesi araştırmaları, Boğaziçi Üniversitesi'nin laboratuvar altyapısında ve Hedefli Tedavi Teknolojileri Merkezi ekiplerinin katkılarıyla yürütüldü. İlacın üretimi RS Research'ün İstanbul Sağlık Endüstrisi Kümelenmesi iş birliğiyle Teknopark İstanbul'da kurduğu GMP sertifikalı altyapısında gerçekleşti. Ardından başlatılan Faz 1 klinik araştırmasının başarıyla tamamlanması, geliştirilen ilaç taşıyıcı platform teknolojisinin klinik doğrulaması açısından da kritik bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.

Bu gelişme yalnızca RS-0139'un ilerleyen faz çalışmalarına değil, aynı platform teknolojisi üzerinden geliştirilen diğer ilaç adaylarının da klinik potansiyeline işaret ediyor. Böylece Türkiye'de biyoteknoloji alanında özgün molekül geliştirme ve klinik doğrulama kapasitesinin güçlendiği bir döneme giriliyor.

Boğaziçi Ekosisteminin Gücü

Söz konusu başarı, Boğaziçi Üniversitesi akademik birikimi ile Boğaziçi Teknopark'ın ar-ge odaklı inovasyon ortamının birleşiminin önemli bir çıktısı olarak öne çıkıyor. Üniversite laboratuvarlarında başlayan bilimsel araştırmanın, Boğaziçi Teknopark bünyesindeki ar-ge firması tarafından klinik aşamaya taşınması, Türkiye'de derin teknoloji üretiminin sürdürülebilirliği açısından kritik bir model oluşturuyor.

Projenin yürütücüsü Boğaziçi Üniversitesi Kimya Bölümü Öğretim Üyesii Prof. Dr. Rana Sanyal, sürece katkı sağlayan geniş ekosisteme dikkat çekerek bu başarının, Türkiye'nin kendi özgün ilacını geliştirme vizyonunun bir sonucu olduğunu vurguladı. Sanyal "Klinik öncesi araştırmalarımızı titizlikle yürüttüğümüz Boğaziçi Üniversitesi laboratuvar ekiplerimizden, bize inanan yatırımcılarımıza ve bu sürece katkı sunan tüm paydaşlarımıza teşekkür ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Kanser Tedavisinde Yeni Bir Umut

RS Research'ün kanser tedavisinde hedefli kemoterapi yaklaşımı, hem bilim dünyasında hem de sağlık ekosisteminde dikkat çekiyor. Şirketin ilaç taşıyıcı platform teknolojisi ilacı doğrudan tümöre hedefleyerek, tedavinin etkisini artırırken yan etkileri azaltıyor. Şirketin öncü ilaç adayı RS-0139'un Faz 1 çalışmasının başarıyla tamamlanması, ilacın güvenlilik profilinin değerlendirilmesinde önemli bir adım olurken, ilerleyen klinik fazlar için güçlü bir temel oluşturuyor. Çalışmalarını bu aşamaya getirmek için gerekli finansal kaynağı Gen İlaç, Eczacıbaşı Momentum, İstanbul Portföy ve ACT Venture Partners'dan toplam 14,2 milyon dolar yatırım ve 6 milyon doların üzerinde kamu desteğiyle sağlayan RS Research, ekosistemden ve başarılarından aldığı güçle bir sonraki yatırım turuna hazırlanıyor.

Kanser Tedavisinde Yeni Bir Dönem

Keşiften kliniğe uzanan bu yolculuk, Türkiye'de özgün ilaç geliştirme kapasitesinin geldiği noktayı göstermesi açısından stratejik önem taşıyor. Boğaziçi Üniversitesi'nin alanında öncü araştırmacılarından biri olan Prof. Dr. Rana Sanyal ve ekibi tarafından, Boğaziçi Üniversitesi ve Boğaziçi Teknopark ekosisteminde geliştirilen RS-0139, yalnızca bilimsel bir başarı değil; aynı zamanda Türkiye'nin biyoteknoloji alanındaki küresel rekabet gücünü artırabilecek bir kilometre taşı olarak değerlendiriliyor.

Bu önemli gelişme, akademi temelli ar-ge çalışmalarının yüksek etkili sağlık çözümlerine dönüşebileceğini bir kez daha ortaya koyarken, Türkiye'de kanser tedavisine yönelik yenilikçi yaklaşımlar için güçlü bir umut sunuyor. RS-0139, sadece Türkiye için bir "ilk" olmakla kalmıyor, aynı zamanda tüm dünyada kanser hastaları için yeni bir umut ışığı yakıyor.

Timetürk

6948 sayılı Sanayi Sicili Kanunu uyarınca, işletmelerin bir önceki yıla ait faaliyet bilgilerini içeren cetvellerini her yılın ilk dört ayı içerisinde, yani 1 Ocak ile 30 Nisan tarihleri arasında elektronik ortamda sisteme girmeleri zorunlu tutuluyor.

Bildirim işlemleri, e-devlet kapısı üzerinden "Sanayi Sicil İşlemleri" uygulaması aracılığıyla gerçekleştiriliyor.

Sanayi Sicil Belgesi'nin geçerliliğini koruması, işletmelere pek çok stratejik avantaj sunmaya devam ediyor. Bu kapsamda belge sahibi işletmeler; ihraç kayıtlı mal teslimlerinde KDV terkin ve iade işlemlerinden yararlanabiliyor, kambiyo satışlarında BSMV oranının sıfır olarak uygulanması hakkını elde ediyor ve elektrik faturalarını sanayi abonesi tarifesi üzerinden ödeme imkânı buluyor.

Ayrıca ihracat kredilerinden yararlanma, kamu kurumlarının desteklerinden faydalanma ve kamu ihalelerinde yerli istekliler lehine sağlanan fiyat avantajları gibi haklar da güncel bir sanayi sicil belgesine sahip olma şartına dayanıyor.

15 BİN LİRA CEZASI VAR

İşletmelerin bu bildirimi yapabilmeleri için PTT üzerinden alınmış aktif bir Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi (UETS) kaydına sahip olmaları gerekiyor.

Yıllık işletme cetvelini süresi içerisinde teslim etmeyen işletmelere, ilgili kanun maddesi gereğince 2026 yılı için belirlenen 15 bin 29 TL tutarında idari para cezası uygulanacak. Yetkililer, sistemde oluşabilecek yoğunluk ihtimaline karşı işlemlerin son güne bırakılmamasını tavsiye ediyor.

Düzenlemede dikkat çeken bir diğer unsur ise 14 Nisan 2026 tarihinde yürürlüğe girecek olan yeni sanayi sicil tebliğidir. Bu yeni kurala göre, sanayi sicil belgesinin geçerliliği doğrudan yıllık işletme cetvelinin verilmesine bağlandı.

Yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletmelerin belgeleri geçersiz sayılacak ve belgenin sağladığı haklar ile muafiyetlerden yararlanamayacaklar.

Kıssadan hisse, günümüz Dünyası da öyle değil mi? Gücü gücüne yetene çakıyor. Ne yasa ne Anayasa ne uluslararası hukuk. Hepsi yok sayılıyor. Ortanın üstü gücündeki ülkeler de sessiz oturuyor, ufak tefek sesler dışında. İspanya lideri hariç. Ne varsa sosyalistlerde var demek ki.

Dünyada her tür aşırılıkları yapanların arkasında yobaz dinciler var. Savaş başlatanları, sözüm ona saptırılmış dini ritüellerle kutsuyorlar. Akıl ve bilimle hareket edenler, onlara engel olmaya çalışsalar da bu gözü dönmüşlük karşısında, bir yere kadar başarılı oluyorlar.

Dünyada zengin açgözlü sömürgen kapitalistleri doyurabilmiş olsaydık, açlık ve savaşlar kalmaz, insanlar kendini gerçekleştirmek için eğitime, sanata, edebiyata, felsefeye, spora yönelir mutlu olarak yaşarlardı. Tüm bu sayılanları yapmak bir yana, İran savaş ortamında okulları süresiz olarak kapattı. Oysa Molla rejiminin hakim olduğu İran’daki üniversitelerde yetişen mühendis, doktor, bilim insanı sayısı Atatürk Türkiye’sinden daha çok. Enstitülerinde her tür serum ve aşıyı yapabiliyorlar. Ne yazık ki bunlardan bazı önemli üniversiteler ve Pasteur Enstitüsü de vuruldu.

İran’ın molla rejimi ile ezilen halkı, Dünyaya ders verdi. Tahminler boşa çıktı. Emperyalist ülkelerin vurucu gücüne karşısında İran halkı, stratejik bölgelere vücudunu siper ederek saldırıları önlemeye çalıştı. Hak hukuk tanımayanlar siper olmuş gövdeleri dikkate alır mıydı bilinmez. Çocukların okulunu iki kez kasıtlı olarak vuranlardan insan duvarını dikkate almasını bekleyemem doğrusu.

Neyse ki ateşkes devreye girdi. Ama o da bıçak sırtında. Benim üzüldüğüm, bütün bunlar olurken dini bütün iktidarımızdan, barış için çaba gösterir görünmelerine karşın hiç değilse insani olarak, vurulan çocuklar için gerçek anlamda bir kınama yapılmaması.

Bizde ‘bana arkadaşını söyle, sana kim olduğunu söyleyeyim’ diye bir söz vardır. Olaylar, olanlar, yapılanlar ve yapılmayanlar çok manidar değil mi?

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/138/prof-dr-esergul-balci

Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nde perşembe günü yalnızca Adalet ve Kalkınma Partisi'nin (AK Parti) katılımıyla yapılan, Cumhuriyet Halk Partisi'nin (CHP) ise protesto ettiği başkanvekili seçiminin sonucu belli oldu.

Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey'in tutuklanması ve İçişleri Bakanlığı tarafından görevden uzaklaştırılmasının ardından yapılan seçimde Belediye Başkan Vekili Şahin Biba oldu.

Böylece Bursa Büyükşehir Belediyesi, AK Parti'ye geçti.

Seçim öncesi polis müdahalesi

Seçim öncesinde çevik kuvvet, aralarında CHP’li belediye başkanlarının da bulunduğu, belediye önünde bekleyen kalabalığa müdahalede bulunurken, CHP, aday çıkarmama kararını açıkladı.

CHP Lideri Özgür Özel, basına yaptığı açıklamada, "Biz bugün aday dahi çıkarmıyoruz. Onları bu rezillikleriyle baş başa bırakıyoruz. Millet bize vermiş, siz milletin sandıkta vermediği Bursa'yı hakim tokmağıyla alın bakalım," ifadelerini kullandı.

Ne olmuştu?

Bursa Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturma kapsamında 31 Mart'ta gözaltına alınan Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Mustafa Bozbey 4 Nisan'da tutuklanmıştı.

Bozbey'e "suç işlemek amacıyla örgüt kurma, yönetme ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma, rüşvet, suçtan kaynaklanan mal varlığı değerlerini aklama ve imar kirliliğine neden olma" suçlamaları yöneltilmişti.

Örgütlü suçlar soruşturma bürosunda alınan ifadesinde Bozbey ise kendisine yöneltilen tüm suçlamaları reddederek, rüşvet ve usulsüzlük iddialarını "iftira" olarak nitelendirmişti.

Euronews

Amerika Birleşik Devletleri'nin, Türkiye'nin de 1952'den bu yana üye olduğu Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü NATO'dan ayrılma ihtimaline ilişkin tartışmalar sürerken, konuya dair çeşitli spekülasyonlar ortaya atıldı.

17 Mart'ta, İran savaşını 'vicdanen destekleyemediğini' belirterek, ABD Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörlüğü'nden istifa eden Amerikalı eski üst düzey istihbaratçı Joe Kent, bu tartışmalara sosyal medya platformu X'ten (eski adıyla Twitter) yaptığı çarpıcı bir paylaşımla katıldı.

Kent, paylaşımında şu ifadelere yer verdi:

"Ne yazık ki NATO’dan ayrılmamız, dış çatışmalardan kaçınmak için olmayacak; Türkiye ile İsrail Suriye’de er ya da geç karşı karşıya geldiğinde İsrail’in yanında yer alabilmek için NATO’dan çıkacağız.

Bu da, laik Suriye hükümetinin devrilmesine yardım ettikten ve eski bir El Kaide/DEAŞ liderini devlet başkanı olarak göreve getirdikten sonra olacak.

Artık Orta Doğu’da hem yangını çıkaran hem de söndürmeye çalışan rolünü oynamayı bırakmanın zamanı geldi; buna değmez."

Kent'in paylaşımına, Trump'ın Truth Social'daki bir mesajını eklemesi dikkat çekti. Trump'ın mesajında şu ifadeler yer aldı:

“NATO ihtiyacımız olduğunda yanımızda değildi ve tekrar ihtiyaç duyarsak yine olmayacak. Grönland’ı hatırlayın; o büyük, kötü yönetilen buz parçasını!!! Başkan DJT”

İSTİFA MEKTUBU

Kısa bir süre önce, ABD istihbaratının zirvesindeki görevinden istifa ettiğini kamuoyuna duyuran Kent, İran’ın ABD için acil bir tehdit oluşturmadığını savunurken savaşın, İsrail ve ABD’deki 'İsrail yanlısı lobinin baskısıyla' başlatıldığını ifade etmişti.

Kent, Trump’a yazdığı ve sosyal medyada da paylaştığı mektupta şunları kaydetti:

“Uzun uzun düşündükten sonra, Ulusal Terörle Mücadele Merkezi Direktörü görevimden bugün itibariyle istifa etmeye karar verdim. Vicdanım el vermediği için İran’da devam eden savaşı destekleyemem. İran, ülkemiz için acil bir tehdit oluşturmuyordu ve bu savaşı İsrail ve onun güçlü lobisinin baskısı nedeniyle başlattığımız açıktır. 2016, 2020 ve 2024 seçim kampanyalarında savunduğunuz ve ilk döneminizde hayata geçirdiğiniz değerleri ve dış politika ilkelerini destekliyorum. 2025 yılının Haziran ayına kadar, Orta Doğu'daki savaşların Amerika'yı vatanseverlerimizin değerli canlarından mahrum bırakan ve ülkemizin zenginliğini ve refahını tüketen bir tuzak olduğunu anlamıştınız.

İlk yönetiminizde, bizi bitmeyen savaşlara sürüklemeden askeri gücü kararlı bir şekilde nasıl kullanacağınızı, modern dönemdeki herhangi bir başkanından daha iyi anlamıştınız. Bunu, Kasım Süleymani'yi öldürerek ve IŞİD'i yenerek kanıtladınız. Bu yönetimin başlarında, üst düzey İsrailli yetkililer ve Amerikan medyasının etkili üyeleri, “Önce Amerika” platformunuzu tamamen baltalayan ve İran'la savaşı teşvik etmek için savaş yanlısı duygular uyandıran bir dezenformasyon kampanyası başlattılar. Bu yankı odası, İran'ın Amerika Birleşik Devletleri için acil bir tehdit oluşturduğuna ve şimdi saldırırsanız hızlı bir zafere giden net bir yol olacağına inanmanız için sizi aldatmak amacıyla kullanıldı. Bu bir yalandı ve İsraillilerin, ülkemize binlerce en iyi erkek ve kadının hayatına mal olan felaket Irak savaşına bizi sürüklemek için kullandıkları taktiğin aynısıydı. Bu hatayı bir daha yapamayız.

11 kez savaş görevine gönderilmiş bir gazi ve İsrail’in kışkırttığı bir savaşta sevgili eşim Shannon’ı kaybeden bir 'Altın Yıldız' eşi olarak, Amerikan halkına hiçbir fayda sağlamayan ve Amerikan vatandaşlarının hayatlarının bedelini haklı çıkarmayan bir savaşta gelecek nesli savaşmaya ve ölmeye göndermek konusunda destek veremem. İran'da ne yaptığımızı ve bunu kimin için yaptığımızı düşünmenizi diliyorum. Cesur adımlar atmanın zamanı şimdi. Rotayı tersine çevirip ülkemiz için yeni bir yol çizebilir ya da çöküşe ve kaosa doğru daha da kaymamıza izin verebilirsiniz. Kartlar sizin elinizde. Yönetiminizde ve büyük ülkemize hizmet etmek benim için bir onurdu.”

SON DERECE NADİR BİR TUTUM...

Kent’in istifası, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin İran politikalarına yönelik nadir üst düzey eleştirilerden biri olarak değerlendiriliyor.

Joe Kent, Ulusal Terörle Mücadele Merkezi (NCTC) Direktörlüğü görevine geçen yıl Temmuz ayında Senato’da 52’ye karşı 44 oyla onaylanarak atanmıştı.

NCTC, ABD’nin terör tehditlerini analiz eden ve önleyici çalışmalar yürüten en kritik kurumlarından biri olarak biliniyor.

Cumhuriyet

"Düşman Ceza Hukuku'na yüzyıl öncesinden ibretlik bir örnek!"

Bir 10 Nisan daha geldi!

Ne olmuştu bu 10 Nisan (1919) da? Bu sorunun cevabı bugün bir çok insanımız tarafından henüz verilebilir değil! Hâlbuki çok net cevaplar verebilmeliydik...

O gün bir Türk evladı, hem Yozgat mutasarrıflığı hem de Boğazlıyan kaymakamlığı yapmış olan Kemal Bey, İngiliz ve Fransızların isteği ve yerli işbirlikçilerin kararı ile İstanbul Beyazıt Meydanında örf ve adetlerin hilafına güpe gündüz asılarak şehit edildi.

Kararı kim verdi? Kürt Nemrut Mustafa Paşa Divanı denilen bir kısım hain kararı verirken günümüzde bazı kesimlerce göklere çıkarılan padişah da kararı hiç çekinmeden onayladı!

Buna benzer nedenlerle ve aynı şekilde yargılanıp asılarak şehit edilen Urfa Mutasarrıfı Nusret Beyi de, sizlere hatırlatmalıyım...

23 Nisan 1920'de açılan Türkiye Büyük Millet Meclisi'de bir kanun çıkartarak, işbirlikçi ihanetin asarak şehit ettiği Kaymakam Kemal Beyi "Milli Şehit" ilan etti.

Bu konu, basit bir hukuki ve siyasal bir karar olmaktan çok öte olup, Türk Milleti açısından fevkalade büyük bir önem teşkil etmektedir...

Türkiye'ye Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde hakim olmayı başarmış olan "kara düzen", üzülerek ifade etmeliyim ki; bir çok vatan evladına benzer ezayı reva görmüştür.

Türkçülük davası, memuriyetten ve ordudan haksız uzaklaştırmalar, vurmalar - kırmalar - dökmeler, 12 Eylül öncesi kardeşin kardeşi kırmasına seyirci kalmalar, 12 Eylül sonrası haksız idamlar, işkenceler ve türlü mağduriyetler, 1984'ten sonra başlayan etnik bölücü terör, ABD, İngiltere ve İsrail başta olmak üzere dış güçlerce desteklenen Fetö'ce yürürlüğe konan Ergenekon-Balyoz ve benzeri davalar (mahkemeler) nihayet Amerikancı cemaatin 15 Temmuz kalkışması ile bu olaylar hakkında gösterilen gaflet, dalalet ve ihanetin; bizlere Kaymakam Kemal Bey'in şehadetinde etkin rolü olan dış güçler ve yerli işbirlikçilerinin halen mevcudiyetini göstermesi bakımından çok ilginç örneklerdir. Nitekim bu olaylar, Türk Milletinin binlerce şehit ve gazi vermesine bununla birlikte büyük mağduriyetlerin ortaya çıkmasına sebebiyet vermiştir.

Bu nedenle Türkiye 'nin en büyük sıkıntısı ekonomik sorunlar değil kendi çocuklarının hayatlarının kararmasına ve canlarının yitirilmesine sebep olan işbirlikçi "kara düzen"dir!

10 Nisan 2005 tarihinde Kaymakam Kemal Beyi şehadetinin 86.yıldönümünde ilk defa asıldığı yer olan Beyazıt Meydanında benimde içinde bulunduğum 100 kişilik bir kalabalıkla anıldı ( 11 Nisan 2005 tarihli Hürriyet Gazetesi öyle diyor) ve anısına bir taş dikildi.

Bu törende topluluğa hitap edenlerin bir ikisi hariç (ben dahil) hepsi Ergenekon davasından içeri alındı ve yıllarca hapiste çürütüldüler... Rahmetli Muzaffer Tekin'de oradaydı diye çok net hatırlıyorum.

Törenden sonra Kaymakam Kemal Bey'in anısına dikilen taş bir kaç saat içerisinde "kara düzen"in elemanları tarafından oradan kaldırılıverdi.

Bu olay İngiltere, ABD, Fransa, Almanya, İsrail, Rusya ve Çin gibi ülkelerde olsa bırakın bu taşın konulması için 86 yıl beklenmesini hemen o meydana bir anıt dikilirdi!

Hem de şehidimiz Meclis tarafından kanunla "Milli Şehit" bile ilan edilmişken! Biz ise izi bile olmasın istenilen bir noktadayız...

Hiç unutmam bu töreni binlerce kişiye haber vermiştim. Çünkü o dönem "Türkleri" ünvanının kullanılmasına bile izin verilmeyen Rumeli Balkan Federasyonu'nun kuruluşu ile uğraşıyordum. Kaymakam Kemal Bey ve ailesi de günümüzde Yunanistan toprakları içinde bulunan Teselya (Yenişehir) bölgesinden geliyordu. Bu durumu hatırlatarak herkese duyuru yapmıştım. Bunun üzerine hiç tanımadığım ve Kapalı Çarşı'da esnaf olduğunu söyleyen biri telefonla aradı ve bana " Bende Rumeliliyim... Bunu ilk defa duyuyorum! Sen bizleri nereye sürüklüyorsun? Ne yapmak istiyorsun? Başımızı derde sokma diye!" konuştu. Yani şuursuzluk, bilgisizlik ve korkaklık dışa vuruyordu anlayacağınız!

Kaymakam Kemal bey, öldükten ve gömüldükten sonra da, Türk düşmanlarının gadrine uğradı. Vasiyeti üzerine defnedildiği Kadıköy Kuşdili 'ndeki mezarı adeta yok edilmek istendi. Ancak bir avuç vatanseverin uğraşı ile kabri gün yüzüne çıkartıldı.

Yine bir avuç vatan, devlet ve milliyetsever her 10 Nisan'da orada toplanıp Kaymakam Kemal Bey nezdinde tüm asker, polis, memur, öğretmen, kaymakam, doktor ve diğer şehitlerimizi anmaya devam ediyor.

Bu 10 Nisan 2026 Cuma günü sabah saat 11.00'de yapılacak olan törene vakti müsait olanlar çocukları ve eşleri ile birlikte katılsınlar. Orada şehitleri hem Fatiha'larla analım hem de dosta ve düşmana Kaymakam Kemal Bey'in dar ağacında söylediği "Fertler Ölür Millet (Türk) Yaşar" diye birlikte haykıralım...

08 Nisan 2026 / İzmir

Sağlık Bakanlığından yapılan yazılı açıklamada, İsrail'in dün düzenlediği saldırılarda 303 kişinin hayatını kaybettiği, 1150 kişinin yaralandığı belirtildi.

Açıklamada, söz konusu verilerin henüz kesinleşmediği, enkaz altında kalanlara ulaşma çalışmalarının birçok bölgede sürdüğü ifade edildi.

Hastanelere ulaştırılan bazı cenazelerin kimlik tespitinin ise DNA incelemeleriyle devam ettiği kaydedildi.

İsrail ordusu, dün öğle saatlerinde Beyrut ile Lübnan'ın doğu ve güney kesimlerine ön uyarı yapmadan eş zamanlı yaklaşık 100 hava saldırısı gerçekleştirmişti.

Söz konusu saldırılar, İsrail'in 2 Mart'tan bu yana Lübnan'a düzenlediği en şiddetli saldırılar olarak kayıtlara geçti.

AA

Tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarının toplam hacmi 6 trilyon 171 milyar TL olarak gerçekleşti. Bireysel kredi kartı kullanım tutarı 3 trilyon 12 milyar TL’ye yükselirken, kartlı harcamalarda taksitli borçlar 1 trilyon 144 milyar TL, taksitsiz borçlar ise 1 trilyon 867 milyar TL seviyesinde kaydedildi.

Tüketici kredileri toplamı 3 trilyon 159 milyar TL oldu; bunun 747 milyar TL’si konut, 46 milyar TL’si taşıt ve 2 trilyon 366 milyar TL’si ihtiyaç kredilerinden oluştu.Ticari ve diğer kredilerin toplamı 18 trilyon 730 milyar TL olarak açıklandı. Bu kategoride taksitli ticari krediler ile kurumsal kredi kartlarının toplamı 4 trilyon 751 milyar TL’ye ulaşırken, küçük ve orta boy işletmelere (KOBİ) verilen kredilerin toplam hacmi 6 trilyon 791 milyar TL seviyesinde seyretti.

Kredili Mevduat Hesapları (KMH) üzerinden tüketici tarafında 814 milyar TL, taksitli ticari krediler tarafında ise 269 milyar TL kullanıldı.

Dövize endeksli kredilerin toplam payı ise 589 milyon TL ile oldukça sınırlı kaldı.

Yeniçağ

Kur’an, bu gerçeği Ashab-ı Kehf kıssasında çarpıcı biçimde ortaya koyar. Yüzyıllarca mağarada kalan gençler uyandıklarında geçen süreyi “bir gün ya da günün bir kısmı” olarak algılamışlardır (Kehf 19). Benzer şekilde Yasin 52’de diriliş anındaki tepki “Eyvah! Bizi yattığımız (merkad) yerden kim kaldırdı?” şeklindedir. Bu ifade, ölüm sonrası dönemin derin bir uyku hâli gibi yaşandığını gösterir. Azap çeken bir bilincin dirilişte şaşkınlık yerine “azap bitti” diye farkındalık göstermesi beklenirdi; ancak Kur’an tam tersini anlatır. Aynı tablo Bakara 259, Müminun 112-113, Taha 103-104 ve Rum 55-56’da tekrarlanır: İnsanlar diriliş anında gözlerini açar ve geçen binlerce yılı “bir saat” veya “gün parçası” gibi algılar. Bu, kabirde yıllarca süren bilinçli bir azabın Kur’an tasviriyle çeliştiğini açıkça ortaya koyar.

Yüce Allah kendisini “Din Günü’nün Sahibi” olarak tanıtır (Fatiha 4). Hesap, mizan ve amel defterlerinin ortaya konması kıyametle başlar. Casiye 27-28 ve Mutaffifin 4-6 ayetleri, hüsran ve cezalandırmanın ancak “kıyamet koptuğu gün” gerçekleşeceğini vurgular. Kur’an’da “azap” konusunun işlendiği ayetlerin tamamı cehennem azabıyla ilgilidir. Münker-Nekir gibi isimler, kabir sorgusu veya meleklerin kovulması gibi iddialar, Kur’an’da tek bir yerde dahi geçmez. Melekler yalnızca Allah’ın emrine uyar (Enbiya 26-27; Tahrim 6). Allah adaleti gereği hesapsız ceza vermez (Enbiya 47; Zümer 42).

Müminun 100’de geçen “berzah”, iki şeyi ayıran engel veya perde anlamındadır. Bu, dünya ile ahiret arasında bilincin kapalı olduğu, hareket ve faaliyetin bulunmadığı durağan bir geçiş evresidir. Geleneksel yorumlarda delil gösterilen Mümin 46’daki “sabah akşam ateşe arz olunma” ifadesi, fiili bir kabir işkencesi değil, zalimlerin kaçınılmaz akıbetinin kendilerine gösterilmesi ve bunun yarattığı manevi yıkımdır. Ayet bağlamında (Hud 98-99; Kasas 40-42) bu, dünyada aldıkları lanet, uyarı ve kıyametteki büyük ceza ile bütünleşir. “Sabah akşam” ifadesi edebi bir süreklilik vurgusu olup, zaman dilimi belirtmez. Benzer şekilde Tevbe 101 ve Secde 21’deki “iki azap” veya “yakın azap” yorumları da doğrudan kabirle ilişkilendirilmemiştir; bunlar dünya sıkıntıları veya ahiret uyarısı bağlamında değerlendirilir.

Kur’an’ın sade ve net ifadesi şöyledir: “Sonra siz bunun ardından elbette öleceksiniz. Sonra da şüphesiz kıyamet gününde diriltileceksiniz” (Müminun 15-16). Ölüm ile diriliş arasında başka bir aşama zikredilmez. Fatır 22’de “Sen kabirdekilere duyuramazsın” buyruğu, telkin, dua veya “kopya” gibi uygulamaları temelden geçersiz kılar. Ölünün duyup cevap vermesi, ezber yapması mümkün değildir. Tasavvuf ve rivayet merkezli anlatılar, korku kültürüyle taraftar toplama amacıyla bu boşluğu doldurmuştur; ancak hesap günü gerçekleşmeden bir azap, Kur’an’ın adalet ve hikmetiyle bağdaşmaz.

Sonuç olarak, “kabir azabı” inancı rivayetlerin ve yorumların ürünüdür. Kur’an’a göre ölüm, bir sonraki saniyesinde mahşerin başladığı derin bir uykudur. Gerçek hesap ve ceza ancak âlemlerin Rabbi’nin huzurunda kurulacak büyük mahkemede başlayacaktır. Rivayet bataklığına saplanmadan Kur’an’ın açık beyanlarına dönmek, bu konuda en sağlam yoldur.

En doğrusunu elbette yalnız Allah bilir.

Tüm dost ve arkadaşlara selam...

Daha önce Apollo 13 göreviyle ulaşılan 400 bin 171 kilometrelik mesafe rekoru kırılırken, ABD’li astronotlar Christina Koch, Victor Glover, Reid Wiseman ile Kanadalı Jeremy Hansen’in Ay yörüngesindeki uçuşları sırasında Dünya’dan 406 bin kilometreden fazla uzaklaşmalarının beklendiği kaydedildi.

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı’nın (NASA) Teksas eyaletine bağlı Houston kentindeki kontrol merkezinden astronotlara seslenen ekip iletişim sorumlusu Jenny Gibbons, “Bugün kontrol odası Ay keşfinin heyecanıyla dolu, sanırım siz de bunu hissediyorsunuz” ifadesini kullandı.

Deneyimli astronot Christina Koch ise tarihte Ay çevresinde uçuş gerçekleştiren ilk kadın olarak kayda geçerken, ekipteki astronotların büyük bölümünün yolculuk sırasında pencerelere kilitlendiğini söyledi.

Astronotlar Ay yüzeyine iniş yapmayacak olsa da görevin tarihi bir önem taşıdığına dikkat çekiliyor. Zira 1968-1972 yılları arasında gerçekleştirilen Apollo görevlerinde kadın astronotlar, siyahi astronotlar ya da ABD dışından katılımcılar yer almamıştı.

Apollo 8 ve Apollo 13 görevlerinde yer alan astronot Jim Lovell’in, 2025 yılında hayatını kaybetmeden önce kaydettiği mesajda, “Bu tarihi bir gün” dediği aktarıldı. Lovell’in mesajında, “Eski görev yerime hoş geldiniz” ifadeleriyle yeni ekibi selamladığı ve “Çok meşgul olacağınızı biliyorum ama manzaranın tadını çıkarmayı unutmayın” tavsiyesinde bulunduğu belirtildi.

Görev komutanı Reid Wiseman ise canlı yayın sırasında, Artemis ekibinin uzay aracına aldığı Apollo 8 görev amblemini izleyicilere gösterdi.

Öte yandan, uzay keşfi tarihinde Rus ya da Çinli astronotların Dünya’dan 400 kilometreden daha uzağa gitmediği, bu mesafenin Dünya yörüngesindeki istasyonlara karşılık geldiği hatırlatıldı. Ay’a yönelik derin uzay görevlerinin ise bugüne kadar yalnızca belirli uzay araçları tarafından gerçekleştirildiği ifade edildi.

NASA’nın Artemis II roketi, Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nden fırlatıldı. (AP)

Ay’ın gözlemlenmesi yaklaşık yedi saat sürecek ve bu süreç Greenwich saatine göre 18.45’te başlayacak. Bu süre boyunca Ay’ın, Orion uzay aracının penceresini tamamen dolduracağı belirtildi.

NASA’ya bağlı Gezegen Jeolojisi Laboratuvarı Başkanı Noah Petro ise Ay’ın astronotlara ‘el ucunda tutulan bir basketbol topu büyüklüğünde’ görüneceğini ifade etti.

Tüylerinizi diken diken edecek

Dört kişilik mürettebatın, Ay’daki jeolojik oluşumları tanıyıp Dünya’daki bilim insanlarına doğru şekilde aktarabilmek için iki yıldan uzun süre eğitim aldığı bildirildi. Bu eğitimlerde özellikle yüzeydeki kahverengi ve bej tonlarının ayırt edilmesine odaklanıldığı belirtildi.

Astronotlar dün dönüşümlü olarak Ay’ın önlerindeki tam görünümünü tarif etti. Christina Koch, “Fotoğraflarda daha önce fark etmediğim bir şey var, ancak burada çok belirgin: Bu yeni kraterlerin tamamı son derece parlak” ifadelerini kullandı.

Koch, bu görüntüyü ‘içinden ışık geçen küçük deliklerle kaplı bir reflektöre’ benzeterek, kraterlerin Ay’ın geri kalanına kıyasla çok daha parlak göründüğünü söyledi.

Victor Glover ise gördüklerini tarif etmek için daha fazla zamana ihtiyacı olduğunu belirterek, “Keşke burada oturup gördüklerimi anlatmak için daha fazla vaktim olsaydı” dedi.

Jeremy Hansen de Ay yüzeyinde yeşil ve kahverengi tonlarında gölgeler gözlemlediğini aktardı.

Bu gözlemlerin, bilim insanlarının Ay’ın jeolojisini ve tarihini daha iyi anlamasına katkı sağlayabileceği ifade edildi.

Görevin, Netflix ve YouTube gibi platformlardan canlı yayımlandığı, ancak Ay’ın sinyalleri engellemesi nedeniyle 40 dakikalık bir iletişim kesintisi yaşanacağı belirtildi.

Görevin baş bilim insanı Kelsey Young, geçen hafta sonu düzenlenen basın toplantısında, “Bu ekibin Ay yüzeyini anlatışını dinlemek tüylerinizi diken diken edecek” ifadesini kullandı.

Chicago Üniversitesi Astronomi ve Astrofizik Bölümü’nden Derek Buzasi ise, Apollo astronotlarının bu başarıyı 50 yıldan fazla süre önce gerçekleştirdiğini hatırlatarak, “Ancak çoğumuz o dönemde henüz doğmamıştı, bu nedenle bu deneyim bizim için benzersiz olacak” değerlendirmesinde bulundu.

Artemis II, Ay’a doğru yol alıyor. (NASA – AFP)

Gündoğumu ve günbatımı

Astronotların, Ay’ın arka tarafına geçerek Dünya’dan hiçbir zaman görülemeyen uzak yüzü keşfedeceği bildirildi.

NASA Bilim Keşifleri Bölüm Başkanı Jacob Bleacher, bu süreçte astronotların ‘Apollo görevlerindeki hiçbir mürettebatın gözlemleyemediği bölgeleri görme ihtimalinin yüksek olduğunu’ belirterek, bu olasılığın kendisini heyecanlandırdığını ifade etti.

Mürettebatın ayrıca, ‘Ay’ın Büyük Kanyonu2 olarak da anılan dev bir çarpma krateri olan Orientale Havzası’nı kısmen gözlemlediği, bu yapının şimdiye kadar yalnızca uzay araçları tarafından tam olarak görüntülenebildiği aktarıldı.

Jeremy Hansen deneyimi, “Bu tam olarak eğitimlerdeki gibi, ancak üç boyutlu ve gerçekten hayranlık verici” sözleriyle anlattı.

Görev kapsamında dün ilerleyen saatlerde astronotların, görev komutanının hayatını kaybeden eşi anısına bir Ay kraterine ‘Carol Taylor Wiseman’ adını verme kararı aldığı belirtildi.

Canlı yayında konuşan Hansen, “Ay yüzeyinde harika bir noktada yer alan bir oluşum var. Ay geçişinin belirli anlarında Dünya’dan da görülebilecek. Bu açık renkli bölgeye ‘Carol’ adını vermek istiyoruz” dedi.

Görev sayesinde astronotların ayrıca Güneş tutulmasını, yani Güneş’in Ay’ın arkasında kaybolmasını, bunun yanı sıra Dünya’nın Ay’ın arkasından doğuşunu ve batışını gözlemleyebileceği ifade edildi.

Bu görüntülerin, 1968 yılında Apollo 8 görevi sırasında çekilen ve dünyaya bakışı değiştiren ünlü ‘Dünya’nın Doğuşu’ fotoğrafını hatırlattığına dikkat çekildi.

NASA’nın planlarına göre, bu görev ve gelecek yıl gerçekleştirilmesi öngörülen bir sonraki görev başarıyla tamamlanırsa, 2028 yılında astronotların Ay yüzeyine indirilmesi hedefleniyor.

Şarku'l Avsat, AFP, NASA

ABD, 28 Şubat 2026 sabahı İsrail ile birlikte saldırıya başladığı günün anlamları vardı.  Birinci neden 1991’de Körfez Savaşı’nın zaferle bittiği gündür. İkinci neden ise o gece gökyüzünde gezegenlerin Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter ve Satürn dünyadan bakıldığında aynı doğrultuda görüldü. Onlara göre bu durum bir savaş başlatmak için en uygun zaman dilimiydi.

40 Sayısının Yahudilik ve Hıristiyanlıktaki Anlamı

40 Sayısı İslamiyet’in yansıra, Yahudilik ve Hıristiyanlıkta da önemi vardır. Olgunluk, tamamlanma, arınma, dönüşüm ve sınav gibi anlamlar taşır. Yahudilere göre 40 rakamı şunları ifade eder;
1-  Nuh Tufanı 40 gün sürmüştür.
2- Hz Musa Sina Dağı’nda 40 gün kalmıştır.
3- Hz İsa çölde 40 gün kalarak oruç tutmuştur. İsa bir sınav verdikten sonra yeni bir dönemin başlamasını simgeler.

Tevrat’ta 40 rakamı geçişi ve olgunlaşmayı temsil eden semboldür. Genellikle bir imtihan veya hazırlık döneminin tamamlanmasını simgeler. 

Yahudilere göre Nuh Tufanı sırasında yağmurlar 40 gün sürer ve Dünya Arınmış ve yeniden yapılanmıştır. 

Hz Musa Sina Dağı’nda Tanrının yasaklarını almak için 40 gün 40 gece kalmıştır. Fizikselden kurtulup Tanrısal bir süreci simgeler.

İsrailoğulları “Vaat Edilen Topraklar”a girmeden önce çölde 40 yıl dolaşarak bir sınavdan geçmiş ve yeni bir nesil yetişmiştir. 
Manevi Dönüşüm Mikveye (Ritüel Banyosu)’na girmek, manevi olarak kirli bir durumdan temiz bir duruma geçişi simgeliyor.

Nesil ve Vaat: İsrailoğullarının 40 yıl çölde dolanması, eski köle neslinin ölüdüğü, özgür ve yeni bir neslin vaat edilmiş topraklara girmeye hazır olduğunu simgeler.
Yaşam Dönemleri: Yahudi Geleneğinde 40 sayısı olgunluk ve anlayış çağına ulaşmayla da ilişkilendirilir. Yahudi İnancında sadece zamansal bir süreç değildir. Manevi dönüşümün ve Tanrının belirlediği tam zamanlı bir hazırlık sürecini gösterir. 

Hıristiyanlıkta 40 Sayısı

Hıristiyanlığa göre 40 sayısı onlar için de kutsaldır. Rivayete göre İsa, hizmetine başlamadan önce çölde 40 gün 40 gece oruç tutmuş, O sırada Şeytan tarafından sınanmıştır. 

Paskalya öncesindeki 40 günlük oruç ve tövbe dönemi İsa’nın çöldeki 40 gününe atıfta bulunarak arınmayı simgeler. Kutsal kitaplarında Tanrının vaatlerinin yerine gelmesinden önce insanları hazırlayan zaman 40 yıllık zamanı gösterir. Yukarıda değindiğimiz gibi bu durum olgunlaşma ve imtihan sürecini simgeler.

Buraya kadar yazdıklarımızdan anlıyoruz ki, savaşın 40’cı günde bitirilmesinin anlamı dinidir. 7 Nisan’da olmasındaki sayı da Hz İsa’yı simgeler. 

Trump ise katıldığı her iki seçimde de Kilisenin desteğini almıştır. Beyaz Saray’da da dini törenler yapılırken, Başkan Hz İsa’ya benzetilmiştir. Bunları da bir arada düşününce, birçok savaşın perde arkasında bazı ritüeller, olaylar ve gelenekler ile tarihi olayların bulunduğunu da görüyoruz.

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/85/ali-bektan
     

ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, Hürmüz Boğazı üzerinden yeni bir gerilimi de beraberinde getirdi. Tahran yönetimi, ateşkes sürecinde boğazın tamamen açılması yerine kontrollü ve ücretli geçiş uygulamasını devreye aldı.

İran Petrol, Doğalgaz ve Petrokimya Ürünleri İhracatçıları Birliği Sözcüsü Hamid Hüseyni, Financial Times'a yaptığı açıklamada, boğazdan geçecek tankerler için varil başına 1 dolar ücret alınacağını duyurdu.

Yeni uygulamaya göre tankerler, geçiş öncesinde kargo bilgilerini İran'a bildirmek zorunda. Hüseyni, sürecin hızlı ilerlemeyeceğini vurgulayarak "Her gemi geçebilir ancak prosedür zaman alacak, İran acele etmiyor" ifadelerini kullandı. Ödemelerin Bitcoin dahil dijital para birimleriyle yapılabileceği belirtilirken, boş tankerlerin ise serbest geçişine izin verileceği açıklandı.

Tahran yönetimi, bu uygulamanın güvenlik gerekçesi taşıdığını savunuyor. İranlı yetkililer, ateşkes süresinin silah transferi için kullanılmasını engellemek istediklerini ve boğazdan geçen tüm hareketliliği yakından izleme niyetinde olduklarını dile getiriyor.

BEŞ YILDA 500 MİLYAR DOLARLIK KAPI

Odatv'nin haberine göre, İran'ın uygulamaya koyduğu "varil başına 1 dolar" sistemi, Tahran için önemli bir gelir kapısı olacağı değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu modelin beş yıl içinde İran'a 500 milyar dolara kadar gelir sağlayabileceğini öne sürüyor. Bu nedenle İran'ın söz konusu uygulamadan vazgeçmeye sıcak bakmadığı ifade ediliyor.

Yeni düzenlemeyle birlikte tanker rotaları da değişmiş durumda. Gemiler artık doğrudan geçiş yerine, İran kıyılarına daha yakın olan Keşm ve Larak adaları arasındaki hattı kullanmak ve İran Devrim Muhafızları'nın onayını almak zorunda kalıyor. Körfez ülkelerinin ise bu ödeme sistemini kabul etmeyeceği ve yeni bir diplomatik gerilimin kapıda olduğu değerlendiriliyor.

İsrail'in, ABD ile birlikte İran’a yönelik saldırıları nedeniyle kapattığı Mescid-i Aksa 41 gün aradan sonra Müslümanların ibadetine açıldı.

1

İşgal altındaki Doğu Kudüs`ün Eski Şehir bölgesinde bulunan Mescid-i Aksa, ibadete açıldı.

2

Sabah ezanıyla birlikte kapıları açılan Harem-i Şerif`e yüzlerce Filistinli Müslümanın akın ettiği belirtildi.

3

Mescid-i Aksa`nın kapılarının açılmasıyla gözyaşlarına hakim olamayan çok sayıda Filistinlinin Harem-i Şerif`in avlularında şükür secdesine kapandığı ifade edildi.

4

Harem-i Şerif`in kapılarının 41 gün sonra yeniden ibadete açılmasıyla kılınan sabah namazında yüzlerce Müslüman saf tuttu.

5

İsrail`in aşırı sağcı Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben-Gvir, 6 Nisan`da kapalı tutulduğu sırada Mescid-i Aksa`ya baskın düzenlemişti.

6

Mescid-i Aksa ve Kıyamet Kilisesi kapatılmıştı

İsrail, ABD ortaklığında İran`a 28 Şubat`ta başlattığı saldırılarla eş zamanlı işgal altındaki Doğu Kudüs`te bulunan Mescid-i Aksa`ya girişleri tamamen kapattı.

7

Kapatıldığı süre boyunca Mescid-i Aksa’da yalnızca cami görevlileri ve Kudüs İslami Vakıflar İdaresi personeli namaz kılabilirken, diğer Filistinliler ise namazlarını kentteki küçük camilerde eda ediyordu.

8

İsrail makamları ayrıca, Hristiyan dünyası için en önemli dini yerlerden biri olan Kudüs`teki Kıyamet Kilisesi`ni de kapattı.

9

İsrail hükümeti olağanüstü hal uygulamasını nisan ayının ortasına kadar uzatma kararı almıştı ancak Harem-i Şerif`in bu süre boyunca kapalı kalıp kalmayacağına dair açıklama yapmamıştı.

10

11

12

13

AA 

▪️Güvenlik ve Caydırıcılığın Çöküşü:

Geleneksel güvenlik anlayışında "vekalet savaşları" (proxy wars), tarafların doğrudan karşı karşıya gelmeden güç projeksiyonu yapmalarına olanak sağlamaktaydı. Fakat İran’a 2026 müdahalesiyle birlikte, İsrail’in "maksimalist" rejim değişikliği hedefi ile ABD’nin "nükleer ve balistik kapasiteyi sınırlama" odaklı stratejik yaklaşımı birleşmiştir. ABD ve İsrail ittifakı İran’ın nükleer kapasitesini fiziksel olarak tasfiye etse de bu durum rejimin ideolojik direncini asimetrik yöntemlerle tahkim etmesine yol açmıştır.

▪️Asimetrik Yanıt ve Bölgeselleşme:

İran’ın misilleme stratejisi, çatışmayı Körfez ülkelerindeki ABD üslerine ve küresel enerji koridorlarına özellikle Hürmüz Boğazına yayarak, savaşı bir "hayatta kalma" mücadelesine dönüştürmüştür. Bölgedeki nükleer dengenin sarsılması, komşu ülkelerin de kendi savunma doktrinlerini radikal şekilde revize etmelerini zorunlu kılmıştır. Hürmüz Boğazı'ndaki bu istikrarsızlık, küresel bir petrol krizini tetiklemiş ve enerji koridorlarının güvenliğini temelinden sarstı diyebiliriz.

▪️Hizbullah Faktörü:

Lübnan merkezli Hizbullah’ın, geleneksel sınır sürtüşmelerinden tam ölçekli bölgesel savaşa geçişi, İsrail'in kuzey cephesini kalıcı bir güvenlik krizine sokmuştur.

▪️İstihbarat Savaşlarında Hibrit Dönem:

"Epic Fury" operasyonunun başarısı, büyük ölçüde teknik istihbarat/SIGINT ve insan istihbaratının /HUMINT entegrasyonuna dayanmaktadır. İstihbarat servislerinin sahada yürüttüğü operasyonlar, klasik casusluk faaliyetlerinin ötesine geçerek siber sabotajlar ve dezenformasyon kampanyalarıyla hibrit bir nitelik kazanmıştır.

▪️Siber Operasyonlar:

Batılı istihbarat raporları, İran'ın devlet destekli siber aktörlerinin Batı'nın kritik altyapılarına yönelik saldırılarını "agresif" düzeye çıkardığını doğrulamaktadır. Siber alan, artık konvansiyonel füzeler kadar etkili bir misilleme aracıdır.

◾️İç İstihbarat ve Toplumsal Kaos:

İran içindeki rejim karşıtı protestoların istihbarat servisleri eliyle yönlendirilmesi, ülkedeki güvenlik aygıtı olab Devrim Muhafızları odağını dış tehditlerden iç bekaya kaydırmıştır. İstihbarat ağlarının şeffaflıktan uzak yapısı, diplomatik çözüm yollarını tıkayarak çatışmanın dozajını her geçen gün daha da tırmandırmaktadır.

▪️Transmilliyetçi Terör Tehdidi ve Radikalleşme:

Dini liderlikteki ani değişim ve Ali Hamaney’in ölümü sonrası oluşan otorite boşluğu, transmilliyetçi terör grupları için uygun bir zemin hazırlamıştır. Terörle mücadele konsepti bu yeni dönemde, devlet dışı aktörlerin gelişmiş silah sistemlerine erişimiyle birlikte küresel bir güvenlik açığına dönüşmüştür.

▪️Vekalet Gruplarının Otonomisi:

Tahran'ın merkezi kontrolünün zayıflaması, bölgedeki milis grupların özelliklede Haşdi Şabi, Husiler vb. daha otonom hareket etmesine yol açmaktadır. Bu vekalet ağları merkezden koparak kendi başlarına hareket etmeye başladıkça, küresel enerji koridorları üzerinde kalıcı bir tehdit unsuru haline gelmiştir.

▪️Radikalleşme ve Yalnız Kurtlar:

Küresel istihbarat topluluğu, önümüzdeki on yılı etkileyecek olan bu yeni gerilim hattında radikalleşmenin artacağı konusunda birleşmektedir. Sivil nüfusun radikalleşme eğilimi, bölgesel güvenliğin geleceği üzerinde en büyük belirsizlik kaynağıdır.
Son olarak ifade etmek isterim ki, "Sürdürülebilir Çatışma" Riskleri ve Jeopolitik Artçı Şoklar

Mevcut tablo, 1991 Körfez Savaşı ile benzerlikler taşısa da, 2026'daki bu kriz çok daha karmaşık bir jeopolitik risk barındırmaktadır. Bu kaotik ortamda uluslararası hukukun caydırıcılığı zayıflarken, askeri stratejiler yerini yıpratıcı bir savaşa bırakmıştır.

Washington’da ise siyasi kriz, askeri müdahalenin getirdiği ekonomik yükle birleşmiş durumdadır; nitekim Trump’ın yardımcısı ABD Terörle Mücadele Direktörü Joe Kent istifa ederek görevden ayrılması, Beyaz Saray’daki derin görüş ayrılıklarını ve yönetimsel bir kilitlenmeyi tescillemiştir. Petrol fiyatlarındaki ani yükseliş küresel bir ekonomik krizi derinleştirirken, ABD'nin bölgedeki nüfuzu ve inandırıcılığı tarihin en düşük seviyelerine gerilemiştir. Bunun yanısıra Avrupa devletlerinin veya NATO üyelerinin operasyona açık bir destek vermekten kaçınması, transatlantik ittifakında geri dönülemez bir çatlak oluşturmuş ve ABD’yi Ortadoğu denkleminde yalnızlaştırmıştır. Bölge ülkeleri, Washington’ın koruyucu şemsiyesinin artık yeterli olmadığını görerek yeni güvenlik ittifakları arayışına girmiş, bu da ABD’nin bölgedeki yumuşak gücünü tamamen kaybetmesine neden olmuştur.

Netice olarak, askeri zaferlerin kalıcı barış getirmekten uzak olduğu ve bölgenin artık kontrol edilemez bir güvenlik paradoksuna hapsolduğu görülmektedir. Savunma sanayii ve teknolojik üstünlük bu yeni dünya düzeninde devletlerin bekası için yegane belirleyici güç olarak öne çıkarken; stratejik derinliğin kaybolduğu Ortadoğu, doğrudan ve yıkıcı bir sıcak temasın gölgesinde hayatta kalma mücadelesi vermektedir. İstikrar arayışı, artık yerini kalıcı bir kriz yönetimine ve sürekli tetikte olma haline bırakmıştır.

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/123/dr-elvin-abdurahmanli

En sık duyduğum altı diyet efsanesini ve bunlara neden inanmamak gerektiğini anlatmaya çalışacağım.

1. Karbonhidratlardan uzak mı durmalı?

Gram başına, karbonhidratlar yağda bulunan kalorinin (kcal) yarısından bile daha az kalori içerir.

Karbonhidratları kesmek, diğer tüm diyet kısıtlamalarında olduğu gibi kilo kaybına yol açabilir, ancak bu yağ kaybından ziyade su kaybı olabilir.

Ayrıca, büyük besin gruplarını tamamen kesen diyetlere bağlı kalmak zordur.

Karbonhidratlar temel bir makro besindir ve birincil enerji kaynağımızdır. Hatta toplam enerji alımımızın %50'sini oluşturmalıdırlar.

Karbonhidratları kesmek yerine tam tahıllı seçenekleri tercih edin: tam buğday ekmeği, tam buğdaydan yapılmış makarna, esmer pirinç, meyve, sebze ve kabuklu patatesler.

Bu yiyecekler hem daha uzun süre tok tutarlar, hem de lif alımınızı artırırlar.

Toplumun %90'ının yeterince lif tüketmediği gözönünde bulundurulduğunda bu önemlidir.

2. Meyve şekeri zararlı mı?

Fruktoz, tüm meyvelerde bulunan doğal bir şekerdir — hücre yapısının içinde bulunduğu için "serbest şeker" olarak sınıflandırılmaz.

Tüketmemiz konusunda dikkatli olmamız gereken "serbest şeker" yiyecek veya içeceklere tat vermek için eklenen şekerdir ve meyve suyu, şurup ve balda bulunan türdür.

Meyveler; vitamin, mineral, fitokimyasallar ve lif açısından harika kaynaklardır — bunların hepsi sağlığınız için önemlidir. Ayrıca meyveyi sebzelerle birlikte tüketmek yüksek tansiyon ve kalp hastalığı gelişme riskinin azalmasıyla ilişkilendirilmiştir.

Günde en az beş porsiyon meyve ve sebze tüketmeyi hedefleyin. Meyve suyu da buna dahil ancak ne kadar içerseniz için yalnızca bir porsiyon sayılır.

Meyvelerin suyu çıkarıldığında içinde bulunan lifler de çıkarılmış olur ve ardında kalan şeker "serbest şeker" haline gelir. Bu nedenle günde en fazla bir küçük bardak (150 ml) için.

3. Detoks diyetleri vücudu toksinlerden arındırır mı?

Birçok detoks diyeti potansiyel olarak tehlikelidir ve sağlam bilimsel kanıtlara dayanmaz. İddialar çoğunlukla abartılıdır ve sağladığı faydalar kısa ömürlü olabilir.

Ayrıca zaten kendi detoks mekanizmalarınıza sahipsiniz: bağırsaklarınız, karaciğeriniz ve böbrekleriniz bu görevi görüyor.

Ciddi bir sağlık sorununuz yoksa, bu organlar fizyolojik sinyallere yanıt vererek vücudu temizler.

Bu nedenle özel detoks yiyecekleri, içecekleri veya takviyeleri gerçekten gerekli değildir.

Bazı detoks diyetleri meyve ve sebze tüketimini artırmayı ve doymuş yağ, tuz ve şeker oranı yüksek yiyecekleri azaltmayı teşvik eder (ki bu kötü değildir), ancak aynı zamanda tüm bir besin grubunu kesmeyi de öğütler. Çoğumuz için bu gerekli değildir ve beslenme eksikliklerine neden olabilir.

Bunun yerine dengeli ve çeşitli beslenin, yeterince uyuyun, alkol tüketimine dikkat edin, sigara içmeyin, temiz hava alın ve aktif olun.

4. Vegan ve vejetaryen ürünler daha mı sağlıklı?

Vejetaryen veya vegan bir diyet besleyici olabilir ve sağlıklı yaşamı destekleyebilir. Ancak bir gıdanın bitki bazlı olması onun en iyi veya en sağlıklı seçenek olduğu anlamına gelmez.

Bazı vegan ve vejetaryen ürünler ultra işlenmiştir ve yüksek miktarda doymuş yağ, tuz ve şeker içerebilir.

Vegan dondurma, sütlü dondurma kadar şeker içerebilir ve soya bazlı burger ve sosis gibi et ikameleri (iyi bir protein kaynağı olsalar da) yüksek tuz ve yağ içerebilir.

Eklenen içerikleri kontrol etmek için besin etiketlerini okuyun ve yemeklerin nasıl hazırlandığına dikkat edin.

5. Süt ürünleri diyette gerekli mi?

Süt ürünleri; protein, kalsiyum, iyot, fosfor, potasyum ve B vitaminleri açısından son derece zengindir.

Bio-live yoğurt ve kefir gibi bazı fermente süt ürünleri probiyotik içerir, bu nedenle bağırsak sağlığını da destekleyebilir.

Süt ürünlerinde laktoz adı verilen doğal bir şeker bulunur. Ancak bu, önemli besinlerle birlikte bulunduğu için "serbest şeker" sayılmaz.

Teşhis edilmiş bir süt alerjiniz veya intoleransınız yoksa süt ürünlerini bırakmanıza gerek yoktur.

Veganlık gibi sebeplerle süt ürünlerinden kaçınmayı tercih ediyorsanız, tükettiğiniz ürünlerin iyot, kalsiyum ve B vitaminleri ile güçlendirilmiş olmasına dikkat edin.

6. Tek tek besin maddeleri ve takviyeler bağışıklık sistemini güçlendirir mi?

Bağışıklık sistemimizin iyi çalışmasını sağlayan birçok temel besin vardır ancak bunlar birlikte çalışır. Çinko veya C vitamini gibi tek bir besine odaklanmayın; çünkü diğer besinlerin de önemli rolleri vardır.

Dengeli bir beslenme, meyve, sebze, tam tahıllar, süt ürünleri (veya güçlendirilmiş alternatifleri), kuru yemişler, tohumlar, et, balık ve/veya fasulye ile baklagiller gibi bitkisel proteinleri içerdiğinde çoğu durumda bağışıklık sistemine destek olmak için yeterlidir.

Bazı kişilerin takviyeye ihtiyacı olabilir: hamile kalmayı planlayanlar (veya hamile olanlar), D vitamini eksikliği riski taşıyanlar ve bazı veganlar gibi.

Yeterli uyku, düzenli egzersiz ve stresi yönetmek de çok önemlidir.

Bir dahaki sefere sosyal medyada bir sağlık "bilgisi" gördüğünüzde, bunu kimin söylediğine ve bilimin gerçekten bunu destekleyip desteklemediğine dikkat edin.

Tai Ibitoye / BBC Food

Araştırmacılar, bilimsel adı Parakneria thysi olan bu kaya balığı türünün, Orta Afrika'yı kapsayan ve dünyanın ikinci büyük yağmur ormanına ev sahipliği yapan geniş bir nehir sistemi olan Yukarı Kongo Havzası'ndaki Luvilombo Şelalesi'ne nasıl tırmandığını belgelediler. Araştırmacılar, balıkların genellikle nisan ve mayıs aylarında, yağmur mevsiminin sonunda meydana gelen mevsimsel seller sırasında dikey kaya duvarlarına tırmandığını gözlemledi.

Bu tür yaklaşık 9,8 santimetre (3,9 inç) uzunluğa ulaşabiliyorken, araştırmacılar şelaleden yukarı doğru ilerleyenlerin yalnızca küçük ve orta boy bireyler olduğunu gözlemledi - yaklaşık 3,7 ila 4,8 cm (1,5 ila 1,9 inç) uzunluğunda-

Gözlemlere göre, bir balığın zirveye yavaş ve zorlu tırmanışı tamamlaması yaklaşık 10 saat sürüyor; kısa hamlelerle ilerliyor ve sık sık dinleniyor. Türünün daha büyük bireyleri, yüzgeçlerinin tırmanışı destekleyecek kadar güçlü olmaması nedeniyle çok ağır görünüyor.

İktiyoloji araştırmacısı ve bilimsel personelin bir üyesi olan Pacifique Kiwele," Bu keşif, özellikle balık davranışları üzerine çalışmaların neredeyse hiç olmadığı Kongo Havzası bağlamında su yollarının sürekliliğini korumanın önemini vurgulamaktadır " dedi. 

"Bu durum, her şeyin mümkün olabileceği gerçeğini göz önünde bulundurarak bilim insanlarını gözlemlerinde daha da dikkatli olmaya sevk ediyor. Gerçekten de bazı balıkların şelalelere tırmanabildiğine, bunu yakından görüp fotoğraf ve film malzemesiyle belgelemeden kim inanırdı ki?" "Orada hayal gücümüzün ötesindeki harikaların var olduğunu gösteriyor bu," dedi Kiwele.

Bazı diğer balık türleri de çeşitli yollarla şelalelerden tırmanabilir ancak araştırmacılar, bu türün Afrika'da belgelenen ilk örnek olduğunu söyledi.

Araştırmacılar, bu kaya balığı türünün davranışını 2018 ve 2020 yıllarında dört kez kayıt altına aldılar ve doğrudan su akışı yerine dalgaların püskürttüğü suyla ıslanan alanlar olan sıçrama bölgesi olarak adlandırılan bölgede kaya yüzeyine doğru tırmanmalarını gözlemlediler.

Peki bunu nasıl başarıyorlar? Araştırmacılar, balıkların göğüs yüzgeçlerini kullanarak ıslak kaya yüzeylerine tutunduğunu, pelvik yüzgeçlerin destek sağladığını ve yüzeyleri kavramalarına yardımcı olan uncus adı verilen küçük kanca benzeri çıkıntıların da bu sürece katkıda bulunduğunu söyledi. Daha sonra vücutlarını bir yandan diğer yana sallayarak kendilerini yukarı doğru iterler.

İnsan ölçeğine göre düşünüldüğünde, bu, yüzlerce metre (yarda) dikey tırmanmaya eşdeğerdir.

Tırmanış da risklidir. Bazı balıklar, üzerlerine aniden gelen su jetleri nedeniyle tutunmalarını kaybedip kayalıklardan düşerler; özellikle de sarkan bölümlerin üzerinden geçmek için ters döndüklerinde.

Şelalenin tabanında bulunan su miktarı göz önüne alındığında, düşen balıkların büyük ihtimalle tekrar tırmanmaya başlayabildiği düşünülüyor. Ancak araştırmacılar, doğrudan kayaların üzerine düşenlerin hayatta kalamayabileceğini söylüyor.

Peki neden bunu yapıyorlar? Araştırmacılar, balıkların uygun yaşam koşulları bulmak ve su yolunda daha az rekabet ve daha az yırtıcı hayvanın olduğu bölgelere ulaşmak için akıntıya karşı yüzdüklerini söyledi.

Araştırmacılar, tür için iki ana insan tehdidi tespit etti: balıkları kolayca yakalayabilen ince gözlü balık ağları kullanılarak yapılan yasadışı balıkçılık ve bazı yıllarda Luvilombo Nehri'nin kurumasına neden olan sulama amaçlı su çekimi.

Araştırmacılar, bu keşfin Kongo Havzası'ndaki balık davranışları hakkında ne kadar az şey bilindiğini ortaya koyduğunu söyledi.

"Hızlı akan habitatlarda yaşayan diğer balık türlerinin de benzer dikey engelleri aşabilme yeteneğine sahip olması oldukça olasıdır...", diyen Kiwele, araştırmacıların başka bir balık familyasındaki ön gözlemleri doğrulamak için daha fazla saha çalışması planladığını sözlerine ekledi.

REUTERS / Marta Serafinko, Gdansk, Polonya; Editör: Will Dunham

Oysa bir toplumun geleceğini asıl inşa eden, o toplumun içindeki güven, dayanışma ve ortak yaşama kültürüdür.

Literatürde buna “social capital-sosyal sermaye” deniliyor.

Peki, bizim sosyal sermayemiz ne durumda? Güneş bir yere kadar balçıkla sıvanabilir: Ne yazık ki toplum olarak güven duygumuz, yaslanmaya çalıştığımız dağların karlarına gömülü epeydir. Bahar gelemedi bir türlü…

Anlatmaya devam edelim:

Sosyal sermaye, bireylerin ortak bir amaç uğruna bir araya gelebilme becerisidir. Ancak bizim gibi ülkelerde bu beceri, genellikle "hak temelli" bir bilinçle değil, "biat dolayısıyla menfaat temelli" bir gettolaşmayla hayat buluyor. İnsanlar, geleceklerini hukukî bir sistemde inşa etmek yerine; cemaat ve tarikatların ya da bir siyasî liderin insafına sığınmakta buluyorlar.

Aklını kullanmadan, büyük bir teslimiyetle…

Daha önce bu köşede “dikey mimarî sosyal yapı” ile “yatay mimarî sosyal yapı” farkından bahsetmiştim. Sosyal sermayesi güçlü olan toplumlar, yatay bir düzlemde, birbirinin hakkına saygı duyarak ve dayanışma içinde yükselirler. Bizdeyse durum tam tersi: Birilerinin peşine takılarak, birilerine maraba ya da mürit olarak konfor alanı yaratma çabası hâkim. Birey olamayanın vatandaş, vatandaş olamayanın ise "yaşadığı toplumun bir parçası" olamayacağı gerçeğiyle her geçen gün biraz daha sert yüzleşiyoruz.

Liyakatin yerini kayırmacılığın, hakikatin yerini propagandanın aldığı bir yerde sosyal sermaye birikir mi?

Birbirine güvenmeyen, sürekli "öteki" üzerinden kendini tanımlayan bir halkın, geleceği inşa etmesi çok zor.

Kimsenin güvenmediği bir yargı sistemi, mülkün (devletin) temelini sarsarken; "bizden olanın" hatasına göz yumup "ötekinin" gözündeki merteği görmekle açılan kapıdan hep asalak ve fırsatçı siyasetçiler giriyor.

Onları yeterince besleyip semirtmedik mi?

Çözüm, en başta 12 yıllık zorunlu eğitimde bütün çocukların mahallelerindeki okullarda, eşit eğitim şartlarında, beraberce “sosyal sermaye” biriktirmelerinden geçiyor gibi geliyor bana…

Beri yandan eğitimin her aşamasındaki “sosyal-sanatsal kollar ve aktiviteleri de” çok önemli. Çünkü geldikleri sosyoekonomik katman ne olursa olsun, birlikte “yapan, üreten, inşa eden” çocukların, gençlerin aralarında oluşacak bağı koparacak, sosyal sermayeyi yok edecek bir güç yok.

Sosyal sermayeye engelliler cephesinden bakalım bir de...

Eğer herhangi bir ülkenin herhangi bir şehrinde mesela tekerlekli sandalye kullanıcısı bir engelli, sokağa çıktığında "acaba girebilir miyim?" diye kaygılanmadan herhangi bir binaya yönelemiyorsa, orada toplumu gönenç içinde yaşatan bir sosyal sermayeden söz edebilir miyiz?

Çünkü sosyal sermaye, sadece engelsiz ya da güçlü olanların değil, toplumun her ferdinin "herkes gibi, herkesle beraber" yaşayabileceği bir güven ortamıdır. Kurumsallaşmadan uzak sistem ve merhametle çözülmeye çalışılan mağduriyetler, sosyal sermaye yaratmaz; aksine yeni zalimler doğurur.

Asıl ihtiyacımız olan; 29 Ekim 1923’te sağlam temeller üzerine kurulan, şuursuz ümmetten bilinçli millete uzanan, tebaayı yurttaş kılan o yapı ve vizyona yeniden ulaşmak gibi geliyor bana. Ne var ki o vizyondan uzaklaşma serüvenimiz son çeyrek asırda akıl almaz bir hıza ulaştı. Nereye toslayacağımız da belirsiz. Atatürk’ün kurduğu Cumhuriyet, aslında bu toprakların en büyük “sosyal sermaye” projesiydi. Biz o sermayeyi mirasyedi gibi harcadık; cemaatlere, tarikatlara, hap gibi yuttuğumuz ideolojilere ve kifayetsiz muhteris siyasetçilere parsel parsel dağıttık.

Hem maddî hem manevî olarak…

Şimdi sormak gerek: Birbirimizin gözünün içine bakarken güven mi görüyoruz, yoksa kocaman bir “acaba” mı?

Cebimizdeki para bitince belki bir şekilde çalışır, kazanırız da birbirimize olan güvenimiz, birlikte yapma ve yaşama azmimiz, yani asıl sermayemiz tamamen tükendiğinde ne yapacağız?

Haftanın Notu:

İleri Demokrasi’de son nokta:

Ya benimsin ya Silivri’desin!

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/132/alper-sirvan

Petrol, ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik geniş kapsamlı bombardımanı askıya alması ve ABD-İran savaşında iki haftalık ateşkes ilan etmesinin ardından sert şekilde düştü.

Trump, Truth Social’da yaptığı paylaşımda, “İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki haftalık bir süre için askıya almayı kabul ediyorum” dedi. Salı gecesi yaptığı açıklamada ise, “Bu karşılıklı bir ATEŞKES olacak! Bunun nedeni, tüm askeri hedeflerimize zaten ulaşmış ve hatta bunları aşmış olmamız ve İran ile uzun vadeli KESİN bir barış anlaşması ile Orta Doğu’da BARIŞ konusunda oldukça ilerleme kaydetmiş olmamızdır” ifadelerini kullandı.

Brent petrol vadeli işlemleri yüzde 16’dan fazla düşerek varil başına 90,78 dolara kadar geriledi. ABD ham petrolü (WTI) vadeli işlemleri de yüzde 16 düşerek 94 doların biraz üzerinde işlem gördü.

Haberin ardından borsalar ise yükselişe geçti. S&P 500 ve teknoloji ağırlıklı Nasdaq 100 vadeli işlemleri yaklaşık yüzde 2 artarken, Dow Jones Sanayi Endeksi vadeli kontratları 900 puanın üzerinde sıçradı.

Bloomberg, Truth Social

Büyük bir ihtimalle “hayır” diyeceksiniz. Rabb’im hepinize, hepimize sağlıklı ve engelsiz bir hayat nasip etsin. Zira bu kolay değil… Bunu ancak engelli olan ya da bir engelliyle hayatı paylaşan insanlar gerçekten anlayabilir.

Ben yüzde 84 engelli bir bireyim, hamdolsun. Vücudumun bazı uzuvlarında sıkıntılar olsa da aklım, şuurum yerinde. Bu da şükür sebebidir. Zaman zaman engelli bireylerin hayatını zorlaştıran pek çok konuyu sizlerle de paylaşacağım.

Ne yazık ki biz konuşuyoruz, yazıyoruz, dile getiriyoruz… Ancak idari ve mülki amirler tarafından bu sorunlar ya görmezden geliniyor ya da yeterince ciddiye alınmıyor. Defalarca yazmamıza, ilgili yerlere fotoğraf ve makaleler göndermemize rağmen, çoğu zaman ya alaycı bir tavırla karşılaşıyoruz ya da hiçbir somut adım atılmıyor. Yapılan bazı sözde “icraatler” ise adeta aklımızla alay eder gibi.

Yakın zamanda Sultanbeyli Merkez Camii’nde, şadırvan içerisinde bulunan engelli tuvaletinde ciddi eksiklikler tespit ettik. Klozet kapağı yoktu, taharet musluğu çalışmıyordu, engelli bireylerin tutunabileceği aparatların yetersiz olduğu açıkça görülüyordu. Bu durumu hem fotoğraflarla hem de yazılı olarak ilgili mercilere ilettik.

Peki sonuç ne oldu?

“Şikâyetiniz işleme alınmış ve gerekli tamirat yapılmıştır” şeklinde bir mesaj…

Büyük bir umutla tekrar aynı tuvalete gittiğimde ise manzara değişmemişti. Aynı eksiklikler, aynı ilgisizlik… İnsan ister istemez öfkesini içinde zor tutuyor. Bu durum karşısında edilen sitemin, yükselen isyanın sebebini anlamak zor değil.

3 Nisan 2026 tarihinde Sultanbeyli Sutan Korusu’na gittim. Gerçekten mükemmel bir tesis. Ailenizle birlikte yılın 365 günü keyifle vakit geçirebileceğiniz, sosyal donatılarıyla örnek gösterilecek bir alan. Lokantası, pastanesi, camisi, kütüphanesi, oyun alanları ve kamelyalarıyla adeta kusursuza yakın bir yer.

Ancak…

Engelli bireyler için ayrılmış otopark alanlarının bir kısmının çöp konteynerleriyle işgal edildiğini gördüm. Yani açıkça verilen mesaj şu:

“Senin burada yerin yok!”

Sayın yetkililer; belki bu yazıyı okuyacaksınız, belki de okumayacaksınız. Ancak şunu bilin ki biz engelli bireyler, bu zihniyeti asla kabul etmiyoruz.

Her yıl Engelliler Haftası’nda yapılan süslü açıklamaların, verilen sözlerin sahadaki karşılığı ne yazık ki bu görüntülerle örtüşmüyor.

“Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil…”

Her ne kadar bu söz Fuzuli’ye atfedilse de, bugün tüm engelli bireylerin ortak duygusunu anlatıyor.

Ama biz susmayacağız.

Konuşacağız…

Yazacağız…

Ve çözüm üretilene kadar yazmaya devam edeceğiz.

Klozet kapağı takılana,

Taharet muslukları çalışana,

Tuvalet kâğıtları yerini bulana,

Engelli bireylerin tutunabileceği aparatlar eksiksiz hâle gelene,

Ve Sultanbeyli Sultan Korusu’ndaki engelli park yerleri işgalden kurtulana kadar…

Takipteyim.

Görelim bakalım, engelliler konusunda ne kadar duyarlısınız?

Selâm ve dua ile…

Göldeki su çekilmesi sonrası eski iskele yapısının altında vatandaşların yürüyebildiği, kıyı hattının gözle görülür şekilde geri çekildiği görülürken, bölgedeki değişim hem görsel olarak hem de tarımsal etkileri açısından endişe oluşturdu.

Orhangazi Ziraat Odası Başkanı Dinçer Dimrit, göldeki su kaybının en önemli nedeninin sanayi kuruluşlarının kontrolsüz su kullanımı olduğunu öne sürerek şu ifadeleri kullandı; "Gölümüzün çekilmesi sanayi kuruluşlarının hunharca ve tedbirsizce su kullanmasına sebeptir. Biliyorsunuz ki çiftçi Orhangazi ve İznik'te yılın 4 ayı su kullanırken sanayi kuruluşları Orhangazi'de yeraltı kaynaklarını yılın 12 ayı boyunca kullanmaktadır ve faturası her göl çekildiğinde Orhangazi ve İznik çiftçisine kesilmektedir. Biz bu durumu Orhangazi ve İznik ziraat odaları olarak kabullenmiyoruz. Çünkü yılın 4 ayı su kullanımı yaparken fabrikalar ve sanayi kuruluşları 12 ay boyunca yeraltı sularımızı ve gölümüzü kullanmaktadır. Bu durumda gölümüzün her geçen gün daha çok çekilip kurumasına sebep oluyor. Sanayi kuruluşlarının su çekim limitlerinin acilen düşürülmesini talep ediyoruz."

Geçmiş yıllarla bugünkü durum arasındaki farkın açıkça görüldüğünü vurgulayan Dimrit, "Eskiden iskelemize gemi yanaşırken bugünkü geldiği durum ortada ve bunun sebebi olan sanayi kuruluşları hala daha suyu hunharca çekmekte" ifadelerini kullandı.

Çeltik üretiminde yaşanan kısıtlamalara da dikkat çeken Dimrit, sözlerini şöyle sürdürdü; "Çeltik üretimimiz bu yıl yasaklandı. Yan parselindeki fabrikalar halihazırda yeraltı su kaynaklarını kullanmakta ama çiftçiye geldiğinde su yok ve yasak. Bu çeltik üreticisi ile başladı, yarın sebze üreticisine, ardından zeytin üreticisine yansıyacak. Biz bunların önüne geçmek istiyoruz. Sanayi kuruluşlarının yeraltı kaynaklarını kullanmalarını bir an önce bırakmaları gerekiyor."
Öte yandan, İznik Gölü'nde yaşanan su çekilmesinin hem tarımsal üretimi hem de bölgedeki ekosistemi tehdit ettiği belirtilirken, konuya ilişkin alınacak önlemler merakla bekleniyor.

İHA

Microsoft'un kurucu ortağı Gates, ABD Adalet Bakanlığı tarafından yayınlanan ve Epstein ile yakın arkadaşlıklarını, yasadışı mali işlemlerini ve özel fotoğraflarını ortaya koyan belgelerde adı geçen kişiler arasında yer alıyor.

Kaynak, Gates'in "kayıtlı bir görüşme" geçireceğini açıkladı ve ifadesinin, eski Başkan Bill Clinton ve eski Dışişleri Bakanı ve Senatör Hillary Clinton'ın da sorgulandığı aynı kapalı oturumda gerçekleşeceğini belirtti.

Bill Gates'in sözcüsü bir e-postada, Gates'in "komite önünde ifade verme fırsatını memnuniyetle karşıladığını" söyledi. Sözcü, Gates'in "Epstein'ın yasadışı faaliyetlerinin hiçbirine tanık olmadığını veya katılmadığını, ancak komitenin önemli çalışmalarını desteklemek için tüm sorularını yanıtlamayı dört gözle beklediğini" ifade etti.

Gates, Epstein ile olan ilişkisinde "korkunç bir hata" yaptığını kabul ederek, şubat ayında hayır kurumundaki çalışanlarına iki Rus kadınla ilişkisi olduğunu söyledi, ancak hükümlü finansörün suçlarıyla herhangi bir ilgisi olduğunu reddetti. Adalet Bakanlığı tarafından yayınlanan belgelerde yer alan bir e-posta taslağında Epstein, Gates'in evlilik dışı bir ilişkisi olduğunu belirterek, Gates ile olan ilişkisinin "Bill'in Rus kızlarla cinsel ilişkiye girmesinin sonuçlarını hafifletmek için uyuşturucu temin etmesine yardım etmekten, evli kadınlarla yasadışı buluşmalarını kolaylaştırmaya kadar" uzandığını yazdı.

70 yaşındaki Gates, kamuoyuna yaptığı bir açıklamada iki evlilik dışı ilişkisi olduğunu itiraf etti. "İki ilişkim oldu, biri bir briç etkinliğinde tanıştığım Rus briç oyuncusuyla, diğeri ise iş aracılığıyla tanıştığım Rus bir nükleer fizikçiyleydi" dedi.

Ancak, 2019'da New York'taki hapishane hücresinde cinsel istismar suçlamalarıyla yargılanmayı beklerken ölen Epstein'ın kurbanlarıyla herhangi bir ilişkisi olduğunu reddetti.

Gates, halka açık toplantıda, "Hiçbir yasa dışı şey yapmadım ve hiçbir yasa dışı şey görmedim" dedi. Teknoloji devi, Epstein ile ilişkisinin, Epstein'ın reşit olmayan birini fuhuşa teşvik etmekten suçlu bulunmasından üç yıl sonra, 2011'de başladığını açıkladı.

Epstein'a uygulanan 18 aylık seyahat yasağının farkında olduğunu ancak geçmişini araştırmadığını ifade etti. O zamanki eşi Melinda'nın 2013 yılında Epstein hakkında endişelerini dile getirdiğini, ancak kendisinin ilişkiyi en az bir yıl daha sürdürdüğünü belirtti.

Yıkılır Demek, Tarih Bilincinden Yoksun Olmak Demektir.

Medeniyet Nedir?

ABD başkanının İran için “koca bir medeniyet yok edilecek” ifadesiyle başlayan “medeniyetin bir gecede yok edilmesi mümkün mü?” sorusunu sordurtuyor. Arapça olan medeniyet kelimesi Medine’den, yani kentte oturanların yaşam biçimlerini ve düzeyini belirten bir sözcüktür. Medenileşmek, uygarlaşmak olarak da tanımlanır.

Server Tanilli, Uygarlık Tarihi adlı kitabında, uygarlık kavramının “gelişme yolunda hayli ilerlemiş, ideal ölçülere hayli yaklaşmış bir topluluk” olarak anlaşıldığını belirtiyor. Aynı zamanda “kültür” kavramını içerir. Amerikalı tarihçi Will Durant, “İnsanlığın Kültür Tarihi” başlıklı eserinde “Kültür, yaratıcı eylemi elverişli kılan toplumsal düzendir” der.

Medeniyetler (uygarlık), ekonomik üretim biçimleri (altyapı), hukuki ve siyasal kurumlar (üstyapı), kültürel değerler ve bilimsel gelişmelerin uzun bir zaman dilimi içerisinde etkileşimli olarak gelişmesiyle ortaya çıkmaktadır. Medeniyetler, yalnızca maddi unsurlardan değil, aynı zamanda kolektif hafıza, birikimli kültür ve ürettikleri yanında toplumsal iradesinden beslenmektedir.

Medeniyetlerin devamlılığını belirleyen temel unsur, toplumun zaman içinde kendi yapısından yaratığı altyapısının ve üstyapısının benimseme ve yeniden üretme kapasitesidir. Herhangi bir toplumun kültürel, sosyal, ekonomik, hukuki ve bilimsel birikimi, fiziksel altyapının tahrip edilmesi durumunda dahi yeniden inşa edilebilir. Bu nedenle, askeri müdahaleler medeniyetlerin sürekliliğini zayıflatabilir; ancak tek başına ortadan kaldırmaları mümkün değildir. En azından tarihsel gerçeklikle uyuşmamaktadır.

Medeniyet kavramının doğuşu ve batışı aynı zamanda konu bir medeniyet/uygarlık tarihidir. Ancak birkaç bin yıllık insanlığın kısa tarihinde birçok toplum dünyanın değişik bölgelerinde kendi ürettikleri değerlerle yaşamlarını sürdürmüşler ve günümüz kadar geldiler. Son birkaç bin yılık içinde beli başlı uygarlaşma aşamaları yaşandı;

Avcılık toplayıcılıktan yerleşik yaşama geçiş uygarlığı. Tarım yaparak doğal yaşamdan kültürel yaşama geçen uygarlık. İnsanlığın yazı ve bilgi toplama aşamasının yaşandığı Mısır ve Mezopotamya’daki uygarlıklar. Milattan önce evreni sorgulayarak açıklamaya çalışan akılcı sistemler dönem olarak tanımlanan felsefenin yapıldığı Yunan uygarlığı en eski medeniyetler arasında akla gelmektedir.

Mezopotamya’da feodalitenin etkisi altında gelişen İslam uygarlığı, Orta Çağ’ın durağan sürecinin ardından Rönesans ile başlayan modern çağın yaratığı uygarlık. İnsanlığın birikimli geçmişi içinde uygarlığın temel taşları olarak yapılan buluşlardan: ateş, yazı, takvim, tekerlek, barut, matbaa, Sanayi Devrimi ile başlayan buharlı gemi ile yeni dönüşüm. pusula, elektrik, radyo, telefon, TV, bilgisayar, uzay teknolojileri, biyoteknoloji, nanoteknoloji, WEB, e-posta, akıllı arayüzlü telefonlar ve yapay zekâ.

Tarihsel Örnekler Üzerinden Değerlendirme

Tarihsel süreç incelendiğinde, büyük medeniyetler bir anda tekil olaylarla kısa sürede ortaya çıkmamış. Medeniyetlerin çözülmesi de tarihsel süreklilik içerisinde kısa sürede bir gecede gerçekleşmektedir. Medeniyetlerin kısa vadeli askeri müdahalelerle bir anda ortadan kaldırılabileceği de hiç mümkün değildir.

Medeniyet ve uygarlıkların değişimi dünyada büyük dönüşümlerin yaşandığı zamanlar denk gelirse, değişim kolaylaşabilir. Örneğin, Roma İmparatorluğu'nun çöküşü, yüzyıllar süren ekonomik zayıflama, iç siyasi istikrarsızlık ve dış baskıların birleşimi sonucunda yıkılmıştır. Benzer şekilde, Osmanlı İmparatorluğu'nun çöküşü de uzun vadeli yapısal sorunların, küresel güç dengelerindeki değişimlerin ve I. Dünya Savaşı gibi büyük tarihsel kırılmaların etkisiyle ortaya çıkmıştır.

Bu örnekler, medeniyetlerin ortadan kalkmasının ani bir askeri ve güç uygulamasından ziyade, çok boyutlu ve uzun süreli dönüşümlerin sonucu olduğunu ortaya koymaktadır. Çağın konjonktürü belirler.

Medeniyetlerin Sürekliliği ve Savaş Retoriği Jeopolitik Söylemlerin Sınırları

ABD başkanı Donald Trump tarafından dile getirilen İran için “bir medeniyet yok olacak” yönünde ifade edilen açıklamanın yalnızca güncel jeopolitik gerilimlerin bir yansıması olarak değil, aynı zamanda siyasal retoriğin tarihsel ve sosyolojik gerçeklikle olan uyumsuzluğu olarak da görülüyor. Bu tür ifadeler, süper güç ABD’nin sahip olduğu askeri kapasitenin mutlak belirleyiciliği varsayımına dayanmaktadır. Ancak medeniyet olgusunun doğası gereği çok katmanlı ve uzun erimli yapısını göz ardı etmektedir. Sanırım önce medeniyetler nedir, nasıl olur, gelişir ve yıkılır bakmak gerekir.

Birçok savaşta üstten bakan güç sahipleri başta ABD başkanının kullandığı sert söylemler, çoğu zaman doğrudan askeri eylemden ziyade psikolojik baskı ve caydırıcılık stratejilerinin bir parçası olarak ortaya çıkmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu açıklamaların karşı tarafın iradesini zayıflatmaya yönelik bir stratejik iletişim aracı olduğu ileri sürülebilir. Ancak bu tür söylemlerin, özellikle nükleer silah kullanımı gibi insan aklının kabul edemeyeceği senaryoları çağrıştırması, küresel ölçekte tedirginlik yarattı ve uluslararası güvenlik algısını da zedelemekte olduğu vurgulandı. İşin içinde İsrail’in de İran’da ders verilmesi ve nükleer kapasitesinin yok edilmesi talepleri de dikkate alındığında, kaygıları iyice artırmaktadır.

ABD ve İsrail’in İran’ın sivil altyapısının hedef alınması, uluslararası insancıl hukuk çerçevesinde ciddi tartışmalara konu olmaktadır. Birleşmiş Milletler ve ilgili uluslararası kuruluşlar savaşın hukuk normlarını ve sivillerin ve sivil altyapının korunmasını temel ilke olarak benimsemektedir. Bu nedenle, savaş sırasında toplumun temel ihtiyacı olan köprü, demiryolları, su kaynakları gibi altyapıya yönelik saldırıların hukuki meşruiyeti yoktur. Her somut olay özelinde ayrıca BM ve diğer insan hakları savunucuları tarafından değerlendirilmesi gereken durumlar vardır. Bu durum, savaşın yalnızca askeri değil, aynı zamanda hukuki, ahlaki ve etik boyutlarının da bulunduğunu açıkça göstermektedir.

ABD’nin Savaş Teknolojisi ve Yıkım Kapasitesi Var, Ancak Nükleer Kullanabilir mi?

Trump’ın tehdidiyle ABD’nin nükleer bomba kullanılarak ciddi bir soykırım yaşatacağı sorusu kaygılandırdı. Nükleer kullanımı insanlık için değil, diğer canlılar için de bir felaket olur. Günümüz teknolojik gelişmeleri, özellikle yüksek hassasiyetli silah sistemleri ve ileri düzey askeri kapasitesine sahip ABD ve İsrail, İran’ın belirli bölgelerdeki altyapısına ciddi fiziksel yıkımlar yaratma potansiyeline sahiptir. Diğer tarafta, bir tek İran değil, diğer bölge devletleri de bu saldırılardan etkilenecek. Nihayet, savaşın, dünyanın petrol akışının kesilmesiyle herkes zarar gördü. Bu kapsamda, İran’ın altyapısının ağır şekilde zarar görmesi mümkündür. Ancak fiziksel yıkım ile medeniyetin ortadan kalkması arasında doğrudan bir ilişki kurmak teorik ve pratik olarak mümkün olmadığı için yarın İran medeniyeti yıkılmayacaktır.

Sonuç olarak: ABD başkanının mevcut zorda kaldığı durumda belirttiği siyasal söylemlerinde yer alan “bir medeniyetin kısa sürede yok edilebileceği” yönündeki ifadesi tarihsel ve sosyolojik gerçeklikle örtüşmemektedir. Medeniyetler, uzun vadeli ve çok katmanlı süreçlerin ürünü olup, yine benzer şekilde uzun süreli dönüşümler sonucunda zayıflamakta veya zamanla ortadan kalkmaktadırlar. Bu bağlamda, güncel jeopolitik gelişmeler değerlendirilirken, askeri kapasitenin sınırları ile medeniyet olgusunun derinliği arasındaki fark göz önünde bulundurulması gerekir. İran gibi birkaç bin yıllık kültürel altyapısı ve medeniyeti ABD’nin tek taraflı askeri teknolojik üstünlüğü ile yıkılamaz. İnsan toplumunun iradesi ve duruşu, sanırım dünyanın diğer mazlumlarına örnek olacak bir medeniyet dersi olacaktır.

7 Nisan 2026, Adana

iortas@cu.edu.tr

...

Yazarın tüm yazıları için;

https://www.bursaarena.com.tr/profil/143/prof-dr-ibrahim-ortas

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, "Ateşkes boyunca Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişler, İran ordusu ile koordineli bir şekilde mümkün olacak" dedi.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik bombardıman ve saldırıların iki haftalığına askıya alındığını açıkladı. Trump, bu sürenin kalıcı bir barış anlaşmasının tamamlanması için kullanılacağını belirtti.

Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada ateşkesin "çift taraflı" olacağını vurgulayarak İran ile müzakerelerin ileri bir aşamaya geldiğini duyurdu.

Trump açıklamasında "İran'ın bombardıman ve saldırısını iki haftalık bir süre için askıya almayı kabul ediyorum. Bu iki haftalık süre, anlaşmanın kesinleştirilmesine ve tamamlanmasına imkân tanıyacak" ifadelerini kullandı.

Bloomberg